بدترین سناریوی قریب‌الوقوع جنگ داخلی در سودان

یک رسانه آمریکایی در گزارشی با بررسی پیشینه جنگ فعلی سودان و یکی از تازه‌ترین نقاط بحرانی بروزیافته در این درگیری، اشاره کرد نگرانی‌های بین‌المللی درباره کشتار گسترده در نتیجه تداوم درگیری‌ها میان ارتش این کشور و شبه‌نظامیان رقیب آن شدت یافته است.

کد خبر: ۶۹۳۷۹۵

تاریخ: ۱۱ ارديبهشت ۱۴۰۳ - ۲۰:۴۲

به گزارش ایران اکونومیست، ترس از پاک‌سازی قومی در منطقه دارفور که در آن خشونت‌های مرتبط با نسل‌کشی بیش از ۳۰۰ هزار نفر را در دو دهه گذشته در آن به کشتن داده است، در روزهای اخیر افزایش یافته. شبه‌نظامیان نیروهای واکنش سریع، «الفاشر»، آخرین مانع سلطه بر منطقه دارفور را محاصره کرده‌اند که همین امر نگرانی‌ها درباره وقوع کشتار گسترده در این شهر در صورت تصرف آن را افزایش می‌دهد.

در گزارشی که در روزنامه نیویورک‌تایمز در این باره منتشر شده، با این مقدمه آمده است: مبارزات بر سر کنترل «الفاشر» آخرین شهری که در استان دارفور تحت کنترل ارتش سودان قرار دارد، منجر به هشدارهای نگران‌کننده‌ای از سوی مقامات آمریکا و سازمان ملل شده است که می‌ترسند این کشتار گسترده حتمی باشد. «لیندا توماس گرینفیلد» نماینده آمریکا در سازمان ملل، دوشنبه گذشته به خبرنگاران گفت که این شهر «در آستانه وقوع قتل عامی در مقیاس بزرگ است.»

الفاشر تازه‌ترین نقطه بحرانی جنگ داخلی یک ساله میان ارتش سودان و «نیروهای واکنش سریع» یک گروه شبه‌نظامی قوی است که زمانی زیر مجموعه ارتش بود و حالا، رقیب سرسخت آن است. این درگیری یکی از بزرگ‌ترین کشورهای آفریقا را به ویرانی کشانده و بحران انسانی عظیمی را به بار آورده است که مقامات سازمان ملل می‌گویند، یکی از گسترده‌ترین بحران‌های یک دهه اخیر است.

این بحران همچنین توجه‌ها را به نقش قدرت‌های خارجی، به ویژه امارات متحده عربی معطوف می‌کند که به دامن زدن به این درگیری، متهم شده‌اند.

ویرانی‌ها در الفاشر در سپتامبر گذشته

در ادامه این مطلب آمده است: از ۱۴ آوریل، نیروهای وفادار به «نیروهای واکنش سریع» به منظور آمادگی برای آنچه سازمان ملل آن را «حمله‌ای قریب‌الوقوع» تلقی کرده است، الفاشر را محاصره کرده‌اند. الفاشر که پایتخت پیشین پادشاهی دارفور در دوران پیش از استعمار اروپایی‌ها بود، ۱.۸ میلیون نفر جمعیت دارد که صدها هزار نفر از آن‌ها در موج‌های اولیه این درگیری از آن گریخته‌اند.

این شهر آخرین مانع این گروه شبه‌نظامی برای سلطه کامل بر این منطقه محسوب می‌شود. نیروهای آن در پاییز گذشته به سرتاسر دارفور یورش بردند و حالا چهار شهر از پنج شهر مهم دارفور را تحت کنترل دارند.

کنترل الفاشر و برخی دیگر از مناطق مجاور آن قلمرویی را در اختیار نیروهای واکنش سریع قرار می‌دهد که در برگیرنده حدود یک سوم سودان است و احتمالا، موجب ایجاد تغییری سریع در روند جنگ خواهد شد. یکی از سناریوهای نگران‌کننده این است که سودان مانند سرنوشت لیبی پس از مرگ «معمر قذافی» در ۲۰۱۱، به دو قلمرو رقیب تقسیم شود.

به گفته سازمان ملل، حداقل ۴۳ نفر، از جمله زنان و کودکان در در هفته‌های اخیر درگیری‌ها و بمباران‌های حاشیه الفاشر کشته شده‌اند و ساکنان آن می‌ترسند این تنها بخش اندکی از خشونتی باشد که در انتظار آن‌ها است.

در بخش دیگری از این گزارش مطرح شده است: کارشناسان می‌گویند که با این وجود، حمله به الفاشر می‌تواند برای نیروهای واکنش سریع پرمخاطره نیز باشد. این اقدام باعث امیدواری بسیاری از مقامات غربی و عربی، از جمله برخی در آمریکا نسبت به  این می‌شود که فشار بین‌المللی هنوز می‌تواند طرفین را متقاعد به عقب‌نشینی کرده و از بروز یک فاجعه جلوگیری کند.

بمباران مناطقی از الفاشر توسط «نیروهای واکنش سریع» در سپتامبر

شورای امنیت سازمان ملل، روز دوشنبه برای بحث درباره این بحران، جلسه‌ای فوق‌العاده و غیرعلنی تشکیل داد.

سودان و برخی از مقامات سازمان ملل می‌گویند امارات متحده عربی پول و سلاح در اختیار این گروه شبه‌نظامی قرار داده است. نیویورک‌تایمز سال گذشته گزارشی را درباره عملیات قاچاق تسلیحات اماراتی از چاد به نیروهای واکنش سریع منتشر کرده بود. امارات متحده عربی هرگونه حمایت از گروه نیروهای واکنش سریع را رد کرده است.

جنگ سودان که از ۱۵ آوریل بیش از یک سال از آن می‌گذرد، با سرعت بهت‌آوری رو به گسترش و بدتر شدن است.

جنگی که در ابتدا، جنگ قدرت میان ژنرال‌های رقیب ارتش یعنی ژنرال «عبدالفتاح البرهان» فرمانده ارتش سودان و ژنرال «محمد حمدان» رهبر نیروهای واکنش سریع بود، تبدیل به درگیری بی‌حساب‌وکتابی میان گروه‌های قومیتی، مذهبی و شورشی هر دو طرف شده است که طیفی از حامیان خارجی نیز در آن مداخله می‌کنند.

«میخائیل بوگدانف»، معاون وزیر خارجه روسیه روز گذشته برای دیدار با مقامات ارشد نظامی و غیرنظامی سودان به بندر سودان رفته بود. گروه «واگنر» روسیه که یک گروه خصوصی نظامی است، دراولین هفته‌های این جنگ به نیروهای واکنش سریع موشک داده بود. کرملین مدت‌ها است به دسترسی به دریای سرخ از سودان چشم داشته است.

گروه جدید پناهجویان دارفور در سودان که هفته گذشته وارد چاد شدند

در جاهای دیگر دارفور نیز پیشروی‌های نیروهای واکنش سریع با خشونت گسترده قومی همراه بوده است. بازرسان سازمان ملل تخمین زده‌اند که بین ۱۰ هزار تا ۱۵ هزار تن از غیرنظامیان طی حمله‌ای به شهر الجنینه در اکتبر گذشته در غرب دارفور کشته شده‌اند. بیشتر قربانیان از میان گروه‌های آفریقایی‌تبار بودند که مدت‌ها است هدف نیروهای واکنش سریع هستند که اکثریتی عرب دارند.

اگرچه، به لطف آتش‌بسی میان نیروهای واکنش سریع و دیگر گروه‌های مسلحی که شهر را احاطه کرده بودند، مدتی بر الفاشر صلح برقرار شده بود اما این توافق ضعیف در پی کناره‌گیری ارتش سودان از موضع بی‌طرفانه خود به تحریک گروه‌های دارفوری، از بین رفت و باعث یورش نیروهای واکنش سریع به این شهر شد.

نیروهای واکنش سریع، ارتش را به تحریک مبارزه با بمباران‌های هوایی مناطق تحت کنترل خود متهم کردند که در یکی از موارد اخیر، منجر به  کشته شدن هفت چوپان و حدود ۲۵۰ شتر شد.

در بخش پایانی گزارش نیویورک تایمز با اشاره به پیامدهای این درگیری‌های خون‌بار برای جمعیت غیرنظامیان این منطقه آمده است: به گفته سازمان پزشکان بدون مرز، در اردوگاه آوارگان زمزم که در ۱۰ مایلی جنوب الفاشر قرار دارد، ۴۰ درصد از کودکان بین ۶ ماه تا ۲ سال به شدت دچار سوء تغذیه شده‌اند و در هر دو ساعت، یک کودک جان می‌بازد.

با این وجود، مقامات آمریکایی و مقامات سازمان ملل می‌گویند که هر دو طرف مانع رسیدن کمک‌های غذایی به مناطق تحت درگیری می‌شوند. ارتش سودان سازمان ملل را از رساندن کمک‌های از چاد منع کرده است و تنها از یک بندر که تحت کنترل یکی از متحدانش قرار دارد، اجازه این کار را می‌‎دهد.

یکی از مقامات ارشد سازمان ملل به شرط فاش نشدن نامش گفت که نیروهای واکنش سریع نیز محدودیت‌های خود را بر کمک‌رسانی‌ها از شهر مِلیت در شمال الفاشر اعمال کرده است که عملا، تحویل ضروری‌ترین کمک‌های انسانی را متوقف ساخته است.