فریاد کم‌آبی سدها در سمنان

ثبت میانگین بارش ۳۶ میلیمتر، کاهش ۱۴ درصدی میزان پرشدگی سد دامغان و هشت درصدی سد مجن در مقایسه با سال گذشته به عنوان شاهدی برای تداوم خشکسالی در استان سمنان، تکرار قصه‌ای پرغصه‌ است که ضرورت مدیریت مصرف و ساماندهی شبکه توزیع و یا انتقال بین حوضه‌ای را دوچندان کرده است.

کد خبر: ۶۸۸۲۶۶

تاریخ: ۲۲ فروردين ۱۴۰۳ - ۱۳:۱۸

به گزارش خبرنگار ایران اکونومیست، ۲۱ درصد آب مورد نیاز استان سمنان از چشمه و قنات، ۱۷ درصد از آب‌های سطحی و ۶۲ درصد از منابع زیرزمینی و با حفر چاه‌های عمیق و نیمه‌عمیق تامین می‌شود. به بیانی دیگر ۸۰ درصد نیاز آبی استان را منابع زیرزمینی تامین می‌کنند و تنها هفت و هفت دهم درصد مساحت استان سمنان قابلیت تغذیه سفره های آب‌ زیرزمینی دارد.

اکنون با وضعیت نامطلوب بارش‌ها، مشکل کم‌آبی در استان سمنان بیش از پیش خودنمایی می‌کند که خالی ماندن ظرفیت سدها بهترین شاهد برای آن است. از سوی دیگر انتظار می رود اجرای طرح انتقال آب بین حوضه‌ای که از گذشته مدنظربوده نیز تسریع شود.

استان سمنان سالانه ۱۳۳ میلیون متر مکعب کسری آب‌های زیرزمینی و سه و ۲ دهم میلیارد مترمکعب کسری مخزن انباشته دارد.

ثبت ۳۶ میلیمتر بارندگی در ۲ فصل آبی

مدیرکل هواشناسی استان سمنان در گفت و گو با خبرنگار ایران اکونومیست گفت: میانگین بارندگی‌های استان در ۲ فصل از سال آبی(۱۴۰۲- ۱۴۰۳) ۳۶ درصد نسبت به بلندمدت کاهش داشت.

ایرج مصطفوی افزود: میانگین میزان بارندگی سال آبی استان سمنان از پاییز ۱۴۰۲ تاکنون ۳۶ و یک دهم میلیمتر است و ۲۰ و یک دهم میلیمتر میزان بارندگی سال آبی استان از پاییز ۱۴۰۲ تا کنون نسبت به بلندمدت کاهش داشته است.

مدیرکل هواشناسی استان سمنان گفت: میانگین بارش سه ماه نخست سال زراعی در استان سمنان در بلندمدت ۵۶ و ۲ دهم میلیمتر است.

وی با اشاره به میزان ۲۶ و هفت دهم میلیمتر بارندگی در سه ماه نخست سال آبی(۱۴۰۱-۱۴۰۲)، بیان کرد: میانگین میزان بارندگی سال آبی امسال استان سمنان در مقایسه با مدت مشابه سال آبی گذشته ۳۵ درصد افزایش داشت.

مصطفوی تصریح کرد: میزان بارندگی در سال زراعی(۱۴۰۲-۱۴۰۳) مرکز استان سمنان ۴۵ و ۶ دهم میلیمتر و سال زراعی گذشته ۳۱ و ۲ دهم میلیمتر بود.

مدیرکل هواشناسی استان سمنان گفت: میزان بارندگی در سال زراعی(۱۴۰۲-۱۴۰۳) در شاهرود ۴۱ و چهار دهم میلیمتر و درسال زراعی گذشته ۵۱ و هفت دهم میلیمتر بود.

وضعیت سد شاهچراغی دامغان

سرپرست شرکت آب منطقه‌ای سمنان با اشاره به کاهش ۱۴ درصدی میزان پرشدگی سد دامغان نسبت به مدت مشابه سال گذشته گفت: طبق گزارش‌ها، از ابتدای مهرماه سال ۱۴۰۲ تا هفتم فروردین‌ماه امسال، درصد پرشدگی سد شهید شاهچراغی دامغان به ۵۸ درصد رسید.

حمید احسانی با اشاره به اینکه تراز عادی سد دامغان ۱۶.۵ میلیون متر مکعب است، افزود: سال گذشته در این زمان ۷۲ درصد از ظرفیت گنجایش مخزن سد شهید شاهچراغی دامغان پر شده بود یعنی میزان پرشدگی مخزن این سد از ۱۱ و هشت دهم میلیون متر مکعب در سال آبی گذشته به ۹ و ۶ میلیون متر مکعب در هفتم فروردین امسال رسید.

سد شهید شاهچراغی دامغان که افتتاح آن به ۶ اسفند ۱۳۸۳ برمی‌گردد، در ۱۲ کیلومتری شمال شهر دامغان قرار دارد که نقش اصلی و کلیدی آن، انتقال آب چشمه علی به دشت‌های جنوبی است.

کاهش ذخیره آبی سد مجن

این مسوول به کاهش پرشدگی سد مجن تا هفتم فروردین ماه امسال نسبت به مدت مشابه سال گذشته اشاره و تصریح کرد: میزان پرشدگی سد مجن به ۶۲ درصد از ابتدای مهرماه سال ۱۴۰۲ تا هفتم فروردین‌ماه امسال رسید که این میزان با توجه به آمار ۷۰ درصدی پرشدگی این سد در مدت مشابه سال آبی گذشته کاهش هشت درصدی را نشان می‌دهد.

سرپرست شرکت آب منطقه‌ای سمنان با بیان اینکه تراز عادی سد مجن سه و چهاردهم میلیون متر مکعب است، ابراز کرد: میزان پرشدگی سد مجن تا هفتم فروردین ماه امسال ۲ و ۶ صدم میلیون متر مکعب بود. در حالی که این آمار در مدت مشابه سال آبی گذشته ۲ و ۳۲ صدم میلیون متر مکعب بود و این آمار از کاهش ۲۶۰ هزار متر مکعبی آب پشت مخزن این سد حکایت دارد.

سد تنظیمی - مخزنی مجن شاهرود با طول تاج ۲۷۶ و عرض هشت متر، عرض کف ۱۶۰ متر، ارتفاع از بستر ۳۸ متر و حجم قابل تنظیم مخزن چهار و ۷۵ صدم میلیون مترمکعب سال ۱۳۹۷ به بهره برداری رسید و در ۴۲ کیلومتری شاهرود و هفت کیلومتری شهر مجن قرار دارد.

رفع مشکل کم‌آبی استان سمنان در سایه پیگیری ملی

رییس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان سمنان با تاکید بر ضرورت پیگیری ملی برای رفع مشکل کم‌آبی استان، گفت: تامین آب برای استان اولویت نخست برنامه‌ریزی‌ها است و این سازمان اعتبارات هر مصوبه‌ مربوط به بخش آب را با پیگیری لازم تخصیص داده است.

نادر مالکی در گفت و گو با خبرنگار ایران اکونومیست افزود: کمیته برنامه ریزی استان سمنان در توزیع اعتبارات همیشه مساله آب را مدنظر دارد تا استان سمنان مشکل‌ کمتری در این بخش داشته باشد.

رییس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان سمنان گفت: پیگیری نقش مهمی در تخصیص اعتبارات از ردیف‌های ملی برای رفع مشکل آب استان سمنان دارد و دستگاه‌های اجرایی می‌توانند با پیگیری و تلاش خود در افزایش سهم استان سمنان از اعتبارات ملی در بخش‌های مختلف از جمله تنش آبی نقش‌آفرینی کنند.

مالکی بیان کرد: برای رفع مشکل کم‌آبی در شهرها و روستاهای استان سمنان بخش‌های مختلف در تلاش هستند و پیگیری می‌کنند اما تخصیص اعتبارات ملی نیاز به پیگیری بیشتر دارد تا طرح‌ها به ثمر برسد.

رییس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان سمنان گفت: ردیف‌های اعتباری مصوب سفر رییس جمهور به استان مربوط به بخش‌های مختلف از جمله نهادها، منابع داخلی دستگاه‌ها، بنیادها و سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی است که تخصیص‌های اعتباری این استان از محل سفر آیت الله سید ابراهیم رئیسی مطلوب بوده است.

وی بیان کرد: اعتبارات مصوب سفر رییس جمهور به استان سمنان در آبان ۱۴۰۰ طبق برنامه در مرحله‌های مختلف باید تا پایان سال ۱۴۰۳ تخصیص یابد که تا اکنون تخصیص‌ اعتبارات خوب بود.

وی اضافه کرد: حدود ۳۴ هزار میلیارد ریال برای اجرای طرح‌های عمرانی پیرو مصوبه سفر دولت سیزدهم به استان سمنان در آبان ۱۴۰۰ مصوب شد که از این میزان یکهزار و ۶۰۰ میلیارد ریال تعهد استان است.

این مسوول ادامه داد: تعهد استان سمنان در تخصیص اعتبارات سفر رییس جمهور به این استان محقق شد و سمنان جزو استان‌های معدودی بود که در ۲ سال نخست اعتبارات را اختصاص داد و عمده اعتبارات نیز در زمینه مدیریت و بهینه‌سازی مصرف آب در بخش‌های مختلف از جمله توسعه استخرهای ذخیره آب هزینه شد.

انتقال آب بین حوضه‌ای راهکار رفع بحران کم‌آبی سمنان

به گزارش ایران اکونومیست، طبق آمارها، یک میلیارد و ۴۰ میلیون مترمکعب برای پاسخ به نیاز استان سمنان، آب استحصال می‌شود و از مجموع آب استحصالی برای رفع نیاز آبی سمنان تنها ۳۰ درصد آب با کیفیت است و دیگر چاه‌های آب دارای هدایت الکتریکی (ec) بالا است.

به گفته‌ کارشناسان، اکنون برای تامین آب آشامیدنی شهرها از طریق حفر چاه باید کف‌شکنی کرد و در عمق بیش از ۳۵۰ متر می‌توان به آب دست یافت و حفر چنین چاه های عمیقی فاجعه‌ای است که پیامد اصلی آن چالش فرونشست است و همین عامل خود گویای آن است که استان سمنان برای تامین آب آشامیدنی دیگر مجاز به حفر چاه نیست و باید تامین آب از طریق راهکارهای دیگر مانند انتقال آب و جمع‌آوری آب‌های سطحی دنبال شود.

در مورد آب، استان سمنان با کسری سالانه ۱۳۳ میلیون متر مکعب آب‌های زیرزمینی و سه و ۲ دهم میلیارد مترمکعب کسری مخزن انباشته، به اقدام اساسی و عاجل در زمینه رفع بحران کم‌آبی نیاز دارد؛ موضوعی که از دهه ۸۰ خورشیدی به عنوان مهمترین مساله استان و مطالبه اساسی مردم این خطه بر زمین مانده است.

به گزارش ایران اکونومیست، استان سمنان که دارالمرحمه معروف است با مساحت نزدیک به ۹۷ هزار و ۵۰۰ کیلومتر مربع یکی از پهناورترین استان‌های کشور ایران است و با پنج و ۹ دهم درصد مساحت کل کشور، از این نظر هفتمین استان ایران محسوب می‌شود و بر پایه سرشماری نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵ کشور، استان سمنان با هشت شهرستان در مجموع افزون بر ۷۰۲ هزار نفر جمعیت دارد که از این شمار، ۲۰۰ هزار نفر ساکن مرکز استان هستند.