تلاقی سیاست،‌ امنیت و اقتصاد

پاسخ به ۱۰ پرسش درباره کاهش قیمت نفت

سقوط قیمت نفت و کاهش ارزش روبل مساله ای نیست که بتوان آن را نوعی رویداد طبیعی در بازار آزاد یا نتیجه ای از افزایش عرضه و کاهش تقاضا دانست. این مساله بخشی از استراتژی گسترده برای ایجاد خفقان بین المللی علیه روسیه وتشدید هژمونی آمریکا است .

کد خبر: ۶۸۶۵۸

تاریخ: ۰۹ دی ۱۳۹۳ - ۱۶:۰۹

ایران اکونومیست - پایگاه خبری تحلیلی« کانترپانچ » در مقاله ای به قلم « مایک ویتنی » ، نویسنده وتحلیلگر آمریکایی نوشت : علی النعیمی ، وزیر نفت سعودی اخیرا مدعی شده است : سیاست نفتی عربستان سعودی طی هفته های اخیر تحت حدس و گمان های نادرست و خصمانه قرار گرفته است .

ما تلاشی برای سیاسی کردن نفت نداریم و اقدامات ما صرفا در راستای تجارت و کسب و کار دولتی ریاض است .

سهیل بن محمد المزروعی ، وزیر نفت امارات نیز در اظهاراتی گفته است : در اقدامات ما توطئه یا هدف قرار دادن کشور یا فرد خاصی وجود ندارد . بالا و پائین آمدن قیمت ها ویژگی طبیعی هر بازاری است .

در این میان ولادیمیر پوتین ، رییس جمهوری روسیه نیز تصریح کرد : همه دنیا شاهد نزول بی سابقه قیمت جهانی نفت هستند و صحبت های زیادی نیز درباره دلایل وقوع چنین شرایطی انجام می شود.

مایک ویتنی در ادامه سوالی مطرح می کند و می نویسد:‌آیا می توان این شرایط را توافقی میان آمریکا و عربستان دانست تا از این طریق علاوه بر تنبیه ایران ، اقتصاد روسیه و ونزوئلا را نیز تحت تاثیرات منفی قرار دهند ؟ بله ، این امر بدیهی است. به نظر می رسد نیکولاس مادورو ، رییس جمهوری  ونزوئلا  به این مساله اعتقاد دارد .

وی در مصاحبه اخیر خود که « رویترز»  آن را منتشر کرد اظهار داشت : فکرمی کنم عربستان و آمریکا توطئه « کاهش بهای جهانی نفت » را طرح ریزی و اجرا کرده اند تا از این طریق بتوانند به اقتصاد روسیه لطمه وارد کنند .

اوو مورالس ، رییس جمهوری بولیوی نیز در مصاحبه ای با « راشاتودی» بر صحت اظهارات مادورو تاکید کرد و گفت : کاهش قیمت جهانی نفت بعنوان ابزاری آمریکایی برای حمله به اقتصاد روسیه و ونزوئلا انتخاب شده است . برای مقابله با چنین حملات اقتصادی و سیاسی در عرصه بین المللی ، تمامی ملت ها باید با یکدیگر متحد شوند .

کانترپانج همچنین نوشت : حسن روحانی رییس جمهوری ایران نیز به همین نظریه معتقد است و آن را اینگونه بیان می کند : دلیل اصلی برای این تغییرات بی سابقه در بهای نفت توطئه از سوی برخی کشورهاست که علیه منافع منطقه و جهان اسلام اعمال شده است .

ایران و مردم منطقه چنین خیانت هایی را علیه جهان اسلام فراموش نخواهند کرد .

خیانت آمریکا_ عربستان ؟ آیا حقیقتا ریشه اصلی کاهش قیمت جهانی نفت همین مساله می باشد ؟طبیعتا این واقعیت از سوی مقامات دولتی ریاض انکار می شود همانگونه که وزیر نفت این کشور مکررا مدعی می شود که پادشاهی عربستان از دخالت در چنین توطئه ای مبراست .

وی دلیل وضعیت کنونی نفت را عدم مشارکت میان کشورهای تولید کننده نفت و انتشار اطلاعات نادرست می داند .

به عبارت دیگر ، هر کشوری می تواند متهم این وضعیت باشد جز کشوری که تاریخچه طولانی در دستکاری و افزایش قیمت های جهانی نفت از طریق کاهش صادرات را دارد .

به عقیده نویسنده، این توجیه تا حدودی مضحک است بخصوص زمانی که _ به گزارش فایننشال تایمز _ رییس اوپک « استراتژی سنتی » کارتل را ترک کرده و اعلام می کند که حتی اگر قیمت های جهانی به کمتر از 20 دلار در هر بشکه برسد نیز ، تولید متوقف نخواهد شد .

کانتر پانچ می نویسد: چرا سعودی ها ناگهان سیاست نفتی ای را که سال‌ها از طریق آن میلیاردها پول بدست آورده اند را رها کردند ؟  آیا آنها دیگر تمایلی به سودآوری نفتی ندارند ؟ و چرا النعیمی اشتیاق زیادی به کاهش قیمت های جهانی نفت ، ایجاد سقوط آزاد در بازارهای مالی غرب آسیا ، افزایش کسری های بودجه پادشاهی عربستان دارد ؟ آیا تصاحب سهم بیشتر در بازار تا این حد ارزش دارد و یا مساله دیگری در پشت پرده چنین اقداماتی وجود دارد ؟

لری الیوت ، نویسنده گاردین در این باره می نویسد : آمریکا و عربستان توطئه مشترکی را طرح ریزی کرده اند که برای اجرای آن باید قیمت جهانی نفت کاهش پیدا می کرد .

وی با اشاره به ملاقات جان کری و پادشاه عربستان در ماه سپتامبر ، این دیدار را گام ابتدایی برای اجرای این توطئه دانست .

مقاله گاردین با عنوان « استفاده آمریکا از ابزار نفتی علیه ایران و روسیه مخاطرات زیادی به همراه خواهد داشت » منتشر گردید .

در بخشی ازاین مقاله آمده است : واشنگتن با کمک هم پیمان سعودی خود تلاش می کند تا با کاهش زیاد در بهای جهانی نفت بازار بین المللی این کالای پرمشتری را تضعیف نماید .

طبق فرضیه آمریکا ، از آنجایی که بخش هایی از اقتصاد روسیه و ایران نیز بر پایه صادرات نفت طراحی شده است استفاده از چنین اهرم فشاری می تواند هم مسکو و هم تهران را برای مذاکره و مصالحه با کاخ سفید متقاعد نماید .

در ملاقات جان کری ، وزیر خارجه آمریکا با پادشاه عربستان در ماه سپتامبر این توافق انجام شده که ریاض نفت خود را با قیمتی پایین تر از قیمت های حاکم در بازار عرضه نماید .

با توجه به ناارامی های کنونی در عراق و سوریه که طبیعتا باید منجر به افزایش قیمت نفت میشد ، آگاهی از این مساله ( توافق ریاض و واشنگتن ) می تواند به توضیح چرایی سقوط کنونی بهای جهانی نفت کمک کند .

در بخشی از مقاله « استفاده آمریکا از ابزار نفتی علیه ایران و روسیه مخاطرات زیادی به همراه خواهد داشت » روزنامه انگلیسی گاردین این گونه اشاره شده است :  سعودی ها چنین سیاستی را در اواسط دهه 1980 نیز انجام داده بود .

انگیزه ژئوپلتیکی این کشور در آن زمان برای کاهش دادن قیمت جهانی نفت به کمتر از ده دلار در هر بشکه بی ثبات نمودن حکومت " صدام " در عراق بود . به گفته کارشناسان غرب آسیا ، این بار انگیزه سعودی ها اعمال فشار بر ایران و وادار کردن مسکو به قطع حمایت هایش از حکومت بشار اسد در سوریه می باشد .

بااین وجود به نظر می رسد ولادیمیر پوتین نظری مغایر با مورالس ، مادورو و روحانی دارد .

وی در مقاله ای در ایتارتاس می گوید :«  درباره علل سقوط آزاد بهای جهانی نفت مباحث و مسائل زیادی مطرح می شود .

برخی عنوان می کنند که این وضعیت توطئه آمریکا و عربستان برای اعمال تنبیه بر ایران  ، تاثیر منفی بر اقتصاد روسیه و فشار بر ونزوئلا است . ممکن است این اظهار نظرها صحیح باشد و البته این احتمال که چنین مساله ای مطرح نباشد نیز وجود دارد .

ممکن است دلیل رقابت میان تولیدکنندگان سنتی نفت خام باشد . با توجه به وضعیت فعلی بازار ، تولید نفت و گاز عملا به سطحی با هزینه های صفر رسیده است. ( پوتین به توطئه میان عربستان و آمریکا در بازار بین المللی نفت اعتقاد ندارد ) . » رییس جمهوری روسیه این گونه اظهار می کند که وضعیت کنونی نتیجه ای ساده از افزایش عرضه و کاهش تقاضا است .

به عبارت دیگر ، از دیدگاه وی هم این وضعیت می تواند نقشه توطئه آمیز بوده و هم احتمال دارد که شرایطی طبیعی در بازار نفت و گاز باشد . ظاهرا او می خواهد برای سخن گفتن شواهد کافی و مستند داشته باشد .

مقاله ای که اخیرا « واشنگتن پست » آن را منتشر نمود نیز بر همین مساله تاکید دارد . نویسنده آن تاکید می کند که همواره کشورهای درگیر در صادرات عمده نفت _ که عموما ثروتمند هستند _ مورد اتهام توطئه قرار می گیرد .

اما آیا واقعا این طور نیست ؟ تصور کنید من فردی هستم که فکر نمی کنم که دنیا توسط تعداد معدودی ثروتمند اداره می شود که تنها به دنبال تحقق منافع و اهداف خود هستند .

به بخش دیگری از مقاله « واشنگتن پست » توجه کنید :... نفت اهرمی مناسب برای تغییر اتفاقات و رویدادهای جهان است . اگر شما انجمنی مخفی و دیوانه با آرمان های سلطه جویانه بودید آیا از این قدرت خود برای سرنگونی نیروهای مخالف خود استفاده نمی کردید ؟با توجه به نقش محوری و مهمی که نفت در عرصه اقتصاد بین المللی ایفا می کند دشوار است که برای تحقق اهداف خود به اهرمی جز این ( نفت ) فکر کنیم .

پایگاه خبری کانترپانچ در ادامه تصریح کرد : ایالات متحده یک انجمن مخفی دیوانه با آرمان های سلطه جویانه نیست بلکه امپراطوری پرسروصدا با آرمان های سلطه طلبانه ای است که سردمداران آن برای تحقق اهداف خود با ثروتمندان داخلی و بین المللی همکاری های تنگاتنگ انجام می دهند .

واقعیت این مساله که چه عاملی موجب اجرای چنین سیاستی از سوی برخی کشورها می شود ، چیست ؟ می توان سهم بازار رابخشی از دلیل این کار دانست اما بدیهی است که تنها فاکتور محسوب نمی شود .

سخت نیست که بدانیم ایالات متحده که طی یک سال گذشته تحریم های اقتصادی بر علیه روسیه وضع کرده و تلاش هایی نیز برای توقف صادرات نفت و گاز مسکو به اروپا داشته ، از عربستان درخواست کرده تا به منظور کمک به سقوط اقتصاد روسیه ، از سکه افتادن "روبل" و ایجاد شرایط مطلوب برای تغییر حکومت کرملین بازار نفت را اینگونه دچار تحول کند.

روزنامه گاردین در ماه مارس 2014 که باراک اوباما پس از بروز بحران اوکراین در سفری به عربستان با پادشاه سعودی ها دیدار کرد ، نوشت : سعودی ها زمانی که از مداخله شوروی در افغانستان در 1979 خشمگین بودند از اهرم نفت برای نمایش این عصبانیت استفاده کردند و بهای جهانی نفت را در دهه 1980 به کمتر از 20 دلار در هر بشکه تنزل دادند .

آنها اکنون نیز در حال اجرای همان سیاست هستند با این تفاوت که این بار می خواهند با این کار پوتین را به منظور حمایت از نظام سوریه و بشار اسد تنبیه کنند . رویترز ، واشنگتن پست و تعدادی دیگر از مطبوعات بین المللی نیز همین تحلیل را درباره دلایل سقوط کنونی قیمت جهانی نفت مطرح کرده اند .

در انتهای این مقاله آمده است : سقوط قیمت جهانی نفت و کاهش ارزش روبل مساله ای نیست که بتوان آن را نوعی رویداد طبیعی در بازار آزاد یا نتیجه ای از افزایش عرضه و کاهش تقاضا دانست.

این مساله بخشی از استراتژی ژئوپلتیکی گسترده برای ایجاد خفقان بین المللی علیه روسیه ،  سرنگونی پوتین و تشدید هژمونی  آمریکا در سرزمین های آسیایی است . طرح توطئه آمیز آمریکایی برای حفظ خود بعنوان تنها ابرقدرت اقتصادی دنیاست که نشان دهد حتی در صورت کاهش های غیرقابل بازگشت قیمت ها نیز در اوج باقی می ماند .

منبع: فارس

ف/ف