باید و نبایدهای یک رسم زیبا

خانه تکانی یکی از رسومی است که همه ساله قبل از نوروز انجام می‌شود. این رسم زیبا، دوست‌داشتنی و مفید نه تنها تازگی و طراوت را به خانه می‌آورد که حال و هوای بهار را به روح و جان اهالی خانه تزریق می‌کند.

کد خبر: ۶۸۴۳۱۶

تاریخ: ۲۷ اسفند ۱۴۰۲ - ۱۱:۳۵

به گزارش ایران اکونومیست، خراسان نوشت: در روزهای پایانی سال از رایج‌ترین عادت‌های اشتباه در تمیزکردن خانه گفتیم و چالش‌هایی که در سایه این رسم،ممکن است رابطه زن‌وشوهرها را شکرآب کند.

خانه تکانی یکی از رسومی است که همه ساله قبل از نوروز انجام می‌شود. این رسم زیبا، دوست‌داشتنی و مفید نه تنها تازگی و طراوت را به خانه می‌آورد که حال و هوای بهار را به روح و جان اهالی خانه تزریق می‌کند. خانه تکانی عبارت است از گردگیری وسایل خانه، در و دیوارها، شست و شوی ظروف، مبل، فرش و ... . خلاصه خانه‌تکانی برای زدودن آلودگی‌ها و سیاهی‌ها و بیرون افکندن پلشتی‌ها از فضای خانه بوده و هم اکنون این رسم مانند گذشته در سراسر ایران میان مردم معمول است. در این بین، وقتی زمان خانه‌تکانی می‌رسد ممکن است فوراً سراغ کارهای معمول تمیزکاری‌های‌تان بروید، بدون این که فکر کنید شاید لازم باشد چیزهایی را تغییر دهید. حتی شاید ندانید که برخی از عادت‌های شما در تمیزکردن خانه در واقع بیشتر ممکن است خانه‌تان را آلوده کند تا تمیز! در ادامه به رایج‌ترین اشتباهات در خانه تکانی اشاره خواهد شد. همچنین یک مشاور از نحوه مدیریت چالش‌هایی می‌گوید که این رسم ممکن است در بین زوجین ایجاد کند و آرامش آن‌ها را در این روزهای پایانی سال به هم بریزد.

اشتباه اول: نداشتن برنامه‌ای منظم برای تمیزکاری

در ابتدا باید وضعیت تمیزی خانه را بررسی کنید، یک قلم و کاغذ بردارید، در خانه قدم بزنید و همه موارد از نظافت بخش‌های مختلف را بدون اولویت یادداشت کنید. حالا باید تقویم را بردارید و ببینید چند روز زمان خالی دارید. مخصوصا اگر شاغل باشید باید با دقت زمان‌های خالی خود را در نظر بگیرید. با توجه به مدت زمانی که دارید و همچنین میزان کثیف بودن بخش‌های مختلف خانه، برنامه خانه تکانی را تنظیم کنید.

اشتباه دوم: اول ضدعفونی می‌کنید، بعد تمیزکاری

تمیزکردن با ضدعفونی‌کردن فرق دارد و تفاوت این دو می‌تواند سطحی را تمیز یا کثیف‌تر کند. تمیزکردن هرچند تا حدودی آلودگی‌ها را از سطح پاک می‌کند؛ اما ضدعفونی‌کردن با استفاده از مواد شیمیایی که وجود دارد میکروب‌ها را می‌کشد. اگر سطحی پوشیده از گردوخاک باشد، ضدعفونی‌کننده نمی‌تواند میکروب‌ها را خوب از بین ببرد و به همین دلیل، اول باید سطح را خوب تمیز کنید. پیش از این که سراغ اسپری ضدعفونی‌کننده بروید، سطح را از گردوخاک و آلودگی‌ها پاک کنید تا ضدعفونی‌کننده خوب اثر کند.

اشتباه سوم: استفاده از وسایل آلوده برای تمیزکردن

تمیزکردن خانه تا حدود زیادی به ابزارهایی بستگی دارد که از آن‌ها استفاده می‌کنید. پیش از شروع اول مطمئن شوید که تمام وسایل تمیزکاری‌تان تمیز هستند تا میکروب و گردوخاک و آلودگی را در تمام خانه پخش نکنید. پارچه‌های گردگیری، برس‌ها و سر تی‌ها را بشویید و وسایلی مانند برس دست شویی را بعد از هر بار استفاده ضدعفونی کنید.

اشتباه چهارم: ساییدن لکه‌ها به‌جای لکه‌برداری

اگر فکر می‌کنید لکه را می‌توانید با ساییدن از بین ببرید در واقع مشکل را بدتر و لکه را سرسخت‌تر می‌کنید. ساییدن لکه باعث می‌شود لکه پخش شده و بیشتر به عمیق ماده فروبرود یا حتی به فیبرهای پارچه یا بافت سطح آسیب بزند. همیشه اول لکه را با پارچه‌ای تمیز لکه‌گیری کنید تا هر ماده‌ای که روی سطح است حذف شود. سپس با روش لکه‌برداری متناسب با جنس لکه، آن را پاک کنید.

اشتباه پنجم: تمیز کردن همه‌جای خانه با یک دستمال

استفاده از یک دستمال ثابت برای تمیزکردن تمام قسمت‌های خانه کار درستی نیست چون میکروب‌ها و آلودگی‌ها به‌راحتی بین اتاق‌ها منتشر می‌شوند و قطعاً این چیزی نیست که دوست داشته باشید. برای تمیزکردن هر قسمتی از خانه، دستمال جداگانه‌ای در نظر بگیرید و دستمال‌ها را نیز مرتب بین استفاده‌ها بشویید.

اشتباه ششم: بازنکردن پنجره‌ها موقع استفاد از مواد شیمیایی

وقتی از پاک‌کننده‌های شیمیایی مثل سفیدکننده استفاده می‌کنید تهویه محیط خیلی مهم است. حین استفاده از این مواد، بو و بخار آن‌ها در هوا پخش می‌شود و ریه‌ها را تحریک می‌کند. پس حتماً تهویه را روشن کنید یا پنجره‌ها را باز بگذارید و به‌محض تمیزکردن محل، از آن قسمت دور شوید.

اشتباه هفتم: از پایین‌به‌بالا تمیز کردن

اگر گردگیری را از زمین شروع کنید، جاذبه می‌تواند تمام تلاش‌های شما را در تمیزکردن خانه خنثی کند. وقتی سطحی بالاتر از زمین را تمیز می‌کنید ذرات گردوخاک و دیگر ریزه‌ها روی زمین می‌افتند که اگر قبلاً زمین را تمیز کرده باشید، مجبور می‌شوید دوباره آن را تمیز کنید یا جارو بکشید. پس همیشه از بالاترین قسمت شروع کنید و به‌نوبت پایین بیایید.

اشتباه هشتم: تمیز کردن پنجره‌ها در گرم‌ترین زمان روز

بسیاری از ما تصور می‌کنیم که اگر شست‌وشوی پنجره‌ها را در طول روز و زیر نور خورشید انجام دهیم بهترین کار را انجام داده‌ایم. اما این باور درست نیست زیرا در گرمای آفتاب، مایه پاک‌کننده شیشه خیلی سریع روی پنجره خشک شده و اثرش به صورت لک روی شیشه باقی می‌ماند. بنابراین، برای اجتناب از این امر بهتر است این کار را به روزهای ابری یا بعد از غروب آفتاب موکول کنید.

اشتباه نهم: استفاده از شوینده‌های قوی

تمیزکننده‌های چندمنظوره تصادفاً به سطوح آسیب نمی‌زنند، بلکه واقعیت این است که هر سطحی، محلول مناسب خود را می‌خواهد. برای سطوح گرانیتی از پاک‌کننده‌های حاوی سرکه استفاده نکنید، برای سطوح چوبی از پاک‌کننده‌ای ملایم استفاده کنید تا پولیش چوب از بین نرود و از ضدعفونی‌کننده‌هایی مانند وایتکس زیاد استفاده نکنید.

اشتباه دهم: بررسی‌نکردن پاکت جاروبرقی

بهتر است قبل از این که پاکت جاروبرقی کاملاً پُر شود آن را عوض کنید تا هم جاروبرقی عملکرد بهتری داشته باشد و هم خاک‌ها و آلودگی‌ها پخش نشود. در غیر این صورت به جای کشیدن آشغال‌ها به درون جاروبرقی، همه آن‌ها روی سطح زمین برخواهند گشت و کارتان را دوبرابر خواهند کرد. علاوه بر خالی کردن یا تعویض پاکت جاروبرقی، هر بار فیلتر آن را هم بشویید یا عوض کنید تا عملکرد بهتری داشته باشد.

اشتباه یازدهم: تمیز نکردن لوله تخلیه زیر سینک

یادتان باشد لوله تخلیه زیر سینک ظرف‌شویی و روشویی را مرتب تمیز کنید. این کار جلوی انتشار بوهای نامطبوع را می‌گیرد. مخلوط جوش شیرین و آب لیمو برای نظافت سینک مناسب است. یک قاشق چای خوری جوش شیرین را با یک چهارم قاشق آب لیمو مخلوط کنید. اجازه دهید این مخلوط حدود ۱۰ دقیقه روی سینک بماند و سپس آن را با آب داغ بشویید. جوش شیرین یک ماده پاک کننده طبیعی است که کثیفی و چربی را از بین می‌برد، بنابراین می‌توانید آن را در اطراف شیر آب هم بریزید و با مسواک کهنه یا فرچه روی آن را بشویید.

اشتباه دوازدهم: نشستن بالش‌ها

بالش‌های خواب بیشتر از خیلی از قسمت‌های خانه میکروب جمع می‌کنند و فقط شستن روبالشی‌ها کافی نیست. خوب است سالی حداقل دو بار بالش‌ها را بشویید. اگر از بالش‌های بازاری استفاده می‌کنید، دستورالعمل شست و شوی آن را بخوانید. اگر بالشتان بعد از شست و شو صاف شد، تنظیم خشک‌کن لباس شویی را روی خشک‌کن پشم بگذارید یا توی خشک‌کن لباسشویی بیندازید تا بالش پف کند.

۶ مزیت باورنکردنی خانه‌تکانی‌ که نمی‌دانید

اگرچه دشواری‌های خانه تکانی‌های عید، شیرینی فرا رسیدن سال نو را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد اما این کار مزیت‌هایی دارد که تمیز شدن خانه تنها یکی از آن‌هاست.

۱-  اضطراب را از بین می‌برد:  بی نظمی و آشفتگی بیشتر به معنای اضطراب بیشتر است؛ بنابراین تعجبی ندارد که طبق تحقیقات انجام کارهای خانه اضطراب و نگرانی را تا ۲۰ درصد کاهش می‌دهد.

۲- به بهبود تنفس کمک می‌کند: اگر با شروع فصل بهار دچار آلرژی یا آسم می‌شوید، باید بدانید که دانه‌های گرده تنها علت این مشکلات تنفسی نیستند. گرد و غبار هم از عوامل مهم بروز آسم، به ویژه در کودکان است.

۳-  روحیه را بهبود می‌بخشد: نظافت کامل خانه و حفظ تمیزی آن یکی از راه‌های تقویت روحیه است که می‌تواند به عادتی پسندیده تبدیل شود. در تحقیقی معلوم شد زنانی که خانه خود را اضطراب آور توصیف می‌کردند، به ویژه کسانی که در مورد آشفتگی خانه و کارهای ناتمام‌شان صحبت می‌کردند، احتمال دچار شدن به حالت افسردگی در طول روز در آن‌ها به طور فزاینده‌ای بیشتر بود. این وضعیت به خستگی بیشتر بعد از کار منجر می‌شد.

۴- باعث تحرک فیزیکی می‌شود: در پژوهشی رابطه‌ میان تحرک فیزیکی و تمیزی بررسی شد و نتیجه آن بود که هر چه افراد یک خانه تمیزتر باشند، تحرک بدنی آن‌ها بیشتر است. سوزاندن کالری در حین تمیز کردن خانه یکی از توضیحات مطرح شده برای این نتیجه‌گیری است.

۵- به‌داشتن خوابی مناسب کمک می‌کند: اگر نمی‌توانید خواب راحتی داشته باشید، قرص‌های خواب آور را کنار بگذارید و اتاق خواب‌تان را مرتب کنید. افرادی که همیشه تختخواب خود را مرتب می‌کنند ۱۹ درصد بیشتر همواره خوابی راحت دارند. در تحقیقی، ۷۵ درصد شرکت کنندگان با وجود وسایل خواب تمیز، خواب بهتری داشتند، چون احساس راحتی بیشتری در آن‌ها می‌کردند.

۶ - منجر به یک رژیم غذایی سالم می‌شود: داشتن یک خانه تمیز کمک می‌کند غذاهای سالم‌تری بخورید. محققان می‌گویند احتمال انتخاب‌های غذایی سالم‌تر در افرادی که در خانه‌های تمیز و مرتب زندگی می‌کنند بیشتر از کسانی است که در خانه‌های آشفته زندگی می‌کنند.

مدیریت چالش‌های‌خانه‌تکانی با همدلی‌وهمکاری

زوجین برای این‌که خانه‌تکانی و دردسرهایش منجر به چالش و برهم خوردن آرامش خانه‌شان نشود، باید چه کنند؟

در زمان خانه‌تکانی باید مراقب باشیم که این رسم زیبا، خللی در عشق و احترام زوجین به یکدیگر ایجاد نکند. بهتر است که زن‌وشوهر قبل از هر چیز نگاه مثبتی به یکدیگر داشته باشند تا کمتر از هم دلخور شوند و خانه‌تکانی روی اعصاب‌شان نرود. معمولا خانم‌هایی که خانه‌تکانی آخر سال را انجام می‌دهند، از لحاظ روحی و روانی تحت فشار قرار می‌گیرند و دچار نوعی خستگی و اضطراب در این زمینه می‌شوند. گاهی مرد خانه یا در تمیزکاری کمک نمی‌کند یا به خوبی آن را انجام نمی‌دهد که باعث جروبحث می‌شود. برای جلوگیری از این چالش‌ها، چند توصیه به زوجین داریم و از اشتباهات آن‌ها خواهیم گفت.

توجه‌ نکردن به تفاوت‌های مردها و زنان

بین زن و مرد تفاوت‌های جدی وجود دارد که یکی از آن‌ها این است که مردان کلی‌نگرند و زن‌ها جزئیات را بیشتر دقت می‌کنند. مردها از این که در تمیز یا مرتب کردن وسایل دقت زیادی ندارند، دنبال آزردن همسر خود نیستند بلکه فقط مثل زنان نیستند که تا ریزترین لکه‌های روی وسایل را ببینند.

همدلی و همکاری‌نکردن همه اعضای خانواده

انجام تمام کارهای خانه‌تکانی به یکباره فشار خیلی زیادی روی خانم‌ها وارد می‌کند. متاسفانه برخی مردان اعتقادی به کمک کردن در کارهای منزل ندارند. علاوه بر همسر، دیگر اعضای خانواده هم باید با همفکری، همدلی و همکاری در کنار یکدیگر باشند تا خانه‌تکانی به یک تفریح دورهمی تبدیل شود.

توهین و امرکردن برای خانه‌تکانی

اگر شوهرتان در کارهای خانه‌تکانی به شما کمک نمی‌کند، اول از همه با احترام باید از او درخواست کرد نه خشونت و توهین و امر و نهی. بعد از آن هم باید کارهایی را به او سپرد که خودش هم لذت می‌برد. همچنین انجام آن کار وی را نباید کوچک و بی‌تاثیر شمرد. حساسیت بیش از اندازه فقط زنان را ناکام می‌کند چراکه معمولا در یک خانه چند نفر دیگر هم زندگی می‌کنند که احتمال تا نوروز کمی ریخت و پاش خواهد شد. اگر زن و شوهر در این ایام همچنان حرمت ازدواج و قداست خانواده را به یاد داشته باشند هرگز یک خانه خیلی تمیز را به پایمال شدن و خدشه‌دار شدن رابطه ترجیح نخواهند داد.

کار کردن یک ضرب بدون استراحت

بسیاری از زوج‌ها دوست دارند در سریع‌ترین و کوتاه‌ترین زمان ممکن، کار خانه‌تکانی‌شان را به پایان برسانند، به همین دلیل تصمیم می‌گیرند بدون هیچ استراحتی کار کنند. گرچه می‌توان با کار بیشتر، در روزهای کمتری به نتیجه رسید، اما نادیده گرفتن یا حذف استراحت و تفریح از برنامه روزانه، فقط به هوای زودتر به نتیجه رسیدن، هرگز مصلحت نیست. بی‌وقفه کار کردن باعث می‌شود شما از نظر روانی و جسمی خسته و فرسوده شوید و آستانه تحمل‌تان کاهش یابد و به همین علت ساده، ممکن است با نخستین تحریک، هرچند مسئله‌ای کوچک و جزئی، به جوش بیایید و عصبی شوید و با همسرتان درگیری و مشاجره داشته باشید.

تحمل‌نکردن اشتباهات یکدیگر

ناتوانی در تحمل اشتباهات یکدیگر از مهم‌ترین عوامل جرو بحث همسران در این روزهاست. مثلا اگر یکی از همسران در طول خانه‌تکانی مرتکب خطایی شود؛ مثلا چیزی را بشکند، آب کثیفی را روی زمین بریزد و... با حرف‌ها و رفتارهایمان، دایم او را تنبیه و مواخذه یا اشتباهش را ‌گوشزد می‌کنیم؛ خلاصه این که آن چنان بد رفتار می‌کنیم که گویی او دست و پاچلفتی است و خرابکاری‌اش هرگز قابل جبران نیست.