دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی: در بخش هوش مصنوعی باید به سرعت رشد کنیم

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی سیاست‌گذاری و تنظیم‌گری حکیمانه مبتنی بر علم نافع عقلانی در هوش مصنوعی را ضروری دانست و گفت: در بحث هوش مصنوعی خیلی عقب هستیم و باید به سرعت رشد کنیم، خودمان مولّد شویم که اگر اینگونه نشود دچار شکلی از استعمار می‌شویم.

کد خبر: ۶۸۲۸۱۲

تاریخ: ۲۱ اسفند ۱۴۰۲ - ۱۶:۱۸

به گزارش گروه علم و آموزش ایران اکونومیست، حجت‌الاسلام والمسلمین عبدالحسین خسروپناه در سخنانی در همایش الزامات توسعه مدل زبانی بزرگ فارسی که به همت ستاد توسعه فناوری‌های هوش مصنوعی و رباتیک و با شعار «هوش مصنوعی، مولد قدرت حکومت‌ها» برگزار شد، افزود: امروز شاهد سیستم‌های هوش مصنوعی هستیم که نیازهای واقعی و علمی ما را تأمین می‌کند و به جای انسان، عمل و حتی تدبیر می‌کند اما باید به یاد داشته باشیم که هوش مصنوعی ساخته ذهن و روح انسان است.

وی به ارائه مثالی در این حوزه پرداخت و ادامه داد: در حوزه حکمرانی ۲۰۷ منبع را شناسایی و ۲۰۰ تعریف حکمرانی را استخراج کرده‌ایم. ۵۱ کلید واژه اصلی نیز استخراج شد که از ماشین‌های متنوع هوش مصنوعی درباره آن‌ها سوال شد، هر کدام پاسخ‌هایی دادند، تعاریف هوش مصنوعی از منابع دست اول حکمرانی بهتر و دقیق‌تر بود و این تعاریف را به کمک آنها دسته‌بندی کردیم. در مجموع ۲۰ تعریف از هوش مصنوعی دریافت شد که در کنار ۲۰۰ تعریف قبل به تعریف جامع‌تر در این حوزه رسیدیم.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با بیان اینکه حکمرانی باید با رویکرد بازتوزیع و تسهیل در سطوح مختلف محلی، ملی، منطقه‌ای و جهانی مدنظر باشد، اظهار داشت: اهداف حکمرانی شامل مشارکت عمومی، شفافیت، مسئولیت‌پذیری، قانون‌مندی، امنیت پایدار، رفاه عمومی و اثربخشی است. تعریف برگزیده از حکمرانی شامل فرآیندهای شبکه‌ای از سیاست‌گذاری و تنظیم‌گری (قانون‌گذاری ساختارسازی نگاشت نهادی) تا گفتمان‌سازی، راهبری، هدایت‌گری، نظارت، کنترل و ارزیابی است که با مشارکت سازمان‌های دولتی و ذی‌نفعان مردمی صورت می‌گیرد، بنابراین حکمرانان این عرصه "ساختارهای دولتی،‌ بخش خصوصی و ذی‌نفعان مردمی" هستند.

خسروپناه تاکید کرد: الگوی حکمرانی باید مشخص شود، حکمرانی باید با رویکرد بازتوزیع و تسهیل در سطوح مختلف محلی، ملی، منطقه‌ای و جهانی مدنظر باشد. اهداف حکمرانی شامل مشارکت عمومی، شفافیت، مسئولیت‌پذیری، قانون‌مندی، امنیت پایدار، رفاه عمومی و اثربخشی است.

وی افزود: اینکه در شورای عالی انقلاب فرهنگی سندی بنویسیم بخشی از حکمرانی است اما از سیاست‌گذاری تا اثربخشی چند فرآیند شبکه‌ای، طولانی، بسیار پیچیده و چند بعدی است. برخی حکومتداری را با حکمرانی یکی می‌دانند که قطعا تصور اشتباهی دارند. حکمرانی با حکومت‌داری یکسان نیست.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی درباره اصول حکمرانی هوش مصنوعی حکمت‌بنیان هم گفت: سیاست‌گذاری و تنظیم‌گری حکیمانه مبتنی بر علم نافع عقلانی(شامل عقل نظری، عقل عملی، عقل معاش و عقل معاد) در هوش مصنوعی باید مدنظر باشد.

خسروپناه با بیان اینکه حکمت معادل انگلیسی ندارد، تصریح کرد: حکمت از سیاق علم نافع و مبتنی بر عقل است. سیاست‌گذاری در حوزه هوش مصنوعی باید بر اساس حکمت باشد که از جنس حقیقت و فضیلت است، باید هوش مصنوعی که طراحی می‌کنیم مبتنی بر حقیقت و فضیلت عمل کند.

وی با تأکید بر نظارت و ارزیابی با شاخص‌های اهداف، شفافیت، عدالت و مشارکت عمومی اظهار داشت: باید سیستم‌های هوش مصنوعی را به صورت مستمر رصد کنیم، حکمرانان شامل ساختار دولتی، بخش خصوصی و ذی‌نفعان مردمی هستند که باید در سیاست‌گذاری هوش مصنوعی مشارکت داشته باشند. در مدل حکمرانی شورای عالی انقلاب فرهنگی و در سند نگاری هوش مصنوعی، بخش خصوصی و ذی‌نفعان مردمی در سیاست‌گذاری مشارکت دارند.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی ادامه داد: حکمت از سیاق علم نافع و مبتنی بر عقل است. سیاست‌گذاری در حوزه هوش مصنوعی باید بر اساس حکمت باشد که از جنس حقیقت و فضیلت است، باید هوش مصنوعی که طراحی می‌کنیم مبتنی بر حقیقت و فضیلت عمل کند.

خسروپناه یادآور شد: در بحث هوش مصنوعی خیلی عقب هستیم و باید با سرعت رشد کنیم، خودمان مولّد شویم که اگر اینگونه نشود دچار شکلی از استعمار می‌شویم. در حال حاضر مهم ترین نوع استعمار؛ استعمار نرم است. در دهه اخیر اقدامات زیادی انجام شده است اما کافی نیستند که باید ادامه پیدا کند. کار دولت تسهیل گری، نظارت، ارزیابی و هدایت ارزش‌ها است.

وی اضافه کرد: آموزش و گفتمان‌سازی در حکمرانی هوش مصنوعی باید مدنظر باشد. معیارهایی که به هوش مصنوعی می‌دهیم باید بر اساس زیست بوم و فرهنگ ایرانی اسلامی باشد.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی همچنین گفت: جامعیت هوش مصنوعی نیز باید مدنظر باشد و حوزه‌های نظیر تعلیم و تربیت، دفاعی و امنیتی، کشاورزی،‌ حقوقی، رسانه و فضای مجازی که نیاز به هوش مصنوعی دارند در نظر گرفته شود، البته سیاست‌بسندگی اشتباه است و سیاست‌گذاری، بخشی از چند فرایند است که در درون حکمرانی هوش مصنوعی است.

براساس اعلام معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان ریاست جمهوری، همایش الزامات توسعه مدل زبانی بزرگ فارسی به همت ستاد توسعه فناوری های هوش مصنوعی و رباتیک معاونت علمی در پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات برگزار شد.