انتشار لطیفه‌های دوران شوروی در ایران

لطیفه‌های دوران شوروی در کتابی با نام «به آن می‌خندم» توسط شهرام همت‌زاده جمع‌آوری و منتشر شده است.

کد خبر: ۶۸۱۱۰۵

تاریخ: ۱۵ اسفند ۱۴۰۲ - ۱۰:۴۸

به گزارش ایران اکونومیست، انتشارات نیستان در معرفی این اثر عنوان کرده است: «به آن می‌خندم» اثری است شامل ۵۱۵ لطیفه که گزیده‌ای از ۲۶۰۰ لطیفه دوران شوروی است. لطیفه‌هایی که در میان مردم اتحاد جماهیر شوروی و در سال‌های زندگی و زیست در نظام کمونیستی بیان می‌شده است.

این لطیفه‌ها جدای از مضمون طنز و گاه تلخ و انتقادی خود که می‌توان آن را جزئی لاینفک از ساختار طنز اجتماعی به شمار آورد از این منظر حائز اهمیت به شمار می‌رود که مخاطب آن بداند که در سالهای بسیاری از حیات نظام کمونیستی بیان و بازگو کردن لطیفه به‌ویژه با مضامین انتقاد از ساختار حاکمیت، می‌توانست منجر به تعقیب قضایی و حتی حبس راوی آن شود. با این همه این لطایف راه و جای خود را در زندگی و ذهن و زبان مردمان این سرزمین باز کردند. برخی در حافظه و برخی در گوشه و کنار یادداشت‌ها و حتی در حاشیه دفاتر تلفن مردم ثبت شدند و پس از فروپاشی کشور شوراها، سرانجام در معرض دید و خوانش و قضاوت عام قرار گرفتند.

درباره موضوعات مورد توجه در لطیفه‌های این کتاب توجه به این موضوع ضروری است که تا پیش از جنگ جهانی دوم موضوع این لطیفه‌ها بیش از هر چیز به نگاه و نقد از وضعیت جاری کشور اشاره داشت و سختگیری‌های نظام استالینی بر زندگی و زیست فکری مردم. پس از جنگ دوم جهانی لطیفه‌های روسی راه خود را به سوی موضوعات فراملی نیز باز کردند و حتی پای هیتلر نیز به این لطیفه‌ها گشوده می‌شود. در دوران جنگ سرد اما به تناسب حساسیت حاکمان وقت اتحاد جماهیر شوروی به این موضوع، لطیفه‌ها به شکل‌های مختلف و در موضوعات مختلفی امکان ظهور و بروز پیدا می‌کنند.

این کتاب با ترجمه دکتر شهرام همت‌زاده از زبان روسی به زبان فارسی ترجمه و توسط نشر نیستان منتشر شده است. همت‌زاده عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی و از متخصصان و آگاهان به زبان روسی است.