قیمت نفت تحت الشعاع تنش های خاورمیانه

اقتصاد آمریکا شدیدا از نفت بالای 100 دلار آسیب می بیند.

کد خبر: ۶۷۷۷۴۲

تاریخ: ۰۹ بهمن ۱۴۰۲ - ۱۳:۱۳

افزایش قیمت نفت برای بسیاری از افرادی که خانه هایشان را با نفت‌گرم نگاه می‌دارند، در ماه‌های سرد سال ‌به‌معنای کاهش قابل توجه بودجه، تعبیر می‌شود. طبق یک‌سنت دیرینه، نوسان قیمت سوخت به اقسام سیستم حمل‌ونقل، به‌ویژه جابه‌جایی هوایی، تسری پیدا می‌کند. از سویی دیگر صنعت پتروشیمی آمریکا نیز تحت‌تاثیر این افزایش قیمت قرار خواهد گرفت. در این میان، تعداد محدودی از شرکت‌های فعال در حوزه انرژی، از نوسانات قیمت نفت سودهای خوبی به جیب زده اند.

به گــــزارش وال اســـتریت ژورنال و بر اساس گمانه زنی ها، چنانچه تنش‌ها در خاورمیانه ادامه یافته و دامنه آن افزایش یابد، همچنین کانال سوئز قسمت اعظم ترافیک خود را به دلیل مخاطرات کشتیرانی به واسطه حملات حوثی های یمن از دست بدهد، قیمت نفت افزایش خواهد یافت. سوال اساسی این است که سقف این افزایش چه مقدار خواهد بود؟ با نگاهی به گذشته، می‌توان دریافت که  در معدود دفعاتی که قیمت جهانی نفت‌خام به بالای ۱۰۰ دلار رسیده‌، مشکلات و چالش‌های ژئوپلیتیکی علت تامه آن بوده‌است. آخرین مورد، حمله روسیه به اوکراین بود که قیمت نفت در فوریه ۲۰۲۲ را تا ۱۰۵ دلار در هر بشکه افزایش داد.

نفت در سال‌۱۹۷۳ و در شرایطی که رشد تورم تا حد زیادی مهار شده‌بود، نزدیک به ۱۰۰ دلار معامله می‌شد. کشورهای عرب به دلیل درگیری با اسرائیل قیمت نفت تولیدی خود را افزایش دادند. مرکز سیاست جهانی انرژی دانشگاه کلمبیا در ۱۷ اکتبر ۲۰۲۳، در پنجاهمین سالگرد تحریم نفتی عربی، نوشت: «آنچه پس از این اتفاق در ذهن آمریکایی ها جا افتاد عبارت بود از کمبود سوخت در سراسر کشور که باعث شد رانندگان ساعت ها در پمپ های بنزین منتظر بمانند. این حادثه به ایجاد رکود اقتصادی در این کشور دامن زد که از سال‌۱۹۷۳ تا ۱۹۷۵ ادامه داشت. اختلال در تولید نفت خام نیجریه، یکی از بزرگ‌ترین صادرکنندگان نفت جهان، به افزایش قیمت نفت به بالای ۱۴۰ دلار در ژوئن ۲۰۰۸ کمک کرد. واقعیت آن روزها این است که اقتصاد ایالات‌متحده احتمالا به هر حال به دلیل بحران شدید در بازارهای مالی در کنار قیمت بالای انرژی، وارد رکود بزرگ می‌شد.

تاثیر تنش‌های خاورمیانه بر بازار نفت

امروز این سوال مطرح می‌شود که؛ آیا درگیری بین اسرائیل و حماس باعث گسترش فعالیت‌های نظامی به دیگر کشورهای عربی که برخی از آنها تولیدکننده نفت هستند، می‌شود؟ بر اساس داده‌های شرکت تحلیلی Kpler، حدود ۱۰‌درصد از تولید جهانی نفت‌خام از دریای سرخ و کانال سوئز عبور می‌کند. این کشتی ها می‌توانند مسیر جنوب دماغه امید نیک را انتخاب کنند و در نتیجه یک هفته یا بیشتر به زمان تحویل محموله ها اضافه شود، ماجرایی که به مشکلات تامین نفت خام دامن خواهد زد.

پیش‌بینی آژانس بین‌المللی انرژی

درباره شرایط حاکم بر بازار جهانی سوخت‌های فسیلی در سال‌جاری میلادی، رئیس آژانس بین‌المللی انرژی پیش‌بینی کرد به‌رغم مناقشات نظامی و ژئوپلیتیک در منطقه حساس خاورمیانه، بازار جهانی نفت در ادامه سال‌۲۰۲۴، شرایطی متعادل را درپیش خواهد داشت. فاتح بیرول افزود؛ این نهاد انتظار دارد در سال‌جاری میلادی تولید نفت خام کشورهای آمریکا، کانادا، برزیل و حتی گویان افزایشی قابل توجه داشته‌باشد، این در حالی است که منحنی رشد تقاضای جهانی نزولی شده‌است.

فرآیند عرضه نفت در سطح بین‌المللی تا بدین لحظه آنچنان تحت‌تاثیر اختلال ها در دریای سرخ قرار نگرفته و انتظار نمی رود شرایط حاکم بر خاورمیانه، تاثیری بسزا بر قیمت نفت داشته‌باشد، مگر اینکه تعدادی از کشورهای اصلی تولیدکننده نفت به‌صورت مستقیم درگیر تنش‌ها شوند. بیرول ادامه داد: «از آنجا‌که مقدار کافی نفت در بازار وجود دارد، به‌نظر نمی‌رسد قیمت نفت حداقل در کوتاه مدت، تغییر چندانی را تجربه کند.» آژانس بین‌المللی انرژی انتظار دارد تقاضای جهانی نفت در سال‌۲۰۲۴، روزانه یک‌میلیون و ۱۰۰‌هزار بشکه افزایش یابد؛ این در حالی است که سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک)، رشد تقاضای نفت در سال‌۲۰۲۴ میلادی را معادل ۲‌میلیون و ۲۵۰‌هزار بشکه پیش‌بینی کرده‌است.

یکی از ویژگی‌های جهش های تاریخی عمده در قیمت جهانی نفت خام این است که بسیار سریع اتفاق‌افتاده و باعث بروز مشکلاتی در سمت عرضه و همچنین تقاضا می‌شوند. در این رابطه، کارشناسان مالی فعال در بازار انرژی همچون «سوز اورمان و دیو رمزی» اعتقاد دارند که در شرایط نوسان بازار، انتخاب کارت اعتباری مناسب از مهم‌ترین راهبردها است؛ چه بخواهید از بدهی خلاص شوید، برای بازنشستگی پس انداز کنید یا به دور دنیا سفر کنید، اطمینان خواهید داشت کارتی در جیب شما وجود دارد که می‌تواند شما را در مسیر رسیدن به رویاهایتان یاری کند.

سطح تولید نفت اوپک

در واکنش به تحولات بازار جهانی نفت، ائتلاف تولیدکنندگان عضو سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) و غیراوپک (اوپک پلاس) اعلام کرد؛ طی هفته‌های آینده درباره سطح تولید نفت خود در آوریل و پس از آن، تصمیم‌گیری می‌کند، ضمن آنکه نشست کارگروه وزارتی نظارت بر توافق کاهش عرضه در تاریخ یکم فوریه به‌منظور تصمیم‌گیری درباره مقدار عرضه نفت اعضا برگزار خواهد شد. وزیران نفت و انرژی عضو کارگروه وزارتی نظارت بر توافق اوپک پلاس ۱۲بهمن ماه از طریق ویدئوکنفرانس با یکدیگر دیدار و گفت وگو می‌کنند. این کارگروه می‌تواند برای بر‌‌گزاری نشست یا ارائه توصیه‌هایی درباره برنامه عرضه، تمامی وزرای نفت و انرژی کشورهای عضو را دعوت کند.

گفتنی است تعدادی از کشورهای عضو اوپک پلاس در پایان سی وششمین نشست وزارتی این ائتلاف، از مجموع کاهش عرضه داوطلبانه اضافه به مقدار ۲‌میلیون و ۲۰۰‌هزار بشکه خبر دادند. چنانچه این کاهش تسهیل شود، اوپک پلاس از ابتدای آوریل روند تسهیل کاهش عرضه روزانه ۲‌میلیون و ۲۰۰‌هزار بشکه ای را آغاز خواهد کرد. نشست‌های کارگروه وزارتی نظارت بر توافق اوپک پلاس، به طور معمول هر دو ماه یک بار برگزار می‌شود. عربستان‌سعودی نیز اعلام کرده است که در صورت نیاز، کاهش عرضه داوطلبانه می‌تواند پس از سه ماه نخست سال‌جاری میلادی هم ادامه‌یابد.