سازش بانک مرکزی با بانک ها/ تزریق 180 هزار میلیارد تومان به بازار

یکی از روش های جبرای کسری منابع نقد بانک ها اعتبارگیری نظام مند از بانک مرکزی است.

کد خبر: ۶۷۶۴۲۹

تاریخ: ۲۰ دی ۱۴۰۲ - ۰۹:۵۶

بررسی‌ها نشان می‌دهد مجموعا در هفته منتهی به 18 دی 1402 حدود 180 هزار میلیارد تومان در بازار باز و اعتبارگیری قاعده‌مند اعتبار توسط بانک مرکزی تزریق شده است.

آمارهای مربوط به عملیات اجرایی سیاست پولی که در دو قالب بازار باز و اعتباردهی قاعده‌مند اجرا می‌شود، منتشر شده است.

بازار باز یکی از ابزارهای سیاست گذاری بانک مرکزی است که از اواخر سال 1398 به طور جدی به اجرا درآمد و نقش آن رفته رفته در سیاست‌گذاری‌های پولی کشور پررنگ‌تر شد. در این نوع عملیات، بانک مرکزی با خرید و فروش اوراق بهادار در بازار ثانویه، با توجه به شرایط اقتصاد و جامعه اقدام به تزریق پول درون اقتصاد یا جمع‌آوری آن می‌پردازد.

اعتباردهی قاعده‌مند نیز یکی از سازوکارهای بانک مرکزی برای کنترل نرخ بهره بین بانکی و حفظ ثبات در اقتصاد است که با سررسید کمتر و نرخ بهره بیشتری نسبت به بازار باز طراحی شده است.

سیاست انبساطی بانک مرکزی و تزریق پول درون اقتصاد

آمارها نشان می‌دهد به طور کلی از ابتدای سال سیاست پولی کوتاه مدت بانک مرکزی انبساطی بوده و هر هفته مقداری اعتبار از طریق بازار باز به جامعه تزریق شده است که با توجه به کمبود نقدینگی میان بانک‌ها و مشکلات مربوط به سرمایه در گردش بنگاه‌های اقتصادی، اقدامی منطقی به شمار می‌آید.

این درحالیست که تصمیمات بانک مرکزی در میزان ارضای نیاز بانک‌ها به نقدینگی از ابتدای سال متغیر بوده است. مشاهده می‌شود بانک مرکزی برای مدتی به تمامی خواسته بانک‌ها در بازار باز پاسخ مثبت می‌داد اما در انتهای شهریور به مدت چند هفته از این اقدام اجتناب کرد که در پی جهش شدید نرخ بهره، دوباره سیاست پاسخ صددرصدی به نیاز بانک‌ها را در پیش گرفت.

145 همت تزریق پول توسط بانک مرکزی در بازار باز

مشاهده می‌شود ارزش اعتبار تزریق شده در بازار باز در هفته منتهی به 18 دی 1402 حدود 145 همت به ثبت رسیده که در واقع یکی از بالاترین رکوردهای به ثبت رسیده طی سال جاری است. بر اساس آمارها میزان اعتبار تزریق شده در بازار باز در سال جاری تنها در 3 هفته بیشتر از 145 همت بوده که آن‌هم مربوط به خرداد ماه یا زمانیست که بانک مرکزی تامین اعتبار مورد نیاز بانک‌ها را اولویت قرار داد.

حجم کم‌نظیر اعتبارگیری قاعده‌مند بانک‌ها

اعتبارگیری قاعده‌مند بانک‌ها از بانک مرکزی سازوکار دیگریست که بانک‌ها می‌توانند از طریق آن کمبود منابع نقد خود را جبران کنند. تفاوت این سازوکار با عملیات بازار باز این است که سررسید بازار باز 7 روزه و نرخ بهره 23 درصد بوده درحالیکه سررسید اعتبارگیری قاعده‌مند در حال حاضر 24 ساعت و نرخ بهره آن نیز 24 درصد است.

بانک مرکزی متعهد شده است در نرخ بهره مد نظر خود(در حال حاضر 24 درصد) به هر میزان تقاضایی که بانک‌ها تمایل داشته‌ باشند پاسخ مثبت دهد.

مشاهده می‌شود حجم اعتبارگیری قاعده‌مند از بانک مرکزی در هفته گذشته نیز به یکی از بالاترین مقادیر خود در سال 142 رسیده است. بر اساس گزارش بانک مرکزی مجموعا 9 بانک و موسسه اعتباری حدود 34.8 همت منابع از طریق اعتبارگیری قاعده‌مند استقراض کرده‌اند و در مقابل حدود 39.1 همت مجموع پرداختی بانک‌ها و موسسات اعتباری در ازای تسویه اعتبارگیری قاعده‌مند بوده است.