عاقبت بخیری پسماند روی با سفر استانی رییس جمهور به زنجان

این روزها «خط تمام ایرانی تولید کبالت از پسماند روی» در زنجان، انتظار سفر رییس جمهور به این استان را می کشد تا رسما فعالیت خود را آغاز کند؛ این پروژه یک دستاورد محیط زیستی به شمار می‌آید و حداقل می‌توانیم بگوییم از این پسماند خطرناک کمی آسوده خاطرخواهیم شد.

کد خبر: ۶۷۴۶۱۳

تاریخ: ۱۳ دی ۱۴۰۲ - ۱۱:۳۰

به گزارش خبرنگار اعزامی ایران اکونومیست ، در همین راستا این هفته، تیمی از خبرنگاران با همکاری نهاد ریاست جمهوری ، پیش از آمدن رییس جمهور بازدیدهایی از پنج پروژه آماده افتتاح در زنجان داشتند که یکی از آنها بازدید از خط تولید کبالت از پسماند روی شرکت دانش بنیان تحقیقات بین اللملی صنعت و معدن آیرما در ایجرود بود.

«شهرام کدخدایی»، مدیر واحدهای گروه صنعتی معدنی زرین در جمع خبرنگاران گفت: تولید فلز استراتژیک کبالت با عیار ۹۹.۹۶ درصد از پسماند روی برای نخستین بار در منطقه خاورمیانه توسط یک شرکت دانش بنیان در زنجان به مرحله عملیاتی و با حمایت وزارت صمت و صندوق نوآوری و شکوفایی ریاست جمهوری به ثمر رسیده است.

چند نوع پسماند روی داریم؟

کدخدایی که خودش مهندس متالورژی است خیلی تلاش می کرد تا توضیحات ساده ای بدهد و زیاد تخصصی صحبت نکند. وی در جمع خبرنگاران اعزامی به زنجان ، انواع پسماندهای روی را سه نوع عنوان کرد و گفت: سه نوع پسماند وجود دارد که شامل کیک سرد (نیکل)، کیک گرم (کبالت) و کیک قرمز (لیچ) است.

به گفته کدخدایی با استحصال فلز راهبردی کبالت، گام مهمی در صنعت روی برداشته شده است چرا که با تصفیه پسماند و استحصال فلزات، آنچه از پسماند برجای می ماند هیچ آسیبی برای محیط زیست ندارد چرا که پسماند کبالت یک معضل در صنعت روی است و استحصال آن موجب رفع معضل محیط زیستی آن می شود.

وی تلاش می کرد تمام جاهای کارخانه را به خبرنگاران نشان و توضیح دهد و مدام به عکاسان تاکید می کرد که از فلان محصول یا دستگاه حتما عکس بگیرند یا فیلم تهیه کنند و همچنین همه اش منتظر رسیدن سایر خبرنگارانی بود که در جاهای مختلف کارخانه پخش شده بودند.

چند خبرنگار و عکاس به اتفاق کدخدایی به طبقه بالای کارخانه رفتند تا از سایر بخش ها دیدن کنند و بعد هم محصولی را ببینند که شاهکار کارخانه بود و وی به آن افتخار می کرد.

رطوبت همه جای فضا را گرفته بود و در بخشی از آن بوی آهک تندی به مشام می رسید . برخی کارگران ماسک زده بودند و بخارهای سپید رنگی با ارتفاع زیاد از دیگ های بزرگ به سقف سوله ها می رسید. من با کمی نگرانی از کدخدایی پرسیدم: «این بخارها برای تنفس ضرر ندارد؟ اصلا این بخارها چی هست» ؟ که او پاسخ داد : نگران نباشید اینها همه بخار آب است و محیط هم یک محیط قلیایی است نه اسیدی . فقط در یکجا اسید زنی می کنند که درب تانکرها بسته است و مشکلی وجود ندارد.

مدیر واحدهای گروه صنعتی معدنی زرین سپس با اطمینان روش هیدرومتالورژی به عنوان روش تولید کبالت از پسماند روی را معرفی می کند که کارخانه آنها از این روش استفاده کرده است و این اطمینان را داد: «این روش، کاملا دوستدار محیط زیست است و کبالت را که بگیریم بقیه پسماند می شود خاک باغچه».

این مهندس متالورژی که دغدغه محیط زیست هم داشت به خبرنگار ایران اکونومیست گفت: (مسوولان) یک فکری برای پسماندها کنند . بخدا ما چیزی نمی خواهیم فقط پسماند به ما برسد و ما کبالت بگیریم . پسماند که میلیارد دلار نمی خواهد .

کدخدایی ، سپس به استان گیلان و پسماندهای آن منطقه و سایر نقاط کشور اشاره کرد و گفت: پسماند گیلان که هزینه های میلیارد دلاری نمی خواهد فقط باید به دست اندرکاران، پسماند برسانند . بعد دست هایش را در هوا تکانی داد و از شیرابه های پسماندها گله کرد که دارد محیط زیست وآب ها را آلوده می کند.

حرف های کدخدایی مرا یاد اظهارات ۲ سال پیش یکی از دست اندرکاران پسماند انداخت که خطاب به مسوولان مربوطه به ویژه شهرداری ها می گفت: شما به ما «پسماند تر» بدهید ما به شما یا ذغال زیستی یا کود آلی حاوی هشت درصد هیومیک اسید می دهیم که داخل آن ۸۰ درصد ماده آلی و ۴۵ درصد هم کربن آلی است.

بیشتر بخوانید

آلودگی‌های محیط زیستی حاشیه شهر زنجان دغدغه اصلی برای حوزه کشاورزی است

نگاه علمی و پرهیز از اعمال سلیقه، ضرورت توسعه شهری

خط تمام ایرانی تولید کبالت از پسماند روی در زنجان راه اندازی شد

فیلم | شرکت سرجین بافت زنجان آماده افتتاح با حضور رییس جمهور

مدیر واحدهای گروه صنعتی معدنی زرین آن قدر با شور و هیجان از دستاوردهای کارخانه صحبت می کرد که مطمئن شدم فقط یک دردآشنا می تواند ، قدر زحمات او را بداند نه من خبرنگار که تازه از راه رسیده ام؛ شاهد آن هم وقتی بود که وی اظهارداشت: من خیلی دویده ام ، اینها حاصل زحمات سه چهار ساله ماست . ما خیلی اذیت شدیم .

وی ، سپس با اشتیاق به طرف ورق های فلزی رفت که روی میزی چیده شده بود. بعد در حالی که مدام به همه تاکید می کرد و طبقه پایین سوله را نگاه می کرد خطاب به ما که او را همراهی می کردیم گفت: چرا همکاران دیگر نمی آیند به آنها هم بگویید بیایند بالا تا این ورق ها را ببیند .

این ورق ها در واقع همان محصولی بود که کدخدایی به آن افتخار می کرد و آنها «ورق فلز کبالت» بود که به گفته کدخدایی برای اولین بار در خاورمیانه به چنین محصولی دست یافته ایم .

مشتری ورق های فلز کبالت کجاست؟

از کدخدایی از مشتری این ورق ها پرسیدم و او از وزارت دفاع گفت که از قبل از تولید ورق ها مشتری پروپاقرص آن است . این یعنی اینکه فرصت برای صادرات نداریم چون مصرف داخلی ما باید کفاف دهد و ما به سختی آنها را می توانیم وارد کنیم.

وی در خصوص اینکه چقدر ورق فلز کبالت را تولید می کنند نیز اظهارداشت : در مرحله اول یعنی فعلا ۲۰۰ کیلو فلز تهیه می کنیم که می توان رقم ۶ تن در ماه را عنوان کرد.

تحریم که برای نان سنگگ نیست

همانطور که قبلا بدان اشاره شد کبالت ، فلزی استراتژیک معرفی شده است و برای همین بود که کدخدایی از تحریم گفت و اینکه وقتی می خواهیم سراغ وسایل و تکنولوژی کبالت برویم از آنجا که این تکنولوژی ها برای اورانیوم هم استفاده می شود از این رو ، هیچی به ما نمی دهند . داروهای آن را هم نمی دهند و ما مجبور شده ایم روش های مختلف دیگری را بکار بگیریم .

PausePlay

% buffered00:00

-00:56

UnmuteMute

Settings

CaptionsDisabledQuality480pSpeedNormal

CaptionsGo back to previous menu

QualityGo back to previous menu
720pHD480pSD360p180p

SpeedGo back to previous menu
0.5×0.75×Normal1.25×1.5×1.75×2×4×

PIPExit fullscreenEnter fullscreenDownload

وی سپس از ماده ای سخن گفت که در تولید کبالت استفاده می کنند اما به من (خبرنگار ایران اکونومیست ) تاکید کرد در مورد آن چیزی ننویسم و سپس چنین اظهارداشت: « سه تا چیز را نمی گذارند به ایران بیاید . یکی تکنولوژی جدا کردن عناصر نادر و استراتژیک است دیگری ، داروهای آن و قطعات ساخته شده از آن است».

کدخدایی ادامه داد: تحریم یعنی این. تحریم که برای نان سنگگ نیست. الان کبالتی داریم که در صنایعی مثل صنعت هوا فضا و موشک از آن استفاده می کنند . شما در باتر موبایلتان هم مقداری کبالت دارید.

مدیر واحدهای گروه صنعتی معدنی زرین می خواست جاهای دیگر کارخانه را به خبرنگاران نشان دهد که گفتند وقت نیست و باید خبرنگاران از سه پروژه دیگر بازدید کنند و او هم رضایت داد.

بدین ترتیب بود که خبرنگاران از دومین پروژه تور یکروزه شان بازدید کردند و عازم پروژه سوم یعنی کارخانه نساجی شدند .

کوهی از پسماند شهرک روی و آلودگی محیط زیستی آن

فقط گروه صنعتی معدنی زرین زنجان نیست که با پسماندهای روی سروکار دارد، بلکه شهر زنجان ، خودش «شهرک روی » دارد که متاسفانه عملکرد این شهرک آلودگی های محیط زیستی را برای حاشیه این شهر به ویژه حاشیه زنجانرود را ایجاد کرده است و دغدغه اصلی برای حوزه کشاورزی به شمار می آید و به همین علت است که کشاورزی تا شعاع مشخصی پیرامون این شهرک ممنوع است .

متاسفانه جانمایی نامناسب شهرک تخصصی روی زنجان در نزدیکی این شهر باعث شده است که عمده تراکم جمعیتی شهر زنجان در جوار همین محدوده ها قرار گیرد و تحت تاثیر آلودگی های محیط زیستی قرار گیرد.

همکار ایران اکونومیستیی من در زنجان در مسیر شهرک روی را به من نشان داد و می گفت: انبار شدن پسماند رویِ واحدهای تولیدی و صنعتی مستقر در شهرک صنعتی تخصصی روی زنجان در پنج کیلومتری جنوب غربی شهر زنجان، حاصل انباشت پسماند واحدهای تولیدی طی سال‌های گذشته بوده که محدوده‌ای به وسعت ۳۲ هکتار را اشغال کرده است.

او افزود: انبار پسماندهای روی به یکی از نگرانی ها و دغدغه های زیست محیطی مردم زنجان تبدیل شده بود تا اینکه از حدود سه سال پیش محل فعلی دفع پسماند که در محوطه شهرک صنعتی روی قرار داشت پلمب شد و واحدهای تولیدی موظف شدند پسماندها را به محل جدید در منطقه "سردهات" در ۵۰ کیلومتری شهر زنجان منتقل کنند.

همکارم می گفت: پسماند ها به اندازه یک کوه دپو شده است و هر وقت باد می وزد بخشی از آنها را به حاشیه شهر می آورد برای همین روی آنها را مالچ ریخته اند.

انبار شدن پسماند رویِ واحدهای تولیدی و صنعتی مستقر در شهرک صنعتی تخصصی روی زنجان در پنج کیلومتری جنوب غربی شهر زنجان، حاصل انباشت پسماند واحدهای تولیدی طی سال‌های گذشته بوده که محدوده‌ای به وسعت ۳۲ هکتار را اشغال کرده است.کنار جاده به اندازه تپه ای ، خاک دیدم ، فکر کردم پسماند روی هست برای همین از همکارم پرسیدم : « اینها همان پسماندهاست»؟ که جواب داد : نه اینها خاک هایی هست که از ترکیه آورده اند و ازآنها شمش روی درست می کنند .

بعد ، پرسیدم : «چرا این همه پسماند روی ، مانده است و کسی مثل گروه زرین برای آنها کاری نمی کند »؟ !

او هم جواب داد : این کارخانه ها یا فناوری لازم را ندارند یا برایشان گران تمام می شود یا اصلا این پسماندها آن قدر عیار قابل توجهی ندارد که استحصالی از آن بگیرند».

گویا فرایند واگذاری مدیریت برداشت و فروش پسماند ۱۰ میلیون تنی شهرک روی زنجان تمام شده است چرا که «محسن افشارچی» ، استاندار زنجان نهم دی امسال گفته بود : اتمام فرآیند واگذاری مدیریت برداشت و فروش پسماند ۱۰ میلیون تنی شهرک روی زنجان و ردیف درآمد و هزینه ۲۰۰ میلیاردی در بودجه سال ۱۴۰۲ از اقدامات انجام گرفته در استان است.

راستش داشتم با خودم فکر می کردم که کاش رییس جمهور در این سفر استانی یکسری هم به پسماندهای روی می زد.

کور شدن قنات های قدیمی به خاطر ساختن یک پل

دلم هنوز از مشکلات پسماندهای روی و تلنبار شدن آن در نزدیکی شهر پر از غصه بود که به شهر رسیدیم و از پل زیبا و سپید رنگی داشتیم می گذشتیم که همکار ایران اکونومیستیی من دوباره یک مشکل دردناک دیگری از این شهر را رو کرد .

این به ظاهر زیبا پل سید الشهدا نام دارد که به آن « پل خیام» هم می گویند . مشکل دقیقا از اینجا شروع شده است که وقتی داشتند پل را می ساختند ، چشمه های قنات قدیمی بسته شد و آب هم در کانال ها جمع شد نتیجه اش این شد که آب تا سقف خانه های مردم منطقه رسید.

پل سید الشهدا که به گفته کارشناسان غیر کارشناسی ساخته شده است

همکارم می گفت : پارسال یک خانه به خاطر همین آبگرفتگی به طورکل ریخت و یک زن و شوهر پیر ساکن آن خانه را از آوار ، بیرون کشیدند .

این به ظاهر زیبا پل سید الشهدا نام دارد که به آن « پل خیام» هم می گویند . مشکل دقیقا از اینجا شروع شده است که وقتی داشتند پل را می ساختند ، چشمه های قنات قدیمی بسته شد و آب هم در کانال ها جمع شد نتیجه اش این شد که آب تا سقف خانه های مردم منطقه رسید.بر اساس اظهارات همکار ایران اکونومیستیی من در مرکز شهر در پروژه سبزه میدان هم یکسری قنات ها پر شد و هیچ دستگاهی آن را بر عهده نگرفت . نه آب منطقه ای ، نه آب فاضلاب و نه مدیریت بحران ، هیچ کدام این اقدام غیر کارشناسی را گردن نگرفتند .

به گزارش ایران اکونومیست شما می توانید به اظهارات پنج سال پیش حمید رضا حمیدی ، رئیس کمیسیون معماری و شهرسازی شورای اسلامی شهر زنجان مراجعه کنید که پنج سال پیش گفته بود: انجام مطالعات فنی دقیق از جمله الزامات مهم در اجرا و تکمیل پروژه های شهری محسوب می شود که این مهم چندان در طرح های به بهره برداری رسیده مانند پل سیدالشهدا مورد توجه قرار نگرفته است.
به گفته او متاسفانه نبود همین مطالعات فنی کافی موجب شده تاسیسات زیر زمینی و قنات ها هنگام اجرای پروژه سید الشهدا (ع) نادیده گرفته شود و اکنون پس از افتتاح مشکلات آن بیشتر نمایان شده است.

بازدید از شرکت سرجین بافت

بازدید بعدی خبرنگاران از شرکت سرجین بافت بود . شرکتی که با هفت تا ۹ کارخانه تمام اقدامات نساجی از پنبه تا پوشاک را انجام می دهد .

در این بازدید «مجید گلشنی منفرد» مدیرکل صنعت، معدن و تجارت استان زنجان هم حضور داشت و در جمع خبرنگاران گفت: چرخه کامل تولید پنبه تا پوشاک در زنجان با احیا و راه اندازی مجموعه تولیدی «سرجین بافت» پس از پیگیری‌های متعدد در دولت سیزدهم عملیاتی شد و همچنین صنعت نساجی استان زنجان جزو سه صنعت برتر کشور است.

وی با بیان اینکه مجموعه تولیدی سرجین بافت با سرمایه گذاری بیش از ۲۰ هزار میلیارد ریال به سرانجام رسیده است، اظهار کرد: برای خرید تجهیزات این واحد نیز ۵۲ میلیون یورو ارز اختصاص یافت که ۳۱ میلیون یورو آن از محل صندوق توسعه ملی و مابقی از منابع سهام داران تامین شد.

و اما «سید اسماعیل بارانی بهبهانی» رییس هیات مدیره شرکت سرجین بافت هم در این جمع حضور داشت. او در خصوص مشکلات این شرکت گفت که با بانک صادرات برسر یک سوء تفاهم به مدت سه سال مشکلاتی داشتیم که با ورود رییس جمهور ،نزدیک ۲ ماه است که این مشکل برطرف شده است .

وی اظهارداشت : الان که نزدیک ۶۰۰ کارگر داریم که اگر مجموعه ، کامل شود شمار نیروی انسانی تا ۲ هزارتن نیز می رسد .

می خواهم برند ایرانی بسازم

وی درباره برنامه هایش گفت و اینکه قصدش برندسازی ایرانی است که در جهان نیز حرفی برای گفتن داشته باشد .

بهبهانی از ماشین آلات کارخانه سرجین بافت گفت که تماما به روز است و بهترین ماشین آلات دنیا در این مجموعه جمع شده است تا بهترین محصول نساجی را بیرون بدهد .

او حتی این را هم اضافه کرد که با اروپاییی های نه تنها وارد مذاکره شده است که تولیداتشان را به آنها بفروشد بلکه با چینی ها هم ارتباط پیدا کرده است که هم پوشاک به آنها بفروشد و هم پارچه .

ایتالیایی ها از ما جین می خرند

بهبهانی که داشت از کیفیت بالای پوشاک و پارچه سرجین بافت سخن می گفت به ایتالیایی ها هم اشاره ای کرد که گفته اند از سرجین بافت ، محصول جین می خرند .

از بهبهانی پرسیدم؛ «ایتالیایی ها بر اساس چه شاخص هایی قرار است از شما جین بخرند»؟ که وی در پاسخ ، جواب داد : « دراین مجموعه ماشین مهمی وجود دارد و ایتالیایی ها تا فهمیدند که ما این ماشین را داریم گفتند اگر با این ماشین محصول تولید می کنید ما جین شما را خریداریم».

پرسیدم : «مگر فرق محصول تولید شده با این ماشینی که می گویید در چیست که ایتالیایی ها برایشان مهم است»؟

وی پاسخ داد: اگر به عنوان مثال شلوارهای جین ساخت داخل را ببینید متوجه می شوید بعد از مدت کوتاهی که از مصرف آنها می گذرد به قول معروف جا می اندازد و وا می رود اما وقتی با ماشین آلات به روز مثل ماشینی که در این مجموعه هست پارچه را درست کنیم همان استانداردهای لازم ساخت جین را هم رعایت می کنیم برای همین است که خریدار خارجی داریم .

از بهبهانی(رییس هیات مدیره سرجین بافت) پرسیدم؛ «ایتالیایی ها بر اساس چه شاخص هایی قرار است از شما جین بخرند»؟ که وی در پاسخ ، جواب داد : « دراین مجموعه ماشین مهمی وجود دارد و ایتالیایی ها تا فهمیدند که ما این ماشین را داریم گفتند اگر با این ماشین محصول تولید می کنید ما جین شما را خریداریم».او سپس اضافه کرد: فکر می کنید برای چی مردم ما وقتی می خواهند جین بخرند سعی می کنند از جین های فلان کشور استفاده کنند؟ برای همین است که تشخیص می دهند محصول خوب برای کجاست چرا که ما ماشین الات خوبی نداریم.

سومین بازدید خبرنگاران داشت تمام می شد و افسوس که من به دلیل ضیق وقت گروه ، نتوانستم آن دستگاهی را ببینم که پارچه جین تولید می کرد و ایتالیایی ها قرار بود به شرط آن ماشین ، پارچه ها و محصولات ما را بخرند .

دور اول سفر رئیس جمهور به استان زنجان در آبانماه ۱۴۰۰ حدود ۹۰ توافق و مصوبه به دنبال داشت که ماهیت آنها عمدتا عمرانی، سرمایه گذاری و پرداخت تسهیلات بود.
در دور اول سفر رئیس جمهور به استان ۴۰ هزار میلیارد ریال و با اعتبارات متمم مجموعا ۷۰ هزار میلیارد ریال برای استان مصوب شد که ۹۰ درصد تعهدات دولت در استان محقق شد.
به گفته محسن افشارچی استاندار زنجان دور اول سفرهای استانی بر مبنای پروژه محوری بود و دور دوم سفر رییس جمهور به استان ها برنامه محور است و در این خصوص برنامه های مختلفی برای افتتاح پروژه ها در نظر گرفته شده و تا کنون میزان اعتبارات برای دور دوم سفر ۹۰ هزار میلیارد ریال برآورد شده است.
در دور دوم سفر رییس جمهور به استان زنجان یک هزار و ۹۵ پروژه و پنج هزار و ۸۵۷ واحد مسکونی( نهضت ملی،‌حمایتی و ...) جمعا به ارزش ۳۰۰ هزار میلیارد ریال افتتاح می شود.
مهمترین این پروژه ها احیا و افتتاح هشت واحد صنعتی وتولیدی بزرگ استان شامل آندیا فولاد،‌فولاد آسین ابهر،‌شیشه زنگان و سرجین بافت به ارزش ۴۹ هزار و ۴۴۰ میلیارد ریال،‌افتتاح پنج هزار و ۸۶۷ واحد مسکونی با ۲۳ هزار و ۳۲۰ میلیارد ریال اعتبار و ۳۱ پروژه آموزشی، فرهنگی و ورزشی با ۲ هزار و ۴۵۰ میلیارد ریال اعتبار است.