بدبیاری بازارهای کالایی در ۲۰۲۳؛ نفت و گاز عقب نشستند

بازارهای کالایی در سال ۲۰۲۳ نتوانستند درخشش مشابه بازارهای مالی را تجربه کنند و با عملکردهای ضعیف از این سال خارج شدند.

کد خبر: ۶۷۳۶۷۲

تاریخ: ۱۱ دی ۱۴۰۲ - ۱۳:۳۰

به گزارش ایران اکونومیست، پیش از ورود به سال ۲۰۲۳، پیش‌بینی‌کنندگان برجسته وال‌استریت تقریبا به اتفاق هم، با در نظر گرفتن سال ۲۰۲۲ که به یک سال وحشتناک تبدیل شده بود، رنج زیادی را برای بازار سهام آمریکا پیش‌بینی کرده و بسیاری می‌گفتند که نرخ‌های بهره بالاتر و همچنین رکود اقتصادی احتمالی، بازارهای سهام را مختل کرده و زیان سال قبل را تشدید می‌کند. با این حال، بعضی از تحلیلگران با اشاره به این که این بدبینی، بیش از حد است و انعطاف‌پذیری اقتصاد آمریکا، بازارها را سرپا نگه می‌دارد، با این پیش‌بینی‌ها مخالفت کردند.

در نهایت، معلوم شد که افراد خوش‌بین، درباره بازار پول، نظر درستی داشتند و برخلاف پیش‌بینی‌های تیره و تار از سوی تحلیلگران بانک‌های مورگان استنلی و «جی پی مورگان چیس اند کو»، بازارهای سهام آمریکا، یکی از پربارترین دوره‌های خود در دهه‌های اخیر را تجربه کردند.

همه شاخص‌های بازارهای بزرگ سهام پس از صعودهای تماشایی، نزدیک یا در بالاترین رکورد همه زمان‌ها ایستادند. شاخص اس اند پی ۵۰۰، بازدهی سالانه ۲۵.۵ درصدی داشت که یک رکورد مبهوت کننده پس از چهار سال ریزش و بیش از دو برابر میانگین رشد سالانه حدود ۱۰ درصد از سال ۲۰۰۰ بود. شاخص اس اند پی ۵۰۰ اکنون تنها هشت واحد با رسیدن به رکورد ۴۷۹۶.۵۶ واحد، فاصله دارد. همین سناریو در خصوص شاخص داو جونز و نزدک کامپوزیت هم صدق می‌کند و هر دو شاخص در رکورد بالایی قرار دارند.

اما متاسفانه، وضعیت بازارهای کالایی، کاملا متفاوت بوده است. شاخص کالاهای بلومبرگ که یک شاخص محبوب رصد کننده ۲۳ قرارداد مورد معامله در بورس کالاهای فیزیکی و بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار دارایی است، حدود ۱۰ درصد افت سالانه داشت زیرا همه کالاها از نفت و گاز گرفته تا فلزات پایه و غلات، کاهش قیمت داشته‌اند. پایگاه خبری اویل پرایس در گزارشی، وضعیت بازارهای کالایی مختلف را بررسی کرده است:

کالاهای انرژی

کالاهای انرژی در سال ۲۰۲۳، زیان‌های سنگینی را ثبت کردند و بهای معاملات نفت برنت ۵.۹ درصد و معاملات وست تگزاس اینترمدیت ۹ درصد سقوط کردند. بنزین، نفت کوره، اتانول و زغال سنگ روتردام، همگی افت دو رقمی را به دلیل تقاضای ضعیف متحمل شدند. در این بین، بهای معاملات گاز طبیعی تحت تاثیر فراتر رفتن عرضه از تقاضا، ۴۳ درصد کاهش سالانه داشت و به ۲.۵۳ دلار به ازای هر واحد MMBtu رسید.

فلزات ارزشمند

فلزات ارزشمند در سال ۲۰۲۳، عملکرد نسبتا خوبی داشتند که با توجه به اقدام بانک مرکزی آمریکا در بالا بردن نرخ‌های بهره، تعجب آور بود. بهای اونس طلا برای تحویل فوری، ۱۳.۶ درصد و نقره ۱.۴ درصد افزایش یافت. عمده رشد قیمت طلا در سه ماهه نخست سال ۲۰۲۳ پس از ملایم شدن موضع فدرال رزرو برای تحکیم سیاست پولی و سیگنالش از احتمال سه دور کاهش نرخ بهره در سال ۲۰۲۴ روی داد. رشد طلا با کاهش شدید نرخ‌های بهره مصادف شد. بازده اوراق خزانه ۱۰ ساله، از ۴.۹۸ درصد در اواسط اکتبر، به ۳.۸۴ درصد رسید.

اقبال با فلزات گروه پلاتین یار نبود و پلاتین حدود هفت درصد کاهش یافت و به ۹۹۸ دلار و ۷۰ سنت در هر اونس رسید. همچنین، پالادیم وضعیت بدترین داشت و حدود ۳۶ درصد کاهش سالانه پیدا کرد و به ۱۱۱۶۰ دلار و ۵۰ سنت در هر اونس رسید.

فلزات پایه

بهای معاملات ۳ ماهه مس بازار کامکس، بازار لندن و معاملات ۳ ماهه قلع، همگی رشد سالانه ملایمی داشتند. با این حال، قیمت سایر فلزات پایه شامل آلومینیوم، نیکل، روی و سرب همگی کاهش یافتند.

فلزات کلیدی باتری، عملکرد سالانه مطلوبی نداشتند. قیمت کربنات لیتیوم پس از رسیدن به بالاترین حد خود یعنی نزدیک به ۶۰۰ هزار یوان (۸۴۰۱۵ دلار) در هر تن در نوامبر ۲۰۲۲، به دلیل مازاد عرضه جهانی، به ۹۷۵۰۰ یوان (۱۳۶۵۰ دلار) در هر تن سقوط کرد. سقوط قیمت لیتیوم به قدری تکان‌دهنده بوده است که یک تحلیلگر وال استریت پیش‌بینی کرد بازارها ممکن است در مسیر مخالف حرکت کنند و در اوایل سال ۲۰۲۵ باعث کمبود لیتیوم شوند.

همین وضعیت درباره نیکل که یکی دیگر از فلزات حیاتی باتری است، صدق می‌کند. بالاتر رفتن عرضه از تقاضا باعث شد قیمت این فلز حدود نیمی کاهش پیدا کند. گروه بین‌المللی مطالعات نیکل اعلام کرده است که بازار نیکل با مازاد عرضه و تقاضا به میزان ۲۳۹ هزار تن مواجه است که بزرگترین مازاد عرضه در حدود یک دهه اخیر است. این رقم بسیار بالاتر از آخرین پیش‌بینی این گروه است که برآورد کرده بود مازاد تولید در سال ۲۰۲۳، به ۱۷۱ هزار تن می‌رسد.

غلات

بازارهای غلات در سال ۲۰۲۳ وضعیت بهتری نداشتند. بهای معاملات آتی جوی دوسر، تنها قرارداد غلاتی است که پس از ثبت رشد ۱.۲ درصدی، در آخر سال، سبزپوش بود. سویا و محصولات مرتبط با آن و گندم کاهش دو رقمی داشته اند و ذرت با افت حدود ۳۰ درصدی در سال ۲۰۲۳، بزرگترین کاهش را در میان غلات داشت.