هزینه‌های فزاینده جنگ غزه برای تل‌آویو

«حملاتی که اسرائیل در چند هفته گذشته علیه نوار غزه به اجرا گذاشته تبعات اقتصادی قدرتمندی را برای اسرائیل، کرانه باختری و سراسر خاورمیانه در پی خواهند داشت.»

کد خبر: ۶۷۳۴۳۲

تاریخ: ۱۰ دی ۱۴۰۲ - ۲۲:۱۷

به گزارش ایران اکونومیست، روزنامه واشنگتن پست در تحلیل هزینه‌های جنگ جنایتکارانه رژیم صهیونیستی علیه نوار غزه نوشته است: «در حالی که این جنگ به وضوح برای غزه ویرانگر بوده اما هنوز محاسبه هزینه‌های آن برای این منطقه شروع نشده است. حدود نیمی از ساختمان‌ها و دو سوم خانه‌ها در نوار غزه آسیب دیده یا از بین رفته‌اند، ۱.۸ میلیون نفر در آنجا آواره شده و بیش از ۲۱۰۰۰ نفر نیز طبق اعلام وزارت بهداشت غزه جان خود را از دست داده‌اند.

اقتصاد اسرائیل نیز تحت تأثیر این جنگ لطمه خورده است - و بیشتر اسرائیل است تا حماس که باید تصمیم بگیرد چه زمانی تیراندازی‌ متوقف شود. اقتصاددانان می‌گویند که تبعات این جنگ تا کنون قابل مقایسه با بدترین تاثیرات اقتصادی همه گیری کووید بوده و در صورت ادامه حتی ممکن است بیشتر از این اتفاق خسارت بر جای بگذارد.

پس از آنکه حماس و مبارزان متحدش روز هفتم اکتبر با خروج از غزه حدود ۱۲۰۰ نفر را در اسرائیل کشته و ۲۴۰ نفر دیگر را به اسارت گرفتند، سطح استقراض و هزینه‌های دولت اسرائیل به شدت افزایش یافته‌اند، سطح درآمدهای مالیاتی این دولت به شدت کاهش یافته و جنگ به رتبه‌های اعتباری آسیب وارد کرده است.

بانک اسرائیل در یک گزارش نوشت، سطح تولید ناخالص داخلی اسرائیل در حالی که برای سال ۲۰۲۳ ، سه درصد پیش‌بینی شد به یک درصد در سال ۲۰۲۴ تنزل پیدا خواهد کرد. برخی از اقتصاددان‌ها انقباض اقتصادی اسرائیل را پیش بینی می‌کنند.

تأثیر این جنگ بر بخش فناوری‌های پیشرفته اسرائیل - موتور محرکه اقتصادش - نگران کننده است.

بسیاری از نیروهای ذخیره ارتش اسرائیل کارمندانی هستند که در بخش فناوری کار می‌کنند. با گذشت هر روز از شرکت آنها در جنگ علیه غزه، کارفرمایانشان بیشتر برای ادامه سرمایه گذاری در تحقیق و توسعه و حفظ سهم‌شان در بازار به سختی می‌افتند.

سیاستگذاران و رهبران افکارسنجی اکنون می‌پرسند: هزینه‌های این جنگ چگونه ممکن است بر طول مدت آن تأثیر بگذارد؟ چه زمانی دولت اسرائیل تصمیم خواهد گرفت که پیروزی اعلام کند، خونریزی‌های مالی را متوقف کند و تلاش‌ها برای رشد اقتصاد را از سر بگیرد؟

جنگ چه هزینه‌هایی داشته است؟

رهبران ایالات متحده در طول جنگ‌های طولانی در افغانستان و عراق، آمریکایی‌ها را با مفهوم خون و خزانه آشنا کردند.

اسرائیل هم اکنون بودجه‌اش را برای استقرار بیش از ۲۲۰۰۰۰ نیروی ذخیره برای جنگ و یارانه پرداخت کردن برای حقوق‌های آنها خرج می‌کند.

بسیاری از نیروهای ذخیره اسرائیلی کارمند در بخشهای فناوری‌های پیشرفته سایبری، کشاورزی، امور مالی، ناوبری، هوش مصنوعی، داروسازی و راه حل های آب و هوایی هستند. بخش فناوری اسرائیل به سرمایه گذاری‌های خارجی متکی است. اما این سرمایه‌گذاری‌ها حتی قبل از جنگ اخیر نیز رو کاهش بود. دلیل این روند نگرانی سرمایه‌گذاران از بی‌ثباتی بود که به باور آنها دولت راست‌گرای بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، قبل از جنگ، در اسرائیل ایجاد کرد.

اسرائیل نه تنها باید بودجه خود را صرف نیروهای ذخیره، بمب‌ها و گلوله کند، بلکه از سوی دیگر باید از ۲۰۰۰۰۰ آواره‌ای که روستاهای اسرائیلی در امتداد مرز غزه و مرز شمالی با لبنان را ترک کردند حمایت کند؛ روستاهایی که روزانه از سوی حزب‌الله لبنان بمباران می‌شوند.

بسیاری از این آواره‌ها در هتل‌هایی در شمال و جنوب غزه - با هزینه دولت - اسکان داده شده و تغذیه می‌شوند. خیلی از آنها وحشت زده هستند و خیلی از آنها سر کار نمی‌روند.

بخش توریسم اسرائیل نیز زمینگیر شده است. سواحل تل آویو و شهر قدیمی بیت‌المقدس دیگر عاری از خارجی‌ها هستند. جشن کریسمس در بیت لحم واقع در کرانه باختری اشغالی نیز امسال لغو شد.

بخش ساخت و ساز، که معمولاً به کارگران فلسطینی اهل کرانه باختری متکی بوده، تقریباً متوقف شده است. از زمانی که اسرائیل حمله خود را برای از بین بردن حماس آغاز کرد، مجوز کار بیش از ۱۰۰۰۰۰ فلسطینی را به حال تعلیق درآورده است.

صادرات  اسرائیل نیز در مجموع کاهش یافته است. بخش تولید در میادین گازی اسرائیل در دریای مدیترانه در اوایل جنگ متوقف شد، اما حالا تا حدی فعال شده است.

جنگ تاکنون چقدر هزینه برای اسرائیل داشته است؟

اقتصاددانانی که واشنگتن پست با آنها مصاحبه کرد تخمین زدند که این جنگ تاکنون حدود ۱۸ میلیارد دلار معادل ۲۲۰ میلیون دلار در هر روز برای دولت اسرائیل هزینه داشته است.

زوی اکستاین، معاون سابق رئیس بانک اسرائیل و استاد بازنشسته در دانشگاه تل‌آویو، اخیرا پس از بررسی‌های آماری با همکارانش گزارش داد که ضرر جنگ برای بودجه دولت - از جمله با کاهش درآمد مالیاتی - برای سه ماهه چهارم سال ۲۰۲۳، ۱۹ میلیارد دلار بوده و احتمالاً در سه ماهه اول سال ۲۰۲۴ این رقم به ۲۰ میلیارد دلار خواهد رسید. این در حالی است که فرض بر این بوده که دامنه جنگ به لبنان گسترش نیابد. اما اگر جنگ گسترده‌تر اسرائیل با حزب‌الله آغاز شود هزینه‌ها برای اسرائیل افزایش خواهد یافت.

هزینه کل جنگ چقدر خواهد بود؟

طبق برآورد روزنامه مالی Calcalist، این جنگ در صورتی که پنج تا ۱۰ ماه دیگر طول بکشد، ممکن است ۵۰ میلیارد دلار ضرر برای اسرائیل در پی داشته باشد. این معادل ۱۰ درصد تولید ناخالص داخلی اسرائیل است.

اما جنگ می‌تواند طولانی‌تر شود. دولت بایدن انتظار دارد که اسرائیل در سال جدید میلادی از رویکرد بمباران و نبردهای خیابانی شدید به سمت اجرای حملات هدفمندتر برود. نتانیاهو هفته گذشته هشدار داد که جنگ "به پایان نزدیک نیست."

او به اسرائیلی‌ها گفت: این نبرد طولانی خواهد بود.

نظرسنجی که اخیرا از سوی گروه لاتت برگزار شد نشان داد، ۴۵ درصد از اسرائیلی‌ها نگرانند که جنگ برای آنها سختی اقتصادی به همراه داشته باشد.

چند اقتصاددان به واشنگتن پست گفتند، حملات هفتم اکتبر حماس برای اسرائیل یک فاجعه بود و اعتماد شهروندان، شرکتهای تجاری و سرمایه گذاران به دولت و ارتش اسرائیل را از بین برد و بازگرداندن این اعتماد دشوار خواهد بود.

هزینه جنگ برای کارمندان اسرائیل چقدر بوده است؟

خدمت به عنوان نیروی ذخیره، آوارگی و اثرات جانبی جنگ موجب شد که ۲۰ درصد از کارگران اسرائیلی بیکار شوند.

میکال دان هارل، مدیر عامل بزرگترین آژانس کاریابی اسرائیل گفت: "اقتصاد اسرائیل یک موج شوک آور قابل مقایسه با اوج همه گیری کووید-۱۹ را تجربه کرد. بخش قابل توجهی از اقتصاد اسرائیل برای مدت نزدیک به دو هفته تعطیل شد. مردم شوک زده شدند. با گذشت هر روز ابعاد بزرگی بحران آشکارتر شد و بحث در مورد امور عادی مانند کار یا کسب درآمد تقریبا نامشروع شد."

دان هارل گفت که تأثیرات اقتصادی استقرار نیروهای ذخیره ارتش اسرائیل به طور خاص چشمگیر بوده است و این افراد در حالی به خدمت فراخوانده‌ شدند که نمی دانستند زمان بازگشتشان به کار کی خواهد بود. هیچ کس از آنها پیش بینی نمی‌کرد که افراد برای یک دوره سه ماهه یا بیشتر به خدمت سربازی بروند.

آیا اقتصاد به اندازه کافی برای مقابله با جنگ مقاوم است؟

ارل مارگالیت، کارآفرین و سرمایه‌گذار در حوزه فناوری پیشرفته و از نمایندگان سابق کنست گفت که تلاش دولت نتانیاهو قبل از جنگ برای محدود کردن قدرت قوه قضاییه - که باعث چند ماه اعتراضات گسترده شد، به بخش سرمایه گذاری بین‌المللی لطمه زد و حالا جنگ نیز یک ضربه دیگر را زده است.

کمک‌های آمریکا برای اقتصاد اسرائیل چقدر اهمیت دارند؟

بسیار زیاد. آمریکا سالانه ۳.۸ میلیارد دلار به اسرائیل کمک نظامی می‌کند. این دو دولت در زمینه فناوری‌های نظامی تبادل دارند تا اسرائیل برتری استراتژیک به دست آورد. ایالات متحده همچنین صدها میلیون دلار بمب، موشک و گلوله به اسرائیل می‌فروشد.»