هشدار اتحادیه اروپا: هر چه زودتر به برجام برگردید

بر اساس اظهارات معاون سیاسی دبیرکل سازمان ملل هنوز برجام بهترین گزینه برای اطمینان از صلح آمیز بودن برنامه هسته ای ایران است.

کد خبر: ۶۷۱۷۴۰

تاریخ: ۲۹ آذر ۱۴۰۲ - ۰۷:۴۹

در جلسه شورای امنیت سازمان ملل درباره قطعنامه ۲۲۳۱ که سند قانونی توافق هسته ای میان ایران و قدرت های جهانی در سال ۲۰۱۵ به حساب می‌آید، نمایندگان به بیان ارزیابی های خود از پایبندی ایران به این قطعنامه پرداختند که با ادعاهایی نیز درباره فعالیت های هسته ای ایران، همکاری های دفاعی آن با برخی کشورهای شریک و نقش آن در منطقه همراه بود. طبق گزارشی که از این جلسه در وبگاه سازمان ملل منتشر شده است، معاون سیاسی دبیرکل سازمان ملل گزارش داد که دبیرکل هنوز توافق هسته ای(برجام) را بهترین گزینه در دسترس برای اطمینان یابی از صلح آمیز بودن ماهیت برنامه هسته ای ایران می داند. او همچنین گفت که بازگردانی اقدامات ناسازگار با تعهدات برجامی توسط ایران و لغو تحریم های نفتی ایران طبق توافق از سوی آمریکا ضرورت دارد.

در نشست دوره‌ای شورای امنیت معاون دبیرکل سازمان ملل اشاره کرد که اسرائیل با ارسال نامه هایی به این نهاد بین المللی مدعی شده پهپادها، موشک های کروز و بالستیک استفاده شده در حملات نیروهای مسلح یمن علیه تل‌آویو در ماه اکتبر و نوامبر از سوی ایران به آنها عرضه شده است و نقض قطعنامه ۲۲۳۱ محسوب می شود.  او همچنین بیان کرد: سازمان ملل به درخواست خود از اعضا برای نشان دادن حداکثر خویشتن داری و طی تمامی مسیرهای دیپلماتیک برای احیای توافق هسته ای ادامه می دهد.

در ادامه، بیورن اولاف اسکوگ ، نماینده اتحادیه اروپا با اشاره به این که توافق هسته‌ای نقشی اساسی در برقراری ثبات در خاورمیانه دارد، گفت که تمامی طرفین توافق هسته‌ای باید بدون تاخیر، گفت‌وگوها را برای احیای توافق هسته‌ای از سر بگیرند. وی مدعی شد که توسعه برنامه هسته‌ای ایران که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نیز آن را گزارش کرده است، «انحراف جدی» از تعهدات برجامی محسوب می‌شود. نماینده اتحادیه اروپا افزون بر این، با تکرار ادعای غرب مبنی بر حمایت نظامی ایران از روسیه در جنگ اوکراین و عرضه پهپادها به روسیه آن را نقض قطعنامه ۲۲۳۱ دانسته و  گفت: ایران باید همکاری خود با کشوری را پایان دهد که تمامی اصول منشور سازمان ملل را نقض کرده است.

در ادامه، جان کلی، معاون نماینده آمریکا در سازمان ملل مدعی شد که ایران به انجام دادن اقدامات «تحریک آمیز» ادامه می دهد و «عامدانه» در فعالیت های راستی آزمایی آژانس بین المللی انرژی اتمی در ایران ایجاد اخلال می کند.  کلی با نادیده گرفتن اقدامات یکجانبه و غیرقانونی کشورش در زمینه توافق هسته ای گفت که ایران باید اقداماتی برای جلب اعتماد بین المللی انجام بدهد و اقدامات تحریک آمیز خود را متوقف کند. او همچنین از بررسی ادعای واشنگتن مبنی بر عرضه پهپادهای ایرانی به روسیه برای استفاده در جنگ اوکراین در دبیرخانه سازمان ملل ابراز ناامیدی کرده و گفت ایران به دنبال کسب تسلیحاتی به ارزش میلیاردها دلار از روسیه است که نقض قطعنامه های سازمان ملل محسوب می شود و شورای امنیت باید آن را محکوم کند.

در ادامه، گنگ شوانگ، نماینده هیات چین تاکید کرد که برجام تنها مسیر درست برای حل وفصل مساله هسته ای ایران است. شوانگ با اشاره به آمریکا به عنوان «آغازگر بحران هسته ای ایران» گفت که این کشور باید مسوولیت های خود را بشناسد و تمامی تحریم های یک جانبه و اقدامات بلندمدت علیه ایران را لغو کند.  او همچنین از اعضا خواست که موضوع مذاکرات هسته ای ایران را برای رسیدن به اهداف ژئوپلیتیکی، به مسائل دیگر مرتبط نسازند. واسیلی نبنزیا، نماینده هیات روسیه خروج آمریکا از توافق هسته ای در سال ۲۰۱۸ را عامل اجرایی نشدن توافق هسته ای دانست. نبنزیا همچنین گفت: اقدام انگلیس، آلمان، فرانسه و اتحادیه اروپا برای حفظ یک جانبه محدودیت های تسلیحاتی علیه ایران که در ۱۸ اکتبر تاریخ آن به پایان می رسید، به اندازه اقدامات آمریکا «مخرب» است.

در بخش دیگری از این جلسه، الکساندر اولمدو، نماینده فرانسه مدعی شد که ایران در مدت ۴ سال گذشته، در حال تخطی از تعهدات برجامی خود و تعهداتش ذیل قطعنامه ۲۲۳۱ بوده است که در مدت ۶ ماه گذشته بدتر شده است. اولمدو همچنین به افزایش ظرفیت غنی سازی اورانیوم در ایران اشاره کرده و مدعی شد که ایران همکاری خود با آژانس بین المللی انرژی اتمی را کاهش داده است. او «توسعه برنامه هسته ای و موشک های بالستیک ایران» را «به شدت جدی» تلقی کرد. در ادامه جلسه شورای امنیت درباره قطعنامه ۲۲۳۱، جیمز کاریوکی، نماینده انگلیس با ادعای اینکه ایران از احیای توافق هسته ای خودداری کرده است، گفت که به دنبال آن، برنامه هسته ای ایران توسعه یافته است. کاریوکی با دفاع از سیاست تحریمی این کشور و اتحادیه اروپا علیه ایران، گفت که کشورش تماما، نسبت به تلاش های دیپلماتیک برای جلوگیری از دستیابی ایران به یک سلاح هسته ای متعهد است. نماینده انگلیس ادعای انتقال موشک و پهپاد از سوی ایران به گروه های مسلح در یمن، عراق و سوریه را تکرار کرده و آن را نقض قطعنامه ۲۲۳۱ دانست.

بیانیه تروئیکای اروپا

تروئیکای اروپایی نیز در بیانیه ای مشترک با تکرار ادعاها علیه برنامه هسته ای و موشکی از ایران خواستند تا به تعهدات خود در رابطه با قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل پایبند باشد. به گزارش «ایسنا»، انگلیس، فرانسه و آلمان پس از برگزاری نشست دوره ای شورای امنیت سازمان ملل درباره قطعنامه ۲۲۳۱ و بررسی شانزدهمین گزارش دبیرکل درباره اجرای این قطعنامه و برجام بیانیه ای مشترک منتشر و در آن ادعاهای بی اساس و خصمانه خود درباره ماهیت برنامه هسته ای ایران را تکرار کردند. این کشورها در این بیانیه بدون اشاره به کارشکنی های خود در اجرای تعهداتشان به عنوان امضا‌کنندگان برنامه جامع اقدام مشترک (برجام)، ایران را به نقض تعهدات هسته ای اش ذیل این توافق متهم کردند و مدعی شدند که ایران هیچ توجیه غیر‌نظامی برای ذخیره اورانیوم غنی‌شده خود که اکنون طبق گزارش آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بیش از ۲۰ برابر حد تعیین‌شده در برجام است، ندارد.

با وجود همکاری دائمی و کامل ایران با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، آنها در ادامه این بیانیه مدعی شدند که فقدان همکاری درست تهران با آژانس اتمی بر روند فعالیت های دیده بان هسته ای سازمان ملل برای راستی آزمایی ماهیت برنامه هسته ای ایران تاثیر گذاشته و معماری جهانی عدم‌اشاعه هسته ای را تضعیف کرده است. انگلیس، فرانسه و آلمان با تاکید بر این ادعا خواستار همکاری کامل و به موقع ایران با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی شدند. این کشورها همچنین ادعای اثبات‌نشده غرب و آمریکا را مبنی بر اینکه ایران از روسیه در جریان جنگ این کشور با اوکراین از مسکو حمایت نظامی می‌کند و پهپاد در اختیار آن می گذارد، تکرار کردند.

واکنش ایران

در واکنش به نشست دوره‌ای شورای امنیت درباره قطعنامه 2231، سفیر و نماینده دائم ایران در سازمان ملل متحد در نشست شورای امنیت سازمان ملل نسبت به رفتار غیرحرفه ای، غیرقانونی و سیاست زده دبیرخانه سازمان ملل انتقاد کرد. به گزارش «ایسنا»، امیر سعید ایروانی در این نشست که تحت عنوان «عدم‌اشاعه: اجرای قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت (۲۰۱۵)» برگزار شد تاکید کرد: برخلاف ادعاهای بی‌اساس، ایران پیوسته تعهد خود را به تقویت صلح و امنیت در منطقه نشان داده است. هیچ فرد، گروه یا کشوری به دستور ایران عمل نمی کند و به این ترتیب، ما مسوول رفتار هیچ کس در منطقه نیستیم. ایروانی افزود: از زمان نشست قبلی شورا، جمهوری اسلامی ایران به طور مداوم برای احیای برجام تلاش کرده است.

با این وجود، به‌رغم حسن نیت و  تلاش ما، طرف‌های دیگر تاکنون هیچ گام ملموسی برنداشته‌اند. نه ایالات متحده و نه E۳/EU صادقانه و مصمم به پایان دادن به عدم‌اجرای قابل‌توجه تعهدات خود تحت برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ نیستند.  طبق معمول، امروز آنها با نادیده گرفتن عمدی دلایل اصلی وضعیت فعلی برجام، تلاش کردند تا روایت را تغییر دهند، جای قربانی و مقصر را تغییر دهند، کمپین اطلاعات نادرست راه بیندازند و وارد بازی مخرب سرزنش کردن طرف دیگر شوند. شایان ذکر است طرفی که از برجام خارج شد، آمریکاست نه ایران! چنین رفتار غیرحرفه‌ای، غیرقانونی و سیاست زده دبیرخانه با قطعنامه ۲۲۳۱ و تبصره فوق رئیس شورا مغایرت دارد و مهم‌تر از آن ناقض تعهدات صریح دبیرخانه طبق بند ۱ ماده ۱۰۰ منشور ملل متحد است.