نقدی به خانه-موزه جلال و سیمین

خواهرزاده جلال آل‌احمد با انتقاد از خانه-موزه جلال و سیمین، آن را میزبان خوبی برای تولد صدسالگی «جلال» ندانست.

کد خبر: ۶۷۱۲۲۱

تاریخ: ۱۶ آذر ۱۴۰۲ - ۱۲:۳۹

محمدحسین دانایی، خواهرزاده جلال آل‌احمد در یادداشتی که در اختیار ایران اکونومیست قرار داده با اشاره به برگزاری مراسم تولد صدسالگی «جلال» در این خانه-موزه نوشته است:  «دیروز به مناسبت صدمین سالگرد تولد زنده‌یاد جلال آل‌احمد، نویسنده نامدار معاصر، دو مراسم در دو نهاد فرهنگی تهران برگزار شد: یکی در فرهنگسرای اندیشه که در حد استانداردها و امکانات خودمان، خوب و آبرومند بود و می‌تواند مقبول ارزیابی شود، و دیگری در خانه-موزه سیمین و جلال، خانه-موزه‌ای که اگر هیچ کار و وظیفه‌ای نداشته باشد، دست‌کم این وظیفه را به طور ذاتی بر عهده دارد که در سال جاری که مصادف با صدمین سالگرد تولد مؤسس و بنیانگذار این خانه است، هم خودش برگزارکننده اصلی چنین مراسمی باشد و هم محور و مرکز برنامه‌ریزی برای برگزاری مراسم مشابه توسط نهادهای دیگر در سراسر کشور و حتی در کشورهای منطقه باشد. اما آنچه در روز گذشته و در مراسم مزبور دیده شد، بدون تردید چیزی نبود، جز یک نشانه بارز از ناتوانی مدیریتی در بهره‌برداری حداقلی از این نهاد فرهنگی، و به تعبیر دیگر، نشانه‌ای از یک سقوط و یک شکست دردناک!

گفتنی است که این بنا در سال‌های ۳۲-۱۳۳۰ توسط مرحوم جلال آل‌احمد ساخته شد و در سال ۱۳۸۳ نیز در فهرست آثار ملی ثبت شد و پس از درگذشت بانو سیمین دانشور (همسر جلال)، در اختیار شهرداری تهران قرار گرفت تا به یک نهاد فرهنگی عمومی تبدیل شود. عملیات مرمت و بازسازی و بازآرایی و تبدیل آن به یک خانه-موزه نیز در سال ۱۳۹۷ به پایان رسید و به عنوان یک نمونه بی‌بدیل و حتی بهترین خانه-موزه موجود در سطح کشور، مورد بهره‌برداری قرار گرفت. در چند سال اولیه هم وضعیت بهره‌برداری از آن نسبتاً قابل قبول بود، ولی در چند سال اخیر وضعیت بهره‌برداری از آن روز به‌روز رو به ضعف و انحطاط گذاشت تا جایی‌که در سال جاری نه تنها نتوانست به وظایف ذاتی خود در رابطه با مرحوم آل‌احمد عمل کند، بلکه اقدام دیرهنگام و ناقص دیروز هم عملاً به رویدادی تبدیل شد که واقعاً «عدمش به وجود»!

حال با توجه به این‌که دیگر نهادهای زیر پوشش شهرداری تهران، مثل باغ کتاب و فرهنگسراهای ابن سینا، فردوس و اندیشه، در همین سال و به همین مناسبت، برنامه‌های نسبتاً قابل قبولی داشته‌اند و کارکنان و مسوولان مستقیم این نهاد فرهنگی نیز همواره با جان و دل در خدمت اهداف فرهنگی خود بوده‌اند، به نظر می‌رسد که علت اصلی این ضعف و ناتوانی را باید در مدیریت ضعیف و غیرحرفه‌ای شرکت توسعه فضاهای فرهنگی جست‌وجو کرد. اینک بدون پیش‌داوری، از مقامات محترم شهرداری تهران انتظار دارد که ضمن بازرسی و احراز واقعیت امر، با اتخاذ تصمیمات شایسته، از ادامه این وضعیت جلوگیری به‌عمل آورند.»