حال بورس چه زمانی خوب می شود؟

بورس دیروز چهار روز متوالی صعودی شد اما به دلیل ابهام در آینده بازار سهام سرمایه گذاران و معامله گران احتیاط کرده اند زیرا از اقدامات دولت خاطره خوبی ندارند.

کد خبر: ۶۶۳۷۵۹

تاریخ: ۱۷ آبان ۱۴۰۲ - ۰۷:۵۲

بازار سهام برای چهارمین روز متوالی سبزپوش بود، به‌طوری‌که شاخص‌کل بورس، در روز معاملاتی گذشته رشد ۱.۰۶درصدی را تجربه کرد. افزایش ارتفاع ۲۱هزار‌واحدی شاخص‌کل، در حالی بود که نماگر هم وزن با رشد ۱.۶۶درصدی به ۶۹۶هزار واحد رسید. مهم‌ترین نمادهای تاثیرگذار بر شاخص نیز «فملی»، «فولاد» و «خودرو» بودند. بازار سرمایه پس از ریزش شدید ناشی از هیجانات حمله زمینی اسرائیل به غزه اکنون در حال تجدید قوا است.

همواره بازار نسبت به سطح ۲میلیون واحد و اعداد پایین‌تر از آن حساسیت بالایی نشان‌داده و ماشه خریداران در کانال یک‌میلیون و ۹۰۰هزار واحد فعال می‌شود، لذا نوسان مثبت بازار طی روزهای اخیر ناشی از نوسان کوتاه‌مدت بوده و چشم انداز بازار در میان‌مدت همچنان نامعلوم است. دولت یکی از مقصران اصلی شرایط فعلی است و سیاست‌های مسوولان درخصوص بازار سهام همچنان نامشخص است. همچنین در زمینه سیاست خارجی نیز تاحدودی آرامش برقرار است، اما همچنان خطر گسترش درگیری ها جدی است، لذا بازار برای تغییر روند، محرک مهم نرخ بهره ای یا دلاری نیاز دارد و بدون معین‌کردن این دو پارامتر اصلی نمی‌توان در بلندمدت در بورس دوام آورد.

استارت سبز بازارهای جهانی

بورس کامودیتی‌محور تهران، طی هفته گذشته موفق شد بخشی از افت قیمت سهام را جبران کند. با وجود آنکه بورس، عمدتا تحت‌تاثیر تحولات منطقه‌ای افت و خیزهایی را تجربه‌کرده است، اما بررسی بازارهای جهانی نیز می‌تواند بر پیش‌بینی تحلیلگران این بازار موثر باشد. نمادهای بزرگ بازار سهام که عمدتا شامل شرکت‌هایی است که تولیدکننده مواد پتروشیمی، پالایشی و فلزات اساسی هستند، از نوسان قیمت کامودیتی‌ها بهره می‌برند. طی هفته قبل، دو داده اقتصادی مهم بر بازارهای جهانی تاثیر گذاشت. اولین داده، مربوط به داده‌های NFP آمریکاست که روز جمعه منتشر شد. انتشار این داده طی هفته گذشته، بسیار ضعیف تر از انتظارات بود، به‌طوری‌که شاخص دلار در این مدت افت شدیدی را تجربه کرد. همچنین آمار مربوط به PMI آمریکا نیز ضعیف تر از انتظارات بود. این دو داده موجب شد تا شاخص دلار طی روز جمعه، افت ۰.۸درصدی را تجربه کند. یکی از دلایل افت شاخص دلار، کاهش انتظارات درخصوص افزایش نرخ بهره توسط بانک‌مرکزی آمریکا بود. اخبار منتشرشده نیز نشان می‌دهد که نرخ بهره آمریکا بدون تغییر در ۵.۵درصد باقی‌ماند، با این‌وجود کامودیتی ها طی چند روز اخیر رشد قابل‌توجهی را تجربه کردند. بازار جهانی در روز دوشنبه هفته سبزی را آغاز کرد و قیمت عمده کامودیتی ها با افزایش همراه شد. در این میان، نفت و طلا نیز نسبت به جنگ بی‌تفاوت شده و نفت‌برنت به ۸۷دلار در میانه روز سه‌شنبه رسید. همچنین قیمت طلا نیز دوباره کانال ۲هزار واحد را از دست داد و در محدوده‌ هزار و ۹۶۰دلار تثبیت شد.

متغیرهای اقتصادی؛ در مقابل بورس؟

بازار سهام، طی چند ماه اخیر تحت‌تاثیر متغیرهای پولی قرار داشت، به‌طوری‌که سیاست‌های بانک‌مرکزی در قبال اعطای اعتبار توسط بانک‌ها بسیار سختگیرانه تر از قبل ادامه داشت. همچنین سیاست سکاندار فعلی بانک‌مرکزی مبنی‌بر تثبیت نرخ دلار نیز، بورس تهران را در هاله ای از ابهام فرو برده‌است. طی مدت اخیر نیز دولت با اقدامات ناگهانی و تصمیمات بدون منطق، موجب نوسانات منفی در بازار شده‌است. از آنجا‌که بورس تهران به متغیرهای سیاسی وزن بالایی می‌دهد و متغیرهای سیاسی نیز بر مفروضات اقتصادی تحلیلگران اثرگذار است، لذا بررسی دو سناریو می‌تواند به برآورد آینده بازار کمک کند. یکی از سناریوها می‌تواند کاهش تنش‌ها یا فاصله ایران از تنش‌های خاورمیانه باشد که احتمالا دلار را در محدوده های فعلی حفظ خواهد کرد و بدون تکانه شدید در دلار، بورس تهران همچنان دست به‌عصا خواهد بود.

سناریوی دوم می‌تواند مربوط شدت‌گرفتن تنش‌ها و در نتیجه آن افزایش محدودیت‌ها توسط غرب برای فروش نفت ایران باشد که در این‌صورت دولت با کسری‌بودجه بیش تری مواجه خواهد شد. تجربه نشان ‌داده‌است دولتی که ناترازی بالایی را در فعالیت‌های مالی تجربه می‌کند، چاره ای جز دست‌درازی در جیب شرکت‌ها نخواهد داشت، لذا در صورتی‌که تنش‌ها افزایش یابد و دولت در تنگنا قرار بگیرد، با وجود آنکه افزایش نرخ دلار می‌تواند محرک خوبی برای بورس باشد، اما ریسک‌های مختلفی از طرف سیاستگذار بر بازار تحمیل می‌شود، لذا تنها در صورتی می‌توان از رشد دلار به نفع بازار بهره برد که تنش‌ها کاهش‌یافته و دولت ناترازی بالایی را تجربه نکند.

تحول در تابلوی بورس

بورس تهران با وجود آنکه معاملات رخوت‌انگیزی را طی روزهای معاملاتی هفته قبل تجربه می‌کرد، اما روز گذشته موفق شد ارزش معاملات بالایی را در تابلوی معاملات به‌ثبت برساند، به‌طوری‌که ارزش معاملات خرد طی معاملات روز سه‌شنبه از مرز ۵هزار‌ میلیارد‌تومان عبور کرد و به ۵هزار و ۱۴۰میلیارد‌تومان رسید. رقم ثبت‌شده ارزش معاملات از ۱۴شهریور ماه سال‌جاری بی سابقه بوده‌است. ثبت رکورد خوب ارزش معاملات خرد طی دو ماه گذشته، موجب شد تا میانگین ۵ روز ارزش معاملات بالای میانگین ۲۰‌روزه قرار گیرد. هرچند بازار با محرک قوی روبه‌رو نیست، اما با توجه به نزدیک‌شدن میانگین های ۵، ۲۰ و ۶۰‌روزه ارزش معاملات احتمال آن که بازار بتواند رونق نسبی را در کوتاه‌مدت تجربه کند، وجود دارد. در معاملات روز گذشته بورس‌تهران، در مجموع، ۱۲۷میلیارد‌تومان نقدینگی حقیقی وارد بازار شده‌است. همچنین صندوق‌های بورسی برای چهارمین روز متوالی خروج پول حقیقی را تجربه می‌کنند.

ذوق آپشن ها از رونق بازار

با رشد شاخص‌کل بورس، انتظار می‌رود بازار اختیار معامله خرید رونق نسبی پیدا کند. از آنجا‌که عمده قراردادهای اختیار معامله، مربوط به دارایی‌های پایه شاخص‌ساز نظیر خودرو و شستا هستند، نوسانات قیمتی خوبی را تجربه می‌کنند. طی روز معاملاتی گذشته نماد خودرو نوسان مثبت ۴درصدی را تجربه ‌کرده‌است، لذا قراردادهای آپشن این نماد نیز رشد قیمتی خوبی را تجربه می‌کنند. قرارداد «ضخود۹۰۱۵»، با اعمال ۲۶۰تومان که طی روزهای گذشته، قراردادی در زیان بود، با رشد نماد «خودرو»، به یک قرارداد در سود مبدل شد و رشد ۵۸درصدی پرمیوم را تجربه کرد. «ضخود۹۰۱۴» نیز با رشد بیش از ۷۰درصدی پرمیوم، بازدهی خوبی را نصیب خریداران کرد. قرارداد «ضسپا۱۰۰۲» قرارداد در زیان که قیمت اعمال ۲۶۰تومانی دارد، اما نماد «خساپا» قیمت ۲۳۸‌تومانی را در تابلو به خود دید. با توجه به رشد اندک پرمیوم این نماد، به‌نظر می‌رسد بازار احتمالا روند صعودی فعلی را جدی نگرفته است.

در شرایطی که تنش‌ها بسیار بالاست و دولتی‌ها تصمیمات نادرست بسیاری را اتخاذ کرده اند، ریسک بورس به اوج رسیده‌است، لذا به‌نظر می‌رسد، بازار سرمایه از اقدامات دولت خاطره خوشی ندارد و نوسانات مثبت بازار موقتی و اندک باشد، چراکه بازار با احتیاط بیش تری مسیر خود را ادامه می‌دهد. هرچند قیمت‌های فعلی ارزندگی لازم را دارند، اما معامله‌گران ریسک گریز که نسبت به آینده بازار چشم انداز شفافی را نمی بینند، احتمالا با همه قدرت خرید نخواهند کرد، اما برای سرمایه‌گذاران ریسک پذیر قیمت‌های فعلی ارزان و مناسب است. نسبت قیمت به سود آینده‌نگر بازار به آبان سال‌گذشته بازگشته است. P/E آینده‌نگر بازار نیز حدود ۵.۲۳ واحد است که در کف چند ماه اخیر قرار دارد. به‌نظر می‌رسد تا سیاستگذار، سهامدار را از بازار بترساند و دست از جیب سهامداران برندارد، بازار به همین شکل با نوسان اندک ادامه خواهد داد.