ایران برنده اصلی جنگ غزه

بایدن و وزیرخارجه او صرف نظر از شکست های از جمله در عراق و سوریه، مسوولیت بازگرداندن منطق به شرایط عادی را برعهده گرفته اند.

کد خبر: ۶۶۲۲۸۷

تاریخ: ۲۹ مهر ۱۴۰۲ - ۰۷:۵۴

مجله اکونومیست سرمقاله این هفته خود را به جنگ میان گروه های مقاومت فلسطینی و اسرائیل اختصاص داده و از سرعت از هم پاشیدن امور ابراز نگرانی می‌کند.

در انفجار مرگبار بیمارستان الاهلی عرب غزه در شامگاه ۱۷ اکتبر، تعداد زیادی فلسطینی که به آنجا پناه آورده بودند، کشته شدند. به رغم ادعاهای اسرائیل و برخی هم پیمانان غربی آن که معتقدند این فاجعه دراثر درست عمل نکردن یک راکت پر از سوخت فلسطینی رخ داده، کشورهای عربی یکپارچه اسرائیل را محکوم کرده اند. گروه مقاومت حزب الله لبنان هر لحظه به جنگ تمام‌عیار با اسرائیل نزدیک تر می شود. پل هایی که به سختی میان اسرائیل و همسایگان عربش ساخته شده بودند، اکنون خراب شده‌اند. نیروهایی که برای تحت کنترل درآوردن امور درتلاشند، بسیار شکننده هستند. پانزده ساعت بعد از انفجار، رئیس جمهور آمریکا جو بایدن با کوله باری از تجربه وارد اسرائیل شد. تحرکات دیپلماتیک بایدن لحظه ای مهم در معادلات ژئوپلیتیک بود. علاوه بر نشان دادن غم و حمایت از اسرائیل، سفر بایدن حاکی از اهمیت بحران جاری برای آمریکا و خاورمیانه است. تحلیلگران اکونومیست مدعی اند که در نیم قرن گذشته، تنها آمریکا برای بازگرداندن نظم به منطقه تمایل و آمادگی داشته است.

صرف نظر از شکست های سیاست های منطقه ای آمریکا، از جمله در عراق و سوریه، بایدن و وزیرخارجه او بار دیگر این مسوولیت را برعهده گرفته اند. مرگ و بیماری بر نوار غزه سایه افکنده و شرایط ناخوشایند در سراسر جهان عرب حکمفرماست. مخاطره فوری احتمال بازشدن جبهه جدیدی در شمال اسرائیل است. ابعاد فاجعه انفجار بیمارستان الاهلی عرب به قدری است که اگر حزب الله لبنان و دیگر مسلمانان نتوانند انتقام خون قربانیان فلسطینی را بگیرند، با خطر از دست دادن وجهه خود مواجه می شوند. حزب الله اگر اکنون حمله خود را آغاز کند، حمایت قوی دنیای عرب را نیز خواهد داشت.  اگر اسرائیل به این نتیجه برسد که جنگ حتمی است، شاید تصمیم بگیرد که حمله اول را انجام دهد. آمریکا دو ناوگروه بزرگ را به منطقه فرستاده تا حزب‌الله لبنان را از بازکردن جبهه دوم بازدارد. اگر آنها این اعزام را نادیده بگیرند، آمریکا مجبور خواهد شد که از این ناوها برای نشان دادن قدرت خود بهره بگیرد. مخاطره دیگر این است که روابط اسرائیل و اعراب درحال پسرفت به قرن ها قبل است. بمباران های بی سابقه اسرائیل، عرب ها را به یاد خاطره جنگ های گذشته و هدف قرارگرفتن مدارس و بیمارستان ها می اندازد.

اسرائیل غزه را به طور کامل محاصره کرده و مقامات اسرائیلی می گویند همه ساکنان غزه مسوول اقدامات حماس هستند. اکونومیست بر این باور است که باوجود تندروی های اسرائیل، رهبران عرب می توانستند خواستار برقراری آرامش و انجام تحقیقات مستقل درباره انفجار بیمارستان شوند. این فاجعه انسانی باید آنها را برآن می داشت که تلاش های خود برای حفاظت از غیرنظامیان غزه را دوچندان کرده و طرح منطقه ای برای آینده بهتر فلسطینیان تدوین کنند. اما این انفجار نفرت و شکوائیه ها را عمیق تر کرده است. در مواضعی غیرقابل عقب نشینی، شرکای عرب اسرائیل تمام تقصیر را متوجه این رژیم کرده اند. اردن فورا نشست بایدن و رهبران عرب را که می توانست بهترین امید برای پیگیری دیپلماسی منطقه ای باشد، لغو کرد. مصر از همیشه مصمم تر است تا از «پذیرش موقت» پناهجویان در صحرای سینا اجتناب کند.

این امر تاحدی به خاطر ترس از آن است که فلسطینیان نگران از کوچ بی‌بازگشت‌، قاهره را متهم به همدستی با اسرائیل کنند. این شرایط شکستی است «اسفناک» برای رهبران کشورها، با تبعاتی گسترده برای منطقه و جهان. برخی دولت های عربی رابطه خوبی با حماس ندارند.کشورهایی مانند امارات متحده عربی و عربستان‌سعودی در جست و جوی ثبات هستند و منافعی در بهبود روابط با اسرائیل دارند. اما آنها نسبت به امتحان‌کردن خشم شهروندان خود درباره انفجار بیمارستان محتاط بوده و مجبورند منافع بلندمدت خود را نادیده بگیرند. این شرایط برای ایران یک پیروزی به نظر می رسد. این تنش ها اسرائیل را تضعیف کرده و دخالت احتمالی آمریکا در درگیری ها نیز باعث تخریب روابط واشنگتن با جهان عرب خواهد شد. در این وضعیت، تهران خواهد توانست پایه های نفوذ منطقه ای خود را مستحکم تر کند. روسیه و چین هم جزو برندگان خواهند بود. این دو کشور می توانند از شرایط موجود بهره‌برداری کرده و مدعی شوند که آمریکا به حقوق مردم غزه بی اعتناست و رویکرد آن به حقوق بشر و جنایات جنگی «ریاکارانه» است.

از منظر اکونومیست، تحلیل بایدن باید با شناسایی ضرورت صلح بین فلسطینی ها و اسرائیلی ها آغاز شود. او می تواند ادعا کند صلح در حالی که حماس بر غزه حاکم است، ممکن نیست. باتوجه به شبکه تونل های شهر غزه، ازبین بردن توان نظامی حماس، مستلزم حمله زمینی است.‌ همه چیز پس از جنگ زمینی آغاز خواهد شد. تراژدی بیمارستان الاهلی به این نگرش که تلفات فلسطینی با تضعیف حمایت سایر کشورها از اسرائیل به حماس کمک می کند، اعتبار می بخشد. دشوارترین پرسش کماکان باقی خواهد ماند. چگونه می توان امنیت غزه در دوره پسا‌حماس را تامین کرد؟ اسرائیل نمی تواند این باریکه را برای همیشه اشغال کند. این ایده به درستی در سال ۲۰۰۵ کنار گذاشته شد، بنابراین به منظور رسیدن به این هدف، «تعهد بین المللی» موردنیاز است. بایدن باید اکنون شروع به ایجاد یک ائتلاف بین‌المللی کند. البته این کار بسیار دشوار است و خیلی چیزها ممکن است درست پیش نرود. ضدیت عمیق شهروندان عادی عرب علیه صهیونیسم، می تواند اراده رهبرانشان را برای همکاری با این ائتلاف متزلزل کند.