نقدینگی با رشد 12 درصدی از 7000 هزار میلیارد تومان عبور کرد

اقدامات بانک مرکزی در سال 1402 سبب کاهش محسوس نرخ رشد نقدینگی تا پایان شهریورماه نسبت به سال‌های اخیر شده است. اما این روند ادامه می‌یابد؟

کد خبر: ۶۶۱۵۸۵

تاریخ: ۲۲ مهر ۱۴۰۲ - ۱۱:۴۳

بانک مرکزی در بخشی از گزارشی که اخیرا منتشر کرده، گریزی به آمار نرخ رشد نقدینگی زده و رقم این رشد تا پایان شهریورماه سال جاری را منتشر کرده است. طبق داده‌های بانک مرکزی، حجم نقدینگی در اقتصاد ایران از آغاز سال 1402 تا پایان تابستان این سال، 12 درصد افزایش داشته است که مقایسه این رقم با نرخ‌های رشد نقدینگی در سال‌های اخیر، از کاهش نسبی آن در سال جاری حکایت دارد.

با وجود اینکه بانک مرکزی در گزارش جدید خود رقمی از میزان نقدینگی در اقتصاد اعلام نکرده، اما با توجه به ثبت رقم 6 هزار و 337 هزار میلیارد تومانی برای نقدینگی در پایان اسفندماه سال گذشته و نرخ رشد 12 درصدی این متغیر از ابتدای سال، برآورد می‌شود که حجم نقدینگی در پایان شهریورماه به حدود هفت هزار و 100 هزار میلیارد تومان رسیده باشد.
مقایسه نرخ رشد نقدینگی در سال‌های 1400، 1401 و 1402
هدف 25 درصدی رشد نقدینگی محقق می‌شود؟

بانک مرکزی در سال گذشته هدفی 30 درصدی را برای رشد نقدینگی تا پایان سال تعیین کرد اما رشد نقدینگی تحقق‌یافته در پایان اسفند 1401 به 31.1 درصد رسید.

در سال جاری اما هدف‌گذاری بانک مرکزی برای نرخ رشد نقدینگی تا انتهای سال 25 درصد است و پیش‌بینی می‌شود که اگر روند رشد نقدینگی به همین شکل ادامه یابد، این هدف در دسترس خواهد بود.

پرداخت 2,436 همت وام بانکی در 6 ماهه 1402/ سهم خانوارها از تسهیلات کاهشی شد

نقدینگی چگونه مهار شد؟

بانک مرکزی در گزارش خود تاکید کرده که مدیریت و کنترل رشد نقدینگی یکی از محورهای اساسی و اولویت‌های اصلی مهم‌ترین نهاد پولی و بانکی کشور در سال جاری بوده است. از همین روی، بانک مرکزی اقدامات عملیاتی مختلفی را برای دستیابی به هدف رشد نقدینگی 25 درصدی در سال 1402 در دستورکار خود قرار داده است.

عمده تمرکز بانک مرکزی برای مهار نقدینگی در سال جاری، در کنترل خلق پول بانکی از طریق تنظیم و اعمال جدی کنترل رشد ترازنامه بانک‌ها بوده است. در همین راستا، بانک مرکزی به طور مستمر و هفتگی کمیته‌ای تحت عنوان نقدینگی را برای بررسی وضعیت این متغیر مهم پولی تشکیل داده است.

از سوی دیگر، هدایت نرخ سود در بازار بین بانکی حول نرخ سیاستی و در محدوده دالان نرخ سود بازار یکی دیگر از اقدامات بانک مرکزی در مسیر مهار رشد نقدینگی بوده است. به علاوه بانک مرکزی برای مهار خلق پول توسط بانک‌ها، نسبت سپرده قانونی در سطح شبکه بانکی را به میزان 0.5 واحد درصد افزایش داده است.

افزایش شیب رشد نقدینگی در شهریورماه

همه این اقدامات دست به دست هم دادند تا روند رشد نقدینگی در سال 1402 نسبت به دو سال گذشته، آهنگ ملایم‌تری داشته باشد.

نرخ رشد نقدینگی در پایان شهریورماه سال 1402 نسبت به ابتدای سال، در حالی به 12 درصد رسیده که این رقم در سال 1401 معادل 15.8 درصد بوده و در سال 1400 نیز 17 درصد ثبت شده است.

با این وجود، باید این نکته را نیز در نظر گرفت که شیب رشد نقدینگی در شهریورماه نسبت به ماه‌های قبل افزایش یافته است و اگر این افزایش سرعت رشد نقدینگی در ماه‌های آینده نیز ادامه یابد، می‌تواند نگرانی‌هایی را برای آینده این متغیر پولی در پایان سال ایجاد کند.

البته افزایش سرعت رشد نقدینگی با توجه به نزدیک شدن به پایان سال، خیلی هم دور از انتظار نیست.

چرا باید نگران رشد نقدینگی در نیمه دوم سال باشیم؟

سهراب دل‌انگیزان، کارشناس اقتصادی و دانشیار گروه اقتصاد دانشگاه رازی در گفتگویی  به برخی نگرانی‌ها پیرامون روند رشد نقدینگی در نیمه دوم سال اشاره کرد.

اول آنکه پرداخت‌های دولت در 6 ماه دوم سال بسیار بیشتر از 6 ماه اول خواهد بود. همچنین در نیمه دوم سال، بسیاری از شرکت‌ها تسویه حساب‌های خود را انجام می‌دهند. به علاوه، شروع سال جدید میلادی در 6 ماه دوم سال است و تسویه حساب‌های شرکت‌ها و مجموعه‌هایی که با امور خارجی ارتباط دارند، در این زمان انجام می‌شود. از طرف دیگر بخش قابل توجهی از سود سپرده‌ها در این 6 ماه توسط نظام بانکی توزیع می‌شود.

بنابراین نگرانی‌هایی وجود دارد که دولت و بانک مرکزی نتواند فشاری که در 6 ماه اول سال بر رشد نقدینگی اعمال کرده بودند، در 6 ماه دوم نیز ادامه دهند.