آنچه آمریکا در وین می گوید قبلا گفته است

کد خبر: ۶۶۱۲۳

تاریخ: ۰۲ آذر ۱۳۹۳ - ۱۹:۰۲

ایران اکونومیست - در بخش ناپیدای تلاش های کشورهای غربی به رهبری ایالات متحده در مذاکرات جاری در وین با جمهوری اسلامی  یک پرسش حساس و نه چندان ناآشنا ئی وجود دارد که در سخنان و اظهار نظرات عمومی کمتر به آن اشاره می کنند. پرسش برای آنها این است که چگونه توافقنامه ای را می توانند تنظیم کنند که سازمان های اطلاعاتی غرب قادر به کنترل و پیگیری کلیه فعالیت های هسته ای ایران باشند و با به ادعای آنها مانع تلاش های مخفیانه برای کاربرد نظامی از این فعالیت ها شود.

برخی منابع غربی در فاصله یک روز باقیمانده به مهلت تعیین شده برای دستیابی به یک توافق هسته ای جامع از "دشوار بودن  تنظیم متن توافقنامه ای که مسایل نامعلوم بپردازد" سخن می گویند. دلیل این دشواری، به اعتقاد آنها، ریشه در " تاریخ طولانی در  بی اعتمادهای " طرفین نسبت به یکدیگر دارد هر چند در اظهارات عمومی مذاکره کنندگانن غربی از جمله ویز خارجه ایالات متحده  و همتایان اروپائی وی کمتر به آن اشاره می شود. مهمترین اختلاف نظرات موجود در مذاکرات جاری در وین محور دو موضوع  میزان سرعت در برداشته شدن کلیه تحریم های وضع شده از سوی غرب علیه جمهوری اسلامی و میزان ظرفیت تولید سوخت هسته ای توسط ایران است.

روزنامه نیویورک تایمز روز شنبه در گزارشی از وین نوشت مقامات ایالات متحده بر این اعتقاد هستند که ایران در سال 2003 میلادی "تلاش برای ساخت بمب اتمی را متوقف کرد اما برنامه محدود تری در این زمینه ادامه داشته و احتمال دارد به جای تاسیسات هسته ای اعلام شده از  تاسیسات پنهانی به غنی سازی اورانیوم برای استفاده تسلیحاتی استفاده کند."

نیویرک تایمز در این گزارش می گوید تلاش های مذاکره کنندگان غربی در وین  بر نحوه فعالیت سه مرکز هسته ای  در ایران و نیز هر چه بیشتر طولانی تر ساختن زمان تولید سوخت هسته ای کافی برای ساخت یک بمب توسط تهران تمرکز دارد. ایالات متحده ادعا می کند جمهوری اسلامی  به دنبال برنامه ای مخفیانه برای ساخت سلاح اتمی است. به گزارش نیویرک تایمز برای دشوار تر ساختن هر چه بیشتر اجرای چنین برنامه ای از سوی ایران، کارشناسان هسته ای از وزارت انرژی و افسران اطلاعاتی از اپانس های جاسوسی ایالات متحده در راهروهای هتل محل مذاکرات دایما در حال رفت و آمد دیده می شوند و ایده ها و نظرات خود را  در باره  تنظیم پیش نویس توافقنامه با مذاکره کنندگان در میان می گذارند.

مذاکره کنندگان آمریکائی، به نوشته نیویورک تایمز، خواهانی توافقی هستند که به بازرسان اجازه دهد در سراسر کشور پرسه بزنند. مقامات آمریکائی  می گویند تولید و نقل و انتقال سانتریفیوژها ، از جمله نسل جدید و بسیار کارآمدتر آنها، باید تحت نظارت شدید قرار گیرند به نحوی که آژانس بین المللی انرژی هسته ای بتواند در هر زمان محل استقرار هر یک از انها را مشخص سازد.

نیویورک تایمز به نقل از مقامات آمریکائی در وین خاطر نشان می کند آنها نسبت به معادن و دستگاه های سانتریفیوژ بیشتر از مراکز هسته ای علاقه دارند.  "یک مقام بلند پایه رسمی دولت" واشنگتن ادعا کرده است " در مذاکره با هیت ایرانی در زمینه معادن و  مراکز تولید ماشین آلات و سنتریفیوژها موفقیت هائی به دست آمده است."

این گزارش یادآور شده است که ایالات متحده برای اطلاع از کلیه فعالیت های هسته ای ایران، بازرسی از مراکز و تاسیسات هسته ای را کافی نمی داند  بلکه با جدیت فعالیت های دانشمندان ایرانی را نیز که به ادعای آنها در برنامه های هسته ای نقش دارند  دنبال می کند. نیویورک تایمز به نقل از رابرت اینهورن، از مقامات سابق دولت آمریکا در موضوع برنامه هسته ای ایران می گوید "شاید حساس ترین موضوع مساله دانشمندان باشد."  او می گوید " یکی از بهترین راه ها ( برای اطلاع از ماهیت برنامه هسته ای ایران) برگزاری جلسات متناوب با آنها است تا اطمینان حاصل شود که فعالیت های آنها در ارتباط با تسلیحات هسته ای طراحی نشده باشد."

بنا بر این گزارش با نزدیک تر شدن دوشنبه، روز پایانی مهلت تعیین شده برای رسیدن به توافق جامع و نهائی، هیچ نشانه ای وجود ندارد که ایران با بازرسی های غیر منتظره  و یا در صورت رسیدن به توافق با انجام منظم بازرسی از مراکز هسته ای خود موافقت کند.

ضرب الاجل برای دستیابی به توافق جامع یک بار در گذشته تمدید شده است. هرچند هیچیک از طرفین مذاکره کننده تا کنون در باره تمدید دوباره ظرب الاجل سخنی به میان نیاورده اند ولی  نیویورک تایمز می تویسد به نظر بسیاری از همراهان وزیر خارجه امریکا تمدید دو  باره آن  همراه با اعلام برخی توافقات اصولی شاید امری اجتناب ناپذیز باشد .

پایان