چرا در اختیار داشتن دانش ‌فنی هسته‌ای یک نیاز واقعی برای ماست؟

بحران جهانی ناشی از افزایش بهای انرژی، بی‌ثباتی در بازار نفت و گاز و افزایش بی‌سابقه‌تقاضای انرژی، باعث شده است کشورها برای حفظ امنیت و منابع، رقابت گسترده‌ای برای تأمین انرژی موردنیاز خود داشته باشند. از آنجا که ذخایر سوخت فسیلی نیز پایان‌پذیر است، باید به‌دنبال جایگزین برای آن بود. دراختیار داشتن دانش فنی هسته‌ای علاوه بر خودکفایی در زمینه تأمین انرژی از طریق سوخت هسته‌ای، سبب پیشرفت درسایر دانش‌ها و فناوری‌ها خواهد شد و جایگاه ایران را در بازار انرژی و امنیتی آینده ارتقا خواهد داد.

کد خبر: ۶۵۸۴۲۱

تاریخ: ۰۵ مهر ۱۴۰۲ - ۰۹:۳۴

به گزارش ایران اکونومیست به نقل از روزنامه جام‌جم، سال‌ها پیش مردم ایران در پس محرومیت فکری‌ای که حاکمان قاجاری بر آن‌ها تحمیل کرده بودند، نمی‌دانستند در زمین زیر پای‌شان چه متاع ارزشمندی نهفته است. انگلیسی‌ها که به ارزش نفت ایران پی‌برده بودند برای غارتش ابتدا آن را ماده‌ای بدبو، بی‌ارزش و بی‌فایده معرفی کردند.

وقتی زمان جلوتر رفت و مردم فهمیدند که این طلای سیاه چیست، این بار با قلدری آن را تصاحب کردند و با قراردادهای یک‌طرفه در مقابل بهای ناچیزی این ثروت ملی را به یغما بردند و هرگاه دلسوزان و انسان‌های روشن‌بین، گله و شکایتی می‌کردند که این بها در مقابل این متاع، اندک است با تحقیر جواب می‌شنیدند که شما را چه به استخراج نفت؟! دانش و سوادش را دارید یا ابزار و تجهیزاتش را؟

در داستان نفت تا زمانی که مردم ارزش این ماده گرانبها را نمی‌دانستند، استعمار به شکل و زمانی که مردم فهمیدند نفت چیست، سنگ‌اندازی کرد. در نهایت با روشن‌شدن ذهن مردم و درک اهمیت این ماده سیاه‌رنگ، مبارزه برای کسب این حق مسلم شروع شد و با مرارت‌های فراوان صنعت نفت ایران ملی شد که امروز با حضور شرکت‌ها، مدیران و متخصصان ایرانی در حال استخراج، فرآوری و صادرات است.

ایران قوی با دانش بومی هسته‌ای

صنعت هسته‌ای هم دقیقا داستانی مشابه داشت. زمانی فوایدش انکار شد و حتی الان نیز برخی با ژست روشنفکری، می‌گویند چرا این‌همه باید برای هسته‌ای هزینه شود؟ شبهاتی که اگر از سر انفعال و پذیرفتن فرهنگ ناتوان‌پنداری ملت ایران در برابر غرب نباشد، سوالاتی ناشی از ندانستن ثمرات و کاربردهای انرژی هسته‌ای در زندگی مردم است. با روشن شدن فواید انرژی هسته‌ای برای جامعه و اقشار مختلف مردم، دشمن نیز آشکارتر در مسیر پیشرفت ایران سنگ‌اندازی کرد. جنگ روانی و انکار فواید، القای هزینه‌زا بودن، بیان ادعای دروغین صلح آمیز نبودن برنامه هسته‌ای ایران و تلاش برای ایجاد اجماع جهانی علیه کشور، اعمال تحریم و فشار اقتصادی بر ملت ایران به بهانه هسته‌ای، تحریم علمی و ترور دانشمندان هسته‌ای برای توقف حرکت در این مسیر و زیاده‌خواهی غیرمنطقی پای میز مذاکره با سیاست چماق و هویج، تنها فهرستی کوتاه از اقدامات غرب برای توقف و از بین بردن صنعت هسته‌ای ایران در دو دهه اخیر است.

صنعت هسته‌ای راه برون‌رفت از بحران انرژی

بحران جهانی ناشی از افزایش بهای انرژی، بی‌ثباتی در بازار نفت و گاز و افزایش بی‌سابقه‌تقاضای انرژی، باعث شده است کشورها برای حفظ امنیت و منابع، رقابت گسترده‌ای برای تأمین انرژی موردنیاز خود داشته باشند. از آنجا که ذخایر سوخت فسیلی نیز پایان‌پذیر است، باید به‌دنبال جایگزین برای آن بود. دراختیار داشتن دانش فنی هسته‌ای علاوه بر خودکفایی در زمینه تأمین انرژی از طریق سوخت هسته‌ای، سبب پیشرفت درسایر دانش‌ها و فناوری‌ها خواهد شد و جایگاه ایران را در بازار انرژی و امنیتی آینده ارتقا خواهد داد. ساخت نیروگاه‌های قدرت در سواحل جنوبی و شمالی کشور، ساخت نیروگاه‌های کوچک و بومی و ساخت مجتمع‌های آب‌شیرین‌کن در بوشهر از دستاوردهای دانش هسته‌ای در حوزه انرژی و آب است که امروز با توان فنی دانشمندان ایرانی محقق شده است.

دانش هسته‌ای بومی

یکی از مهم‌ترین خصوصیات حوزه فناوری هسته‌ای در ایران اسلامی، بومی‌شدن این دانش است. یعنی این‌گونه نیست که ما نیروگاه اتمی داشته باشیم و اداره‌کننده آن یک متخصص غیرایرانی باشد. این موضوع امتیازی بزرگ برای کشور، نماد خودباوری و از سوی دیگر نشان‌دهنده پیشرفت ساختارهای آموزشی و علمی داخلی است. نظام آموزشی‌ای که توانسته با تکیه بر استعداد خارق‌العاده جوانان مومن و مستعد، آن‌ها را تربیت و جذب و چرخه تولید دانش تا صنعت را تکمیل کند و در نهایت نیز انحصار کشورهای غربی را در این صنعت بشکند. امروز چرخه سوخت هسته‌ای یعنی مراحل اکتشاف، استخراج، تولید کیک‌زرد، فرآوری اورانیوم، غنی‌سازی، ساخت قرص، میله و مجتمع سوخت، مدیریت سوخت هسته‌ای در قلب رآکتور و مدیریت پسماندهای رآکتور همگی در داخل کشور و با تکیه بر دانش بومی هسته‌ای انجام می‌شود. اگرچه در زمینه تجاری‌سازی این صنعت باید گام‌های جدی و عملیاتی برداشته شود.

دستاوردهای پزشکی هسته‌ای

ایزوتوپ تلوریوم۱۳۰ یکی از دستاوردهای دانشمندان جوان صنعت هسته‌ای است که با طراحی و ساخت و راه‌اندازی زنجیره مربعی از ۲۰ماشین سانتریفیوژ به‌دست‌آمده و در حوزه‌پزشکی به‌ویژه تولید مواد اولیه رادیوداروها و تشخیص انواع سرطان و بیماری‌های صعب‌العلاج، در داروسازی، بخش‌های صنعتی، زمین‌شناسی، کشاورزی و علوم هسته‌ای کاربرد فراوانی دارد. امروز محققان کشورمان با استفاده از دانش‌هسته‌ای توانسته‌اند بیش از ۵۰ رادیوداروی تشخیصی، تسکینی و درمانی تولید کنند. پودر همواستات یا بندآورنده خون از دیگر دستاوردهای دانش‌هسته‌ای در حوزه پزشکی است. محصولی که در جراحی‌ها برای جلوگیری از خونریزی کاربرد بالایی دارد. امروز با همت دانشمندان کشورمان، ایران در زمره پنج کشور دارای دانش فنی ساخت این محصول پزشکی قرار گرفته است.

تأمین امنیت غذایی و محیط‌زیستی با دانش هسته‌ای

امروز با تلاش خارق‌العاده دانشمندان ایرانی، دانش‌هسته‌ای در سه بخش پلاسما، زیستی و پرتودهی به کمک بخش کشاورزی و امنیت غذایی آمده است. مقابله با آفات کشاورزی، آفت‌زدایی غلات و موادغذایی و افزایش ماندگاری آن‌ها از مهم‌ترین خدمات دانش‌هسته‌ای در بخش کشاورزی است. همچنین استفاده از دانش‌هسته‌ای در بخش صنعت و حفاظت محیط‌زیست از دیگر دستاوردهای این فناوری باارزش بومی است. طراحی و ساخت سامانه شتاب‌دهنده الکترواستاتیک الکترون برای تصفیه پساب‌های صنعتی قابل‌استفاده در صنایع تولید لاستیک و صنایع پلیمری تحول اساسی در این بخش‌ها ایجاد کرده است.

تبیین دستاوردهای هسته‌ای، راه شکست عملیات روانی

طبیعی است با این همه دستاورد و پیشرفت صنعت هسته‌ای، بدخواهان ملت ایران عصبانی شده و در مسیر اعتلای کشور سنگ‌اندازی کنند. استعمارگران و مستکبران حاضر نیستند تا دیگر کشورها انحصار قدرت علمی آن‌ها را بشکنند. در طول این سال‌ها، دشمنان ایران با تهدید، تطمیع، خشونت و ترور دانشمندان، اعمال فشار بین‌المللی و صدور قطعنامه‌های گوناگون و تحریم اقتصادی ملت ایران، همه دسیسه‌ها و خدعه‌هایی که توانستند را انجام دادند تا پیشرفت صنعت هسته‌ای ایران را کند یا متوقف کنند. آن‌ها می‌خواستند مردم ایران از حق مسلم خودشان چشم‌پوشی کنند، اما نتوانستند. امروز دشمن در چالش هسته‌ای با ایران اسلامی با به‌راه‌انداختن جنگ تبلیغاتی، درصدد است تا حرکت در زمینه صنعت هسته‌ای را یک مسأله پرهزینه و بدون دستاورد نشان دهد و حتی آن را در مقابل مسیر ایران پیشرفته جا بزند! در مقابل این نقشه بدخواهانه باید ایستاد. «اگر شما ایران قوی می‌خواهید، هرکسی ایران را دوست دارد، هرکسی جمهوری اسلامی را دوست دارد، هر کسی ملت را دوست دارد و قوت این کشور را می‌طلبد، بایستی به این بخش از تلاش و فعالیت علمی، تحقیقاتی، صنعتی و کاری که اینجا انجام می‌گیرد اهمیت بدهد و برایش اعتبار قائل بشود.» (بیانات معظم رهبر  ۱۴۰۲.۳.۲۱)

مسئولان صنعت هسته‌ای نیز باید این ظرفیت بزرگ را با مردم در میان بگذارند. «در همه بخش‌های زندگی مردم، این صنعت می‌تواند حضور مؤثر و مفید داشته باشد. این را به مردم بگویید تا مردم قدر این صنعت را بدانند و این‌که می‌گفتند «حق مسلم ما است»، واقعا بدانند که حق مسلم آن‌ها است.» (بیانات معظم رهبر  ۱۴۰۲.۳.۲۱)

سخن پایانی این‌که با تبیین دقیق دستاوردهای صنعت هسته‌ای در زندگی مردم و نقشی که انرژی هسته‌ای در تحقق ایران قوی و مقتدر دارد، عملیات روانی وسیع دشمن برای سیاه‌نمایی فعالیت‌های صلح‌آمیز جمهوری اسلامی شکست خواهد خورد. البته مردم از تاریخ گذشته برای ساختن امروز و فردای ایران قوی درس گرفته‌اند و به‌ خوبی می‌دانند که دشمنان پیشرفت هسته‌ای همان غارتگران دیروز نفت ایران هستند که چهره عوض کرده‌اند.