دستاوردهای طلایی ملت ایران از دفاع‌مقدس در یک نگاه

تحول در حوزه صنایع دفاعی، از جمله ساخت انواع موشک‌ها، پیشرفت‌ در امور هوا فضا، افزایش توان پدافند هوایی، ساخت انواع هواپیما، بالگرد و کشتی، ساخت انواع جدید هواپیماهای سبک شناسایی (پهپاد) و... این باور را در مراکز دانشگاهی و علمی- پژوهشی کشور به وجود آورد که خواستن، توانستن است.

کد خبر: ۶۵۶۱۲۸

تاریخ: ۲۹ شهريور ۱۴۰۲ - ۱۴:۲۸

به گزارش ایران اکونومیست، امروز - چهارشنبه ۲۹ شهریور - جمعی از طلایه‌داران، خانواده‌های شهدا، هنرمندان، نویسندگان، امدادگران، پیشکسوتان و فعالان دفاع‌مقدس در قالب مراسم سراسری «جهاد و مقاومت از دیروز تا امروز» با رهبر معظم انقلاب اسلامی، دیدار کردند. سخنان ایشان در هر بخش پیرامون دفاع مقدس حاوی عناوینی بود که مفاهیم عمیقی در آن نهفته است.

یکی از محورهای سخنان فرمانده کل قوا درباره دستاوردهای دوران جنگ تحمیلی بود. دفاع مقدس یکی از مقاطع فراموش نشدنی و بی‌نظیر تاریخ ایران و یک مقطع تاریخی بسیار مهم محسوب می‌شود. مردم ایران در شرایطی که تازه با نهضت اسلامی خود توانسته بودند حکومتی جدید را در کشور شکل دهند و هنوز ساختارهای سیاسی و نظامی جدید را آرایش نداده بودند و تحت فشارهای تبلیغاتی و اقتصادی برخی  قدرت‌های بزرگ بودند و آشوب‌های داخلی در بعضی از نقاط کشور در جریان بود که دچار تهاجم نظامی ارتش عراق شدند.

در حین جنگ هم کشورمان با ترورهای منافقین و برخی دیگر از مشکلات مواجه بود. از آن طرف، رژیم بعث عراق از همه امکانات برای شروع یک جنگ برخوردار بود، مشکل مالی نداشت و حمایت تسلیحاتی هم می‌شد و تبلیغات جهانی هم به نفع آن رژیم بود. در چنین وضعیتی، ایران توانست به مقابله با قوای متجاوز عراق بپردازد و همه سرزمین‌های اشغالی خود را با عملیات نظامی بازپس بگیرد و برای نخسین بار یک وجب از خاک کشور هم در تصرف ارتش متجاوز باقی نماند.

با این وصف، با هدایت و رهبری مدبرانه حضرت امام خمینی(ره) و ایستادگی مردم و مجاهدت رزمندگان اسلام، جمهوری اسلامی ایران در پایان جنگ، نتایج و دستاوردهای بزرگی را برای ملت به ارمغان آورد که در این گزارش به چند دستاورد خواهیم پرداخت.

عرصه اقتصادی

تحریم‌ های اقتصادی علیه جمهوری اسلامی ایران از همان اول پیروزی انقلاب اسلامی آغاز و در اوایل سال ۱۳۵۹ به صورت رسمی از سوی کشور امریکا اعلام شد و بخش قابل توجهی از نیازهای گسترده مردم و نیروهای مسلح را با مشکل جدی مواجه کرد. ملت ایران در دوران دفاع مقدس با روحیه قناعت و صرفه‌جویی مقاومت کرد و در تولید و ساخت نیازهای مختلف عمومی و تخصصی تا مرز خودکفایی بخش قابل توجهی از نیازهای ضروری پیش رفت.

مسئولان توانستند با توزیع عادلانه کالا در آن دوران نیازای مردم را با قیمت مناسب در اختیار آنان قرار دهند. از طرفی بودجه هشت سال جنگ تحمیلی عراق علیه جمهوری اسلامی ایران، برابر با یک‌سال بودجه کل کشور بود که این موضوع بیانگر اوج صرفه‌جویی در مسائل اقتصادی در جنگ بوده است. البته با تمام مشکلاتی که جنگ برای اقتصاد ایران به بار آورد، می‌توان گفت ایران به رغم آنکه در دوران جنگ در شرایط تحریم تسلیحاتی و اقتصادی بسر می‌برد ولی کشور دچار قحطی یا بیماری‌های ناشی از کمبودهای تغذیه‌ای نشد.

عرصه علمی و فناوری

تحول در حوزه صنایع دفاعی، از جمله ساخت انواع موشک‌ها، پیشرفت‌ در امور هوا فضا، افزایش توان پدافند هوایی، ساخت انواع هواپیما، بالگرد و کشتی، ساخت انواع جدید هواپیماهای سبک شناسایی (پهپاد) و... این باور را در مراکز دانشگاهی و علمی- پژوهشی کشور به وجود آورد که خواستن، توانستن است. همچنین مقابله با اتکای به بیگانه در امر فناوری‌های جدید و درک فرایند رشد فناوری توسط متخصصان و نخبگان داخلی، فرهنگ خودباوری بود که در اندیشه رزمندگان کشور ایران در دوران دفاع مقدس تجلی کرد.

عرصه نظامی

جنگ تحمیلی، فشار و مشکلات زیادی برای ملت و دولت ایران به وجود آورد و این فشارها، خصوصاً تحریم‌ تسلیحاتی از سوی بسیاری از کشورهای بلوک غرب و شرق و حمایت‌ مالی و انسانی تعدادی از کشورهای عربی منطقه باعث شد که:

۱. نیروهای داوطلب مردمی در سازمان رزمی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به کارگرفته شوند و با گسترش توانایی‌های ایران، به عنوان قدرت بازدارنده در پیشروی‌های ارتش رژیم بعث عراق، مطرح شوند.

۲. ارتش جمهوری اسلامی از وابستگی نظامی کشورهای بیگانه خصوصاً امریکا بیرون آید و قابلیت‌ها و توانمندی‌های خود را به نمایش بگذارد.

۳. اندیشه‌های دفاعی امام خمینی(ره) تبیین و مردم با فرهنگ جهاد و شهادت آشنا شوند.

۴. رژیم بعثی عراق با تلاش و فداکاری نیروهای مسلح و مردم از سرزمین مقدس اسلامی، عقب رانده شود.

۵. ابتکار نظامی و تدبیر عملیاتی به غیر از سال اول جنگ، در اختیار نیروهای مسلح جمهوری اسلامی قرار گیرد.

۶. شکست ارتش پولادین رژیم بعثی عراق که از حمایت‌های گسترده کشورهای دنیا برخوردار بود باعث شد تهدیدات نظامی منطقه‌ای و حتی بین‌المللی از کشور ایران دور شود.

۷. ابتکارات و خلاقیت‌های فنی و مهندسی نظامی و طراحی نیازهای ویژه دوران دفاع مقدس از دستاوردهای بی‌نظیر در آن دوران است که رزمندگان اسلام موفق شدند با استفاده از این توانمندی‌ در حفظ نیروی انسانی، امکانات و نیز تسهیل در دفاع نابرابر به موفقیت‌های چشمگیری برسند.

۸. تجربه جدید و منحصر به فرد جمهوری اسلامی ایران  در نحوه شناسایی و تأمین نیروی انسانی داوطلب، آموزش و به کارگیری در حین نبرد(باتوجه به محدودیت‌های زمانی و کمبود نیروی انسانی آموزش دیده) یکی از دستاوردهای موفق نظامی در دوران دفاع مقدس است.

عرصه سیاسی و امنیتی

یکی از تجربه‌های نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران، مبارزه فعال با ضدانقلاب داخلی توأم با نبرد گسترده علیه تجاوز خارج بود. در شرایطی که صدام امریکایی‌ به ایران انقلابی تجاوز نظامی کرده بود، همه گروه‌های وابسته در کردستان، دیگر نمی‌توانستند انگیزه‌ای برای مقابله با حاکمیت انقلابی مردم و انقلاب اسلامی داشته باشند. همچنین احزاب مسلح دموکرات و کومله نیز سلاح خود را به زمین گذاشته و تا حد زیادی نفوذ سیاسی خود را در کشور از دست دادند. مهم‌ترین معضل ناامنی در ایران پس از پیروزی انقلاب اسلامی، همکاری و همراهی سازمان مجاهدین (منافقین) خلق با رژیم بعثی عراق بود که با سقوط صدام و از بین رفتن حزب بعث در عراق، قدرت نظامی منافقین نیز تا حدود زیادی منهدم شد.

عرصه اجتماعی و فرهنگی

از برکات مهم دفاع مقدس، تقویت اعتماد به نفس و خودباوری بود. ملت ایران در دوران دفاع مقدس به این نتیجه رسید که باید خود را باور کند و با تکیه بر توانمندی‌های خود بویژه جوانان، کشور را اداره کندد. تأثیر این خودباوری، بعد از جنگ در عرصه‌های مختلف اجتماعی، اقتصادی و فناوری‌های نوین دفاعی، نمود فزاینده‌ای داشته است که بخش‌هایی از آن به شرح ذیل است:

۱.داشتن روحیه قناعت و صرفه جویی
۲. ابتکار عمل در ساخت قطعات، وسایل و تجهیزات مورد نیاز
۳. خودکفایی در کالاها و تجهیزات اساسی در مقابل تحریم‌های اقتصادی
۴. رشد باورهای دینی و معنوی
۵. تولد تفکر بسیجی به عنوان ایدئولوژی کارآمد دفاع مقدس
۶. رشد فضایل اخلاقی و معنوی
۷. تکلیفی عمل کردن در دفاع به عنوان یک وظیفه

و نکته پایانی اینکه،یکی از مهم‌ترین فرهنگ‌هایی که در دوران دفاع‌مقدس در افکار مردم رایج شد جنگیدن رزمندگان اسلام برای ادای تکلیف الهی بود و آن‌ها نتیجه را فرع بر انجام تکلیف می‌دانستند. همچنین از مهم‌ترین تجارب فرهنگی در دوران دفاع مقدس رواج فرهنگ ساده زیستی به جای فرهنگ رفاه‌طلبی و سرمایه‌داری بود.