سازش تل‌آویو-ریاض چه نفعی برای بایدن دارد؟

دولت جو بایدن تلاش‌های همه‌جانبه خود را جهت دستیابی به «معامله‌ای بزرگ» در خاورمیانه که شامل عادی‌سازی روابط میان رژیم صهیونیستی و عربستان سعودی می‌شود، پیش می‌برد و با خود محاسبه می‌کند که اگر ایالات متحده بتواند بر یک سری موانع غلبه کند، منافع بزرگی عایدش خواهد شد.

کد خبر: ۶۵۵۶۳۲

تاریخ: ۲۸ شهريور ۱۴۰۲ - ۱۳:۲۸

به گزارش ایران اکونومیست، خبرگزاری رویترز در گزارشی می‌نویسد: این تغییر چشمگیر در رویه و نگرش جو بایدن، رئیس‌جمهوری آمریکا که مدت زیادی از مشارکت عمیق دیپلماتیک در منطقه روی برگردانده بود، سوالاتی را برانگیخته است که اصلا چرا او به چنین هدف چالشی متعهد است، چه چیزی کسب خواهد کرد و اینکه آیا ممکن است هزینه و بهای سنگینی برای آن پرداخت کند؟

طبق آنچه افراد آگاه به این مساله گفته‌اند، تلاش برای میانجیگری میان دشمنان دیرینه‌ای همچون رژیم صهیونیستی و عربستان سعودی بر پایه مذاکرات پیچیده‌ای بنا شده است که شامل گفت‌وگوهای تضمین‌های امنیتی آمریکا، توسعه برنامه هسته‌ای غیرنظامی توسط ریاض و اعطای امتیازاتی به فلسطینی‌ها از سوی اسرائیلی‌ها می‌باشد.

رویترز می‌گوید، اگرچه مقامات آمریکایی اصرار دارند که هرگونه پیشرفت در این خصوص «دور از دسترس» است؛ اما به‌طور خصوصی به مزایای بالقوه آن از جمله «حذف نقطه اشتعال احتمالی در درگیری اعراب و اسرائیل» اشاره می‌کنند. آن‌ها همچنین مدعی شده‌اند که پیشرفت در این روابط می‌تواند «سنگر منطقه‌ای را در برابر ایران» تقویت و با «هجوم چین» در خلیج فارس مقابله کند.

اما این درمیان برخی از مقامات آمریکایی اذعان می‌کنند که «موانع بسیار زیادی» وجود دارند که موفقیت را در این مسیر تضمین نمی‌کنند. لازم به ذکر است که مذاکرات رژیم صهیونیستی یا عربستان سعودی با فرستاده‌های بایدن به عنوان میانجی انجام شده است.

یکی از مقامات آمریکایی به شرط آنکه نامش فاش نشود، گفت: «ما به طور فعال مذاکره می‌کنیم؛ اما یک سری اصول درباره اینکه یک توافق در حال حاضر به چه شکل خواهد بود، وجود ندارد.»

خبرگزاری رویترز در گزارشش تاکید می‌کند: با تمامی این تفاسیر، دستیاران جو بایدن قانونگذاران کلیدی را از این امر مطلع می‌سازند. تمرکز بر دموکرات‌ها و هم‌قطاران بایدن است که پیشتر عربستان سعودی را به دلیل سوابق حقوق بشری محکوم کرده‌اند؛ اما اکنون اگر هر توافقی مستلزم تصویب کنگره باشد، حمایت همان دسته از افراد نیاز خواهد بود.

در این میان، عادی‌سازی روابط میان رژیم صهیونیستی و عربستان سعودی به جو بایدن کمک خواهد کرد تا رای‌ دهندگانی که «حامی اسرائیل» هستند، جذب این رئیس‌جمهور شوند و در این صورت کار برای جمهوری‌خواهان جهت حمله به بایدن بر سر روابط پر تنش با بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی دشوارتر خواهد شد.

«آرون دیوید میلر» مذاکره‌کننده سابق خاورمیانه که اکنون در «بنیاد صلح بین‌المللی کارنگی» مشغول به کار است، می‌گوید: این معامله بزرگی خواهد بود؛ اما سوال اینجاست که بایدن حاضر است چقدر برای آن بها و هزینه بپردازد.

از جمله چالش‌های برای جو بایدن می‌توان به جلب رضایت محمد بن سلمان، ولیعهد دوفاکتو عربستان اشاره کرد. طبق گزارش‌ها، او به دنبال معاهده‌ای شبیه به ناتو است تا حمایت ایالات متحده را در صورت حمله به کشورش داشته باشد. او همچنین خواستار تسلیحات پیشرفته می‌باشد.

رویترز می‌نویسد: سعودی‌ها خواستار امتیازات چشمگیری به فلسطینی‌ها هستند تا چشم‌اندازهای مربوط به استقلال آن را زنده نگه دارند؛ اقدامی که بایدن نیز به دنبال آن است؛ اما دولت راست‌گرای نتانیاهو اشتیاق کمی نسبت به اعطای این امتیازات نشان داده است.

از طرفی ارتقای روابط میان ایالات متحده و عربستان با مقاومت کنگره مواجه خواهد شد؛ جایی که بسیاری از بن سلمان به دلیل قتل جمال خاشقجی، ستون‌نویس روزنامه واشنگتن پست و منتقد سعودی در سال ۲۰۱۸ و مداخله ریاض در یمن انتقاد می‌کنند.

خبرگزاری رویترز در پایان خاطر نشان می‌کند: گفت‌وگوهای بایدن و نتانیاهو در مجمع عمومی سازمان ملل در روز چهارشنبه می‌تواند نشان دهد که رئیس‌جمهوری آمریکا چقدر برای پیشروی این روند آماده است.