توصیه انجمن‌های علمی برخی دانشگاه‌ها به مسوولان درخصوص «تشکیل وزارت بازرگانی»

انجمن علمی دانشجویی معارف اسلامی و اقتصاد دانشگاه امام صادق علیه‌السلام، انجمن علمی دانشجویی معارف اسلامی و مدیریت دانشگاه امام صادق علیه السلام، انجمن علمی دانشجویی اقتصاد دانشگاه اصفهان و انجمن علمی دانشجویی مدیریت دانشگاه شاهد، با برگزاری چند جلسه و نشست درباره تشکیل وزارت بازرگانی، جمع‌بندی نظرات و توصیه‌های خود در این زمینه را خطاب به مسوولان اعلام کردند.

کد خبر: ۶۵۴۶۰۳

تاریخ: ۲۶ شهريور ۱۴۰۲ - ۱۳:۱۲

به گزارش باشگاه دانشجویان ایران اکونومیست، پیرو بررسی طرح تشکیل وزارت بازرگانی، از سال گذشته جلسات کارشناسی با حضور اساتید مجرب و مسئولان اجرایی در این مورد در نهاد دانشگاه برگزار شد و با جدی شدن طرح و تصویب کلیات آن در مجلس شورای اسلامی، مجددا جلساتی در جهت آسیب‌شناسی تشکیل این وزارتخانه، به همت برخی انجمن‌های علمی دانشجویی برگزار شد. با توجه به جمع‌بندی که از برگزاری این جلسات حاصل شده است، انجمن‌های علمی یاد شده، نکات و نظرات و توصیه‌های خود را بدین شرح عنوان کردند:

۱: تشکیل وزارت بازرگانی با ایجاد ناهماهنگی بین بخش تولید و بازرگانی سبب آسیب به تولید می‌شود

طبق بررسی‌های مراکز پژوهشی و علمی کشور همچون مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی و بر اساس مطالعات و نمونه‌های تجربه شده در دیگر کشورها، یکپارچگی و هماهنگی سیاست‌ جزو مقدمات پیشرفت کشورها است. واقعیت این است که بدون هماهنگی کامل میان سیاست تجاری و سیاست صنعتی امکان عملی شدن شعار «رشد تولید و مهار تورم» وجود ندارد. تشکیل وزارت بازرگانی با ایجاد ناهماهنگی بین بخش تولید و بازرگانی سبب آسیب به تولید می‌شود. به علاوه، این وزارتخانه به علت تعارض منافع ساختاری که در تسهیل واردات بدون پاسخگویی نسبت به تولید دارد سبب تشدید تقاضای ارزی شده و از مسیر افزایش نرخ ارز به تشدید تورم در بلندمدت منجر می‌شود.

۲: دلایل مسئولان برای تشکیل وزارت بازرگانی بعضا متناقض است

دلایلی که توسط مسئولان برای تشکیل وزارت بازرگانی ذکر می‌شود بعضا متناقض و موجب تعجب است. جالب‌ترین دلیلی که برای تشکیل این وزارت مطرح شده، نیاز به رشد صادرات و روابط تجاری با عملکرد این وزارتخانه است. این در حالی است که معاونت تازه تاسیس دیپلماسی اقتصادی وزارت خارجه و معاونت توسعه تجارت وزارت صمت هم‌اکنون وظیفه افزایش صادرات را برای خود متصورند. متولیان فعلی بدون وجود وزارت بازرگانی موفق به ثبت دستاورد شکستن رکورد صادرات غیرنفتی کشور در سال ۱۴۰۱ برای دولت سیزدهم شده‌اند. با این وجود نیاز به تشکیل وزارت بازرگانی برای توسعه صادرات بیشتر از یک علت واقعی شبیه یک دلیل انحرافی است.

۳: وجود وزارت‎‌ بازرگانی موجب کاهش هماهنگی میان بخش صنعت و تجارت می‌شود

آنچه از تجربه‌ گذشته برمی‌آید این است که وجود این وزارتخانه موجب کاهش هماهنگی میان بخش صنعت و تجارت و در نتیجه سبب افزایش واردات و زمین خوردن بخش‌های تولیدی کشور اعم از کشاورزی و صنعتی می‌شود. همین مسئله و رشد پنج برابری واردات کالاهای کشاورزی در دهه ۸۰ بود که دولت دهم را مجبور به ادغام این وزارتخانه با وزارت صنایع و معادن کرد. بهتر نیست از تجارب اسلاف عبرت بگیریم و آزموده را نیازماییم؟

۴: نظرات اجماعی بین مسئولین برای جزییات طرح تشکیل وزارت بازرگانی وجود ندارد

فارغ از این مسائل ظاهرا هنوز هم اجماعی برای جزییات طرح تشکیل وزارت بازرگانی وجود ندارد. مخالفت‌ وزیر جدید صنعت، معدن و تجارت، رأی لب مرز ۵۴ درصدی با رفتار خلاف آیین‌نامه داخلی مجلس در روز تصویب کلیات این لایحه و ارجاع لایحه از صحن به کمیسیون اجتماعی پس از مخالفت‌های نمایندگان در صحن مجلس نشان از نبود اجماع سیاسی و کارشناسی در تشکیل این وزارتخانه دارد. اینجاست که امیدها برای وجود یک طرح منسجم و ایده مشخص در اداره این بخش از بین می‌رود. در این اوضاع شاید مسکوت ماندن بررسی لایحه‌ی تشکیل وزارت بازرگانی و انتقال مباحث مربوط به آن در فرصت‌های مناسب‌تر به اصلاح طرح و پیدا کردن راه درست برای اعمال تغییرات در سیاست تجاری و صنعتی کمک کند.