بیمارستان اتوبوس‌های ته خطی

بوی رنگ و بَتونه، صدای ممتد ضربات چکش، صدای بی وقفه دستگاه صافکاری، صدای قیچ قیچ چرخ خیاطی، صدای بلند کارگرانی که در پس زمینه صدای رادیو به گوش می‌رسد. در اینجا اتوبوس‌ها به صف شده‌اند تا با خالی شدن ظرفیت سوله بازساری، برای نو شدن آماده شوند، اتوبوس‌های تک کابین و دو کابینی که روزگاری نه چندان دور به ناوگان حمل و نقل اضافه شده بودند؛ اما با گذشت سالیان سال و فعالیت زیاد، حالا چند ماهی مرخصی گرفته‌اند تا با تغییر چهره و تعمیرات اساسی دوباره به خیابان‌های شهر بازگردند.

کد خبر: ۶۵۲۸۸۵

تاریخ: ۲۰ شهريور ۱۴۰۲ - ۰۷:۴۰

به گزارش ایران اکونومیست، اینجا آخرخط که نه، بلکه شاید اول راه اتوبوس‌هایی است که از اساس تعمیر شده‌اند، اینجا بیمارستان اتوبوس‌های تعمیر لازم تهران است، حوالی غرب تهران زمینی چند هکتاری مملو از اتوبوس‌های در نوبت پذیرش تعمیر، اتوبوس‌های رنگ و رو رفته‌ای که صندلی و کفی ندارند و لکه‌های بَتونه کاری بروی آنها دیده می‌شود؛ کارگران در لابه لای اتوبوس‌ها در حال بزک و تعمیر اتوبوس‌ها هستند.

در هیاهوی صدای چکش و برش چوب‌ها؛ صدای ممتد چرخ خیاطی برای دوخت روکش صندلی های قرمز، ریتم پس زمینه سوله تعمیرات بدنه اتوبوس‌های تهران است.

نگاهم را می‌چرخانم، اتوبوس‌های رنگی هر کدام در یک لاین تعمیرانی هستند، همه قسمت های اتوبوس باز شده و هر قسمت اتوبوس در یک سوله‌ای در حال تعمیر و نو نوار شدن است، صندلی‌ها در کارگاه صندلی، کفی در قسمت چوب بری و حتی چراغ هایش هم در حال تعویض است. در سوله کناری موتورهای اتوبوس در حال تعمیر است و در قمستی دیگر سیم کشی اتوبوس‌ها در حال نصب مجدد است و تعدادی از کارگران هم در حال نصب چراغ‌های اتوبوس‌ها هستند، ریتم کار تند است؛ حتی فرصت پاسخگویی به سوالات را هم ندارند؛ باید مراقب باشی که میانه مصاحبه با اتوبوس هایی که سریع به سمت کارواش یا به قول خودشان (باس واش) می روند، برخورد نکنی؛ اینجا ته خط که نه! بلکه سر خط اتوبوس‌های نونوار شده تهران است.

مدتهاست که موضوع اورهال اتوبوس‌های پایتخت در دستور کار قرار گرفته است؛ بگونه‌ای که برای نخستین بار در بودجه ۱۴۰۲ شهرداری تهران ردیف مشخصی برای اورهال اتوبوس‌ها در نظر گرفته شده است، تعمیراتوبوس‌های پایتخت سطحی نیست؛ بلکه همه اجزا و بدنه اتوبوس از هم جدا شده و بعد از بازسازی مجددا مونتاژ می شود و این مسئله سبب می‌شود که حداقل چند سال دیگر به عمر مفید اتوبوس ها اضافه شود، فرآیند اورهال با اینکه زمانبر و پر هزینه است؛ اما در این روزهای نیاز مبرم شهر تهران به اتوبوس، یک ظرفیت است که می‌بایست از آن به خوبی استفاده کرد.

پس از بازدید از روند اورهال اتوبوس‌ها، مسئولین مربوطه در اتوبوسرانی که ما را در این بازدید همراهی می‌کردند، در خصوص تشریح روند اورهال اتوبوس‌ها توضیحاتی ارائه دادند.

امیر حسین ذوالقدر معاون فنی سامانه ۵ شرکت واحد اتوبوسرانی در مورد روند اورهال اتوبوس‌ها می‌گوید: اتوبوس‌ها زمانی که وارد چرخه تعمیر می‌شوند بر اساس فرم تعمیراتی و یا چک لیست موجود، مشخص می‌شود که هر اتوبوسی به چه تعمیراتی نیاز دارد؛ اما بطور کل صافکاری و رنگ آمیزی و نوسازی صندلی‌ها و کف اتوبوس‌ها برای همه اتوبوس‌هایی که وارد چرخه اورهال می‌شوند، انجام می‌گیرد به گونه‌ای که وقتی اتوبوس وارد سوله‌های تعمیراتی می‌شود در گام اول کلیه صندلی‌ها باز شده و برای نوسازی و بهسازی به قسمت روکش ارسال می‌شود تا کارگران بعد از ترمیم ابرکاری و روکش مجدد هر صندلی، آنها را در اتوبوس نصب کنند.

وی با بیان اینکه تکنسین‌ها در وهله اول تمام سیم کشی‌های داخل اتوبوس را چک کرده و از چراغ‌ها و چرخ‌ها بازدید می‌کنند و بسته به نوع نیاز تعمیرات، اتوبوس‌ها را به قسمت‌های مختلف اعزام می‌کنند. ضمن تشریح فرآیند نوسازی اتوبوس‌ها، اضافه می‌کند: در مرحله اول اورهال، کلیه صندلی‌های اتوبوس‌ها باز و به قسمت تعمیرانی ارسال می شود و همزمان با نوسازی صندلی‌ها،  قسمت‌های پوسیده کف اتوبوس شناسایی و جدا می‌شود و بعد از آن تکنسین‌ها نسبت به جداسازی قسمت‌های پوسیده و سپس کف سازی اتوبوس اقدام می‌کنند. به عبارتی دیگر چوب‌های کف اتوبوس، جدید شده و مجددا کف ضد آب نصب می‌شود.

ذوالقدر با بیان اینکه همزمان با نصب چوب‌های ضد آب در کف اتوبوس از نظر موتوری هم بررسی شده و در صورت نیاز به قسمت تعمیرات اعزام می‌شوند، ادامه می‌دهد: همچنین تکنسین‌ها قبل از نصب کف چوبی اتوبوس نسبت به  تعویض سیم کشی اقدام می‌کنند.

اتوبوس‌های بی آر تی در گذشته بطور کامل قرمز رنگ بودند؛ اما حالا مقرر شده که اتوبوس‌های اورهال شده در راستای تفکیک از اتوبوس‌های نیاز به تعمیر و همچنین بهبود فضای بصری شهر رنگی شوند و تا کنون از رنگ‌های سبز، زرد و آبی برای اتوبوس‌های اورهال شده استفاده کرده‌ایم.وی با بیان اینکه اتوبوس‌ها بعد از کنده شدن صفحات پوسیده وارد چرخه نقاشی می‌شوند، می‌گوید: در این مرحله تکنسین‌ها بعد از چک و رفع عیوب قسمت سیم کشی و برق، نسبت به بَتونه کاری و زیرسازی رنگ اتوبوس‌ها اقدام می‌کنند. بعضا اتوبوس‌ها در حین فعالیت دچار تصادفی جزئی می‌شوند به گونه‌ای که رنگ یا قسمتی از بدنه اتوبوس دچار خسارت می‌شود که برای رفع خسارت ناشی از آن در فرآینده اورهال، این اتوبوس‌ها وارد لاین نقاشی و صافکاری می‌شوند و به تازگی هم مقرر شده است که برای تفکیک اتوبوس‌های اورهال شده از اورهال نشده، رنگ اتوبوس‌های تعمیراتی تغییر کند و بر همین اساس ما از رنگهای سبز، آبی، صورتی و... برای اتوبوسهای اورهال شده استفاده می‌کنیم.

ذوالقدر با اشاره به اینکه پس از آن اتوبوس‌ها برای نصب چراغ‌ها و چراغ خطر وارد سوله کارهای برقی می‌شوند، اظهار می‌کند: قسمت تعمیرات موتور بسیار مهم است، چرا که اصطلاحا موتور قلب اتوبوس است که در این قسمت سعی شده تا با استفاده از تجهیزات نو، موتور اتوبوس را تعمیر کرد و پس از آن نیز موتور اتوبوس که برای اورهال از بدنه جدا شده بود مجددا نصب خواهد شد و پس از نصب صندلی‌های نو اتوبوس وارد کارواش می‌شود تا به خط خدمات رسانی برگردد.

وی با اشاره به اینکه در فرآیند اورهال اتوبوس‌ها، صندلی اتوبوس و به خصوص صندلی راننده به کلی تعمیر می‌شود، می‌افزاید: حتی ابرگذاری و فوم بندی صندلی‌ها نیز از نو انجام شده و از روکش‌های جدید استفاده می‌شود.

تغییر رنگ اتوبوس‌های اورهال شده

ذوالقدر با اشاره به اینکه اتوبوس‌های «بی آر تی» در گذشته بطور کامل قرمز رنگ بودند، اما حالا مقرر شده که اتوبوس‌های اورهال شده در راستای تفکیک از اتوبوس‌های نیاز به تعمیر و همچنین بهبود فضای بصری شهر رنگی شوند، می‌گوید: تا کنون از رنگ‌های سبز، زرد و آبی برای اتوبوس‌های اورهال شده استفاده کرده‌ایم.

«یادگاری نویسی» بلای جان اتوبوس‌ها و کارگران نظافت

به گزارش ایران اکونومیست، با تکمیل روند اورهال اتوبوس‌های پایتخت، آنها برای نظافت و شستشو به قسمت کارواش سامانه هدایت می شوند تا بعد از توشویی و کارواش بدنه بیرونی برای خدمت رسانی وارد ناوگان شوند.

هاشم علیخانی معاون بهره برداری سامانه ۵ تندرو در مورد این مرحله می‌گوید: در قسمت کارواش همکاران نظافت و شستشوی درون و بیرون اتوبوس‌های اورهال شده و همچنین همه اتوبوس‌های فعال پایتخت را انجام می‌دهند و در روزهای بارندگی اتوبوس‌های شهر تهران هر شب شستشو می‌شوند؛ اما در فصول گرم و کم بارش این اتفاق هر یک شب درمیان رخ می‌دهد و همه اتوبوس‌های شهر تهران شستشو داده می‌شوند.

وی ادامه می‌دهد: قسمت کارواش به صورت ۲۴ ساعته و در سه شیفت صبح، ظهر و شب فعالیت می‌کنند، در هنگام عصر و شب اتوبوس‌های فعال در سطح شهر که از خدمت رسانی فارغ می‌شوند برای شستشو به کارواش منتقل می‌شوند؛ اما در طول روز تنها اتوبوس‌هایی که از لاین تعمیرات خارج شده‌اند برای شستشو به کارواش هدایت می‌شوند.

علیخانی می‌افزاید: عمده مشکل همکاران در شستشوی اتوبوس‌ها مربوط به یادگاری نویسی است، شهروندان نسبت به نوشتن یادگاری بر بدنه و صندلی‌های اتوبوس اقدام می‌کنند که این مسئله سبب شده است که کار همکاران در کارواش چند برابر شود و از شهروندان تقاضا داریم که از این اقدام خودداری کنند.

عمده مشکل در شستشوی اتوبوس‌ها مربوط به یادگاری نویسی است، شهروندان نسبت به نوشتن یادگاری بر بدنه و صندلی‌های اتوبوس اقدام می‌کنند که این مسئله سبب شده است که کار همکاران در کارواش چند برابر شود و از شهروندان تقاضا داریم که از این اقدام خودداری کنند.

ورود اتوبوس‌ها به چرخه خدمت رسانی بلافاصله بعد از اورهال و دغدغه اول مهر

برنامه اورهال اتوبوس‌های پایتخت با توجه به افزایش چند برابری قیمت اتوبوس به طور جدی در دستور کار شهرداری تهران قرار دارد، حالا با جدیت و سرعت برای اتمام اورهال اتوبوس‌ها و آماده شدن آنها برای اول مهرماه و آغاز سال تحصیلی کار دنبال می‌شود؛ چرا که بر اساس آمارهای ارائه شده از سوی مسئولان مربوطه، حدود ۳۰ درصد سفرهای داخل شهر تهران آموزشی است و با آغاز مهرماه ۳۰ درصد بر ترافیک پایتخت اضافه خواهد شد و به تبع آن تقاضا برای استفاده از حمل و نقل عمومی به خصوص اتوبوس افزایش می‌یابد و حالا آنگونه که حمیدرضا عزیزی فرد مدیر پروژه بازسازی اتوبوس‌های ملکی شرکت واحد اتوبوسرانی در خصوص روند بازسازی اتوبوس می‌گوید، سرعت فرآیند اورهال افزایش یافته است.

وی با بیان اینکه برای بازسازی اتوبوس‌ها دو معیار تعیین شده که در وهله اول ایمنی و بعد از آن رفاه حال شهروندان و مسافران است، می‌افزاید: سابقه تعمیراتی همه اتوبوس‌های پایتخت در سامانه جامع موجود است و بر اساس نوع سرویس دهی و سن فرسودگی، این اتوبوس‌ها به نوبت وارد چرخه اورهال می شوند که پس از ورود به سایت تعمیرات، بسته به نوع مشکل وارد چرخه اورهال می شوند.

عزیزی فرد با تاکید بر اینکه ۵ مرکز تعمیرات اتوبوس های شرکت واحد در شهر تهران فعال است ادامه می دهد: شرکت های پیمانکار با استقرار در این مراکز نسبت به تعمیر اتوبوسها اقدام می کنند.

بیش از نیمی از ناوگان اتوبوسرانی تهران فرسوده هستند

مدیر پروژه بازسازی اتوبوس‌های ملکی شرکت واحد اتوبوسرانی می‌گوید: قرارداد اورهال ۳۲۹ دستگاه اتوبوس تهران منعقد شده است که پیمانکار متعهد شده به محض اورهال هر اتوبوس، آن را وارد چرخه سرویس دهی کند.

وی با اشاره به اینکه بیش از نیمی از ناوگان اتوبوسرانی تهران فرسوده است، می‌افزاید: طبق مصوبه هیات وزیران سن فرسودگی اتوبوس‌های دیزلی هشت سال در نظر گرفته شده است و بر همین اساس بیش از نیمی از ناوگان اتوبوسرانی تهران فرسوده هستند.

عزیزی فرد در مورد زمان تعمیر هر اتوبوس با تأکید بر اینکه زمان اورهال هر اتوبوس با توجه به وضعیت اتوبوس‌ها متغیر است، می‌گوید: ما مشکلی برای تأمین قطعات نداریم و با توجه به اینکه هر اتوبوس به چه تعمیراتی نیاز دارد، زمان اورهال متفاوت است.