دیدگاه غرب نسبت به گسترش بریکس

خبرگزاری دویچه وله در گزارشی به بررسی دیدگاه رسانه‌ها و مقامات اروپایی و آمریکایی درباره پیوستن ایران و کشورهای دیگری از خاورمیانه، آمریکای جنوبی و آفریقا به ائتلاف بریکس پرداخت.

کد خبر: ۶۴۸۸۴۸

تاریخ: ۰۴ شهريور ۱۴۰۲ - ۱۶:۲۴

به گزارش ایران اکونومیست، در پی گسترش اعضای ائتلاف بریکس با تایید عضویت کامل کشورهایی از جمله ایران، عربستان سعودی، امارات متحده عربی، مصر، اتیوپی و آرژانتین، خبرگزاری دویچه وله در گزارشی درباره واکنش غرب به این رخداد نوشت: شاید آمریکا واقعا نمی‌خواهد برنامه‌های بریکس را تهدیدی جدی بداند. شاید هم کم اهمیت جلوه دادن قصد این گروه برای اضافه کردن ایران، عربستان سعودی، امارات متحده عربی، مصرف اتیوپی و آرژانتین صرفا یک راهبرد سیاسی است. در هر صورت، جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی کاخ سفید گفت که ائتلاف بریکس رقیبی ژئوپلیتیکی برای آمریکا محسوب نمی‌شود، چراکه منافعشان بسیار متفاوت است.

بریکس یک سازمان بین‌المللی متشکل از پنج کشور برزیل، روسیه، هند، چین، آفریقای جنوبی است. این سازمان در ژوئن ۲۰۰۶ در چارچوب مجمع اقتصادی سن پترزبورگ با مشارکت وزرای اقتصاد برزیل، روسیه، هند و چین تاسیس شد و سپس آفریقای جنوبی به آن پیوست.

اساساً، روابط دوجانبه بین کشورهای بریکس بر مبنای عدم مداخله، برابری و سود متقابل بنا شده است. علاوه بر اجلاس سران این کشورها ، جلساتی در سطح وزیران خارجه، وزیران دارایی و غیره برگزار می‌شود. از سال ۲۰۰۹، کشورهای بریکس هر سال اجلاس‌های سران خود را برگزار می‌کنند. پیوستن کشورهای نام‌برده به این ائتلاف، پنج‌شنبه گذشته رسما از سوی رهبران این گروه تایید شد.

دویچه وله ادامه داد: کاخ سفید به وضوح سعی دارد که اوضاع را بدتر نکند. هیچ کسی این ابتکار را حمله‌ای مستقیم به حاکمیت جهانی آمریکا تلقی نکرده است. یک سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا گفت که آمریکا به منظور حفظ صلح و امنیت جهانی «به کار کردن با شرکا و متحدانش در مجامع دوجانبه، منطقه‌ای و چندجانبه ادامه خواهد داد. آمریکا تصریح می‌کند که کشورها خودشان شرکا و گروه‌هایی را برمی‌گزینند که با آن‌ها همکاری می‌کنند.»

حضور رییس جمهور ایران در نشست بریکس در ژوهانسبورگ

در عوض، واشنگتن به دنبال تمرکز بر روی هجدهمین نشست کشورهای جی۲۰ است که دو هفته دیگر در دهلی نو برگزار خواهد شد. پنج کشور عضو بریکس و اعضای جدید بالقوه آن، یعنی آرژانتین و عربستان سعودی نیز در آن حضور خواهند یافت، اما برای امارات متحده عربی، مصر یا اتیوپی از این قرار نخواهد بود. مهم‌تر از همه، ایران که دشمن اصلی آمریکا است در آن حضور نخواهد داشت. کاخ سفید اظهار کرد که کشورهای غربی به دنبال «نتایج مقتدرانه‌ای» از نشست دهلی نو هستند که نقش جی۲۰ را به عنوان «عالی‌ترین مجمع همکاری اقتصادی» نشان دهد.

بسیاری از کشورهای غربی درباره امکان این که بریکس به یک کانون جدید قدرت تبدیل شود، موضع محتاطانه‌ای دارند. تنها برخی پایگاه‌های رسانه‌ای جرات اظهار نظر صریح در این باره را داشته و مطالبی را بیان کرده‌اند که بسیاری از دولت‌ها ممکن است پشت درهای بسته آن را اظهار کنند.

بسیاری از کشورهای غربی درباره امکان این که بریکس به یک کانون جدید قدرت تبدیل شود، موضع محتاطانه‌ای دارند

روزنامه ان‌آرسی هلند نیز در این باره نوشت که «این که در نهایت، فقط از آرژانتین، مصر، اتیوپی، ایران، عربستان سعودی و امارات متحده عربی دعوت شد که به این گروه بپیوندند، شکستی برای چین است». آفریقای جنوبی تاکید کرده است، در نظر گرفتن بریکس به عنوان یک خط مشی ضد غربی «کاملا غلط است». روزنامه ان‌آرسی همچنین نوشت: «این گروه، برخلاف میل چین، هنوز جایگزینی برای جی۷ محسوب نمی‌شود.»

نشست بریکس در ژوهانسبورگ

بنابر ادعای این روزنامه هلندی، تا زمانی که اختلافات اقتصادی قابل توجهی میان کشورهای عضو این گروه وجود دارد، رویای ارز رایجی که برزیل آن را در سر می‎پروراند، غیرواقعی است. این روزنامه همچنین نوشت که «در جهانی چندقطبی، بسیاری از کشورهای جهان جنوب نسبت به این که تمامی زمان و منابعشان را صرف یک چیز کنند، احتیاط به خرج می‌دهند». به نوشته ان‌آر‎‌سی، «جنبه نمادین همکاری جهان جنوب را نباید کم اهمیت دانست اما گروه بریکس در وهله اول و عمدتا، یک ائتلاف اقتصادی است.»

جنبه نمادین همکاری جهان جنوب را نباید کم اهمیت دانست اما گروه بریکس در وهله اول و عمدتا، یک ائتلاف اقتصادی است

دویچه وله همچنین در این گزارش به واکنش آلمان نسبت به این تصمیم گروه بریکس اشاره کرده و نوشت: خط مشیی که آنالنا بربوک، وزیر امور خارجه آلمان در پیش گرفته است، این است که این موضوع مشکل بغرنجی نیست و این کاملا حق مشروع کشورهاست که در جهان امروز در جاهای مختلفی به دنبال ملحق شدن به ائتلاف‌ها باشند. بربوک گفت، «در چنین برهه‌ای، هر کشوری در جهان بر اهمیت همکاری و شراکت واقف است. هر کشوری باید از خود بپرسد که کدام شراکت بیشتر در راستای ارزش‌ها و منافع آن است؟ کدام یک در بلندمدت سود بیشتری به آن می‌رساند؟»

موضع آلمان، به وضوح، بیشتر کردن دعوت‌ها، خون سرد نشان دادن خود و تاکید بر این است که در برلین، درها همیشه به روی اعضای جدید بریکس باز است. بربوک اشاره کرد که آلمان همین حالا هم با تمامی این کشورها، به جز ایران، کانال ارتباطی دارد. وزیر امور خارجه آلمان موضعی قوی و حمایت‌گرانه‌ای درباره همکاری با اعضای جدید این گروه داشت که اقتصادهای مهم، جدید و نوظهوری محسوب می‌شوند.

موضع آلمان، به وضوح، بیشتر کردن دعوت‌ها، خون سرد نشان دادن خود و تاکید بر این است که در برلین، درها همیشه به روی اعضای جدید بریکس باز است

دویچه وله همچنین می‌نویسد: اگرچه، یکی از اعضای حزب بربوک در ابراز نگرانی درباره نتیجه نشست بریکس در آفریقای جنوبی حرف‌هایش را نمی‌خورد. راینهارد بوتیکوفر، هماهنگ‌کننده سیاست خارجی  حزب سبز در پارلمان اروپا در این باره گفت: «نشست بریکس وقایعی تاریخی را رقم زده است. این موضوع با وجود اختلافات قابل توجهی که میان اعضای این گروه وجود دارد، اهمیت بین‌المللی آن را به طور چشمگیری افزایش می‌دهد. ماهیت بریکس با این مرحله گسترش عوض خواهد شد. سلطه چین افزایش می‌یابد و بریکس به وضوح به یک گروه خودکامه تبدیل می‌شود.»

این سیاست‌مدار حزب سبز آلمان مدعی شد که بریکس گروه یک‌دستی نیست و این در موضع آن نسبت به جنگ روسیه علیه اوکراین مشهود است. او همچنین گفت که «اتحادیه اروپا، حالا با چالش بزرگی روبه‌روست. سال‌های زیادی زمان نداریم برای این که ثابت کنیم اروپا می‌خواهد شریکی قابل اعتماد و قابل اتکا برای کشورهای در حال توسعه باشد. اگر موفق نشویم، بسیاری از این کشورها ممکن است به جای ما به بریکس رو بیاورند.»