شناسایی عامل جوان‌ساز موش‌ها که شاید انسان‌ها را هم جوان کند

دانشمندان آمریکایی و استرالیایی از کشف اثر یک پروتئین بر جوان‌سازی مغز موش‌ها خبر داده‌اند که شاید بتواند روی انسان‌ها هم موثر باشد.

کد خبر: ۶۴۶۴۶۸

تاریخ: ۲۸ مرداد ۱۴۰۲ - ۱۴:۵۳

به گزارش ایران اکونومیست و به نقل از دیلی میل، دانشمندان می‌گویند که ممکن است آنها در یک اکتشاف علمی خیره‌کننده، به چگونگی معکوس کردن پیری مغز به مدت چند دهه دست یافته باشند.

دانشمندان «دانشگاه کالیفرنیا، سن‌فرانسیسکو»(UCSF) و «دانشگاه کوئینزلند»(Queensland University) دریافتند وقتی پروتئین «PF۴» که به طور طبیعی در خون وجود دارد، به موش‌های مسن‌تر داده می‌شود، آنها معکوس شدن میانسالی را تجربه می‌کنند و موش‌های جوان در صورت دریافت این پروتئین، باهوش‌تر می‌شوند.

این گروه پژوهشی، اثرات PH۴ را روی موش‌های دو ساله -معادل یک انسان ۷۰ ساله- بررسی کردند و گفتند که عملکرد شناختی موش‌ها به عملکرد شناختی یک شخص ۳۰ یا ۴۰ ساله تبدیل شده است.

پروتئین PF۴ که توسط پلاکت‌ها ساخته می‌شود، می‌تواند با آرام کردن سیستم ایمنی و متوقف کردن التهاب عامل پیری در مغز و بدن، به بازیابی عملکرد مغز کمک کند. همچنین، دانشمندان دریافتند که انتقال دادن خون موش‌های جوان به موش‌های مسن‌تر، ورزش کردن و ژن «کلوتو»(klotho) که در روند پیری نقش دارد، راه‌هایی برای وارد کردن PF۴ بیشتر به بدن هستند.

«سائول ویلدا»(Saul Villeda) از «موسسه تحقیقات پیری باکار»(Bakar Aging Research Institute) در دانشگاه کالیفرنیا، سن‌فرانسیسکو و پژوهشگر ارشد این پروژه گفت: خون جوان، کلوتو و ورزش کردن می‌تواند به نوعی به مغز شما بگوید که عملکرد خود را بهبود ببخشد. ما با PF۴، درک کردن عوامل موثر در این جوان‌سازی را آغاز کرده‌ایم.

دکتر «دنا دوبال»(Dena Dubal) استاد نورولوژی دانشگاه کالیفرنیا، سن‌فرانسیسکو که اثرات کلوتو را مطالعه کرده است، گفت: وقتی متوجه شدیم که به ‌طور مستقل و ناگهانی به همان نتیجه رسیده‌ایم، تعجب کردیم.

وی افزود: این واقعیت که سه مداخله جداگانه روی فاکتورهای پلاکتی با یکدیگر همراه شده‌اند، اعتبار و تکرارپذیری این مفهوم زیست‌شناسی را واقعا برجسته می‌کند. زمان پیگیری کردن اثر فاکتورهای پلاکتی در سلامت مغز و تقویت شناختی فرا رسیده است.

در هر حال، این پژوهش هنوز مقدماتی است و به آزمایش کردن روی انسان و موش نیاز دارد. از سوی دیگر، مشخص نیست که خاموش کردن سیستم ایمنی برای جلوگیری از پیری می‌تواند چه اثراتی بر بدن انسان داشته باشد. از جمله این اثرات می‌توان به تأثیرگذاری بر توانایی ما برای مبارزه با بیماری اشاره کرد.

دانشمندان در بررسی PF۴ دریافتند که تزریق کردن این پروتئین به حیوانات مسن‌تر می‌تواند با آرام کردن سیستم ایمنی بدن و مغز، بخشی از عملکرد مغز آنها را بازیابی ‌کند. این حیوانات در وظایف مربوط به حافظه و یادگیری، عملکرد بهتری داشتند.

ویلدا گفت: PF۴ در واقع باعث می‌شود که سیستم ایمنی، جوان‌تر به نظر برسد و التهاب کمتر مغز، انعطاف‌پذیری بیشتر آن و در نهایت شناخت بیشتر را به همراه دارد. ما موش‌های ۲۲ ماهه را که معادل یک انسان ۷۰ ساله هستند، بررسی می‌کنیم و PF۴ آنها را به سطح عملکردی در اواخر ۳۰ سالگی یا اوایل ۴۰ سالگی برمی‌گرداند.

در پژوهش دوم، دانشمندان دریافتند که بدن پس از تزریق کلوتو، PF۴ بیشتری تولید می‌کند. پروتئین PF۴، تأثیر شگرفی را بر بخشی از مغز داشت که مسئول ساختن خاطرات است و میزان تشکیل شدن ارتباطات جدید را افزایش داد.

این آزمایش در بررسی‌های رفتاری، تقویت مغزی حیوانات پیر و جوان را به همراه داشت. به گفته دکتر دوبال، این بدان معناست که حتی در مغزهای جوان هم جایی برای بهبود عملکرد شناختی وجود دارد.

در پژوهشی که روی ورزش کردن انجام شد، دانشمندان دریافتند که پلاکت‌ها PF۴ را به دنبال فعالیت بدنی در جریان خون آزاد می‌کنند.

«تارا واکر»(Tara Walker) استاد علوم اعصاب دانشگاه کوئینزلند و پژوهشگر ارشد این پروژه گفت: برای بسیاری از افراد دارای معضلات سلامتی و مشکلات حرکتی یا در سنین بالا، ورزش کردن امکان‌پذیر نیست. بنابراین مداخله دارویی، یک حوزه مهم پژوهشی به شمار می‌رود. اکنون می‌توانیم پلاکت‌ها را برای تقویت کردن نوروژنسیس، شناخت و مقابله با زوال شناختی ناشی از افزایش سن هدف قرار دهیم.

سه مقاله این پژوهش‌ها، در مجلات «Nature»، «Nature Aging» و «Nature Communications» به چاپ رسیدند.