کشف «چشم سنگی» ۲۵۰۰ ساله‌ای که شبیه بشقاب پرنده است

یک دیسک مرمری کمیاب ۲۵۰۰ ساله که برای محافظت از کشتی‌های باستانی و دفع چشم زخم ساخته شده، توسط یک غواص در یک سایت باستان‌شناسی زیردریایی در سواحل فلسطین کشف شد.

کد خبر: ۶۴۲۰۲۰

تاریخ: ۱۵ مرداد ۱۴۰۲ - ۱۵:۴۷

شیء عجیبی که یک نجات‌غریق در هنگام غواصی در آب‌های ساحلی پیدا کرده، یک دیسک مرمری ۲۵۰۰ساله به شکل چشم است که برای دفع چشم زخم به کشتی‌ها متصل می‌شد.

کارشناسان می‌گویند قدمت این اثر که در جریان غواصی یک نجات‌غریق به اسم دیوید شالوم در سایت باستان‌شناسی Yavne-Yam نزدیک ساحل پالماچیم پیدا شد، به قرن‌های ۵ تا ۴ قبل از میلاد باز می‌گردد.

یاکوف شارویت، مدیر واحد باستان‌شناسی دریایی توضیح می‌دهد: «از نقاشی‌های روی سفال‌ها، موزاییک‌ها، و سکه‌های باستانی، همچنین از منابع تاریخی قرن پنجم قبل از میلاد، دریافتیم این طرح در سینه‌ی کشتی‌ها رایج بوده است و برای محافظت در برابر چشم بد و حسادت و کمک به ناوبری کاربرد داشته و مانند یک چشم بوده که به جلو نگاه می‌کرده و خطر را هشدار می‌داده! این شئ زینتی امروزه هنوز در کشتی‌های مدرن در پرتغال، مالت، یونان و شرق دور رایج است.»

دیسک مرمر سفید بزرگ به قطر ۲۰ سانتی متر از یک طرف صاف و از طرف دیگر خمیده است و دارای یک حفره مرکزی است که بقایای رنگ به صورت دو دایره در اطراف مرکز آن به جا مانده است. این دوایر در یونان «Ophtalmoi» نامیده می‌شوند؛ همان چشمی که روی دیسک نقش بسته و سینه‌ی کشتی‌های جنگی باستانی و کشتی‌های بازرگانان را تزئین می‌کرد. میخ‌های سربی یا برنزی مرکز این دیسک‌ها را به بدنه کشتی متصل می‌کردند. باستان‌شناسان آثار باستانی زیادی را در همین منطقه کشف کرده‌اند.

گرچه این دست‌سازه زمانی رایج بوده و می‌توان انتظار داشت دست‌سازه‌های مشابه زیادی پیدا شود، اما این یکی در نوع خود نادر است. تاکنون تنها چهار شئ باستانی مشابه در دریای مدیترانه کشف شده است: دو مورد از لاشه یک کشتی تجاری باستانی که در سایت تکتاش برنو در سواحل غربی ترکیه با قدمت ۴۴۰ تا ۴۲۵ قبل از میلاد پیدا شده است و دو مورد در سواحل مدیترانه‌ای فلسطین، یکی از ساحل کارمل و دیگری که به تازگی کشف شده از ساحل Yavneh-Yam.

در بررسی‌های آب که توسط باستان‌شناسان از دهه ۱۹۸۰ انجام شده، یافته‌هایی از کشتی‌های غرق‌شده کشف شده که گواه فعالیت تجاری گسترده در این مکان است.