کودتای نیجر؛ نگرانی بزرگ آمریکا و فرانسه

«نیجر، بزرگترین کشور در غرب آفریقا و ششمین کشور بزرگ این قاره محسوب می‌شود اما با این حال نامش به اندازه نیجریه، غنا یا کنیا معروف نیست. این کشور واقع در غرب آفریقا که درگیر یک کودتای نظامی شده، اهمیت بسزایی برای فرانسه و آمریکا دارد و نگرانی‌های این دو کشور مبنی بر "از دست دادن یک متحد حیاتی آفریقایی" را برانگیخته است.»

کد خبر: ۶۴۰۰۷۸

تاریخ: ۱۰ مرداد ۱۴۰۲ - ۰۶:۵۱

به گزارش ایران اکونومیست، پایگاه خبری مستقل "این‌دِپث‌نیوز" که در کشورهای مختلفی نظیر آلمان فعال است، در گزارشی نوشت: «چهارشنبه گذشته بخش‌هایی از گارد ریاست‌جمهوری نیجر با محاصره کاخ ریاست‌جمهوری در نیامی، پایتخت این کشور و مسدود کردن دفتر و اقامتگاه محمد بازوم، رئیس‌جمهوری منتخب نیجر شورش و کودتا نظامی را آغاز کردند».

بر اساس آمارها، نیجر توسعه‌نیافته‌ترین کشور در جهان است و ۴۱.۸ درصد از جمعیت ۱۰ میلیونی این کشور در فقر شدید به سر می‌برند.

طبق آمار و داده‌های وب‌سایت African-volunteer.net، نیجر دائما درگیر خشکسالی و فقر است و این کشور شاهد شورشیان افراطی زیادی بوده است. گفته شده است که این کشور یکی از بدترین مکان‌ها در جهان برای زندگی و رشد است. در سال ۲۰۱۹، نیجر از میان ۱۸۹ کشور در جایگاه صد و هشتاد و نهمین رتبه به لحاظ طول عمر، سواد، دسترسی به دانش و استاندارهای زندگی قرار گرفت.

نیجر کشوری است که بزرگترین ذخایر اورانیوم جهان را در خود دارد، اما از طرفی این کشور جزو "کشورهای فقیر و به‌شدت بدهکار" (HIPC) محسوب می‌شود. اقتصاد این کشور بر پایه کشاورزی معیشتی مانند محصولات زراعی و دامداری و صادرات کالاهای خام استوار است.

درحالی‌که مردم نیجر با این وضعیت زندگی تقلا می‌کنند، جامعه جهانی به‌خصوص ایالات متحده و فرانسه بر از دست دادن احتمالی نیجر، متحد آفریقایی و شریک سال‌ها جنگ علیه تروریسم در آفریقا، متمرکز شده‌اند.

البته این اولین باری نخواهد بود که این دو کشور یک متحد آفریقایی را از دست می‌دهند. کشور مالی، گینه و بورکینافاسو قبلا متحدان غربی خود را وادار به "تنوع بخشیدن به مشارکت‌هایشان" کرده‌اند و به جای آن‌ها از اعضای گروه واگنر روسی دعوت به‌عمل آورده‌اند.

تا پیش از کودتای نظامی، نیجر یکی از معدود کشورها در منطقه بود که با استقرار پهپادهای آمریکایی و صدها نیروی ویژه این کشور و کارشناسان لجستیکی که در عملیات‌های ضدتروریستی علیه بوکوحرام و داعش مشارکت داشته‌اند، موافقت کرد. ایالات متحده آمریکا بیش از ۱۰۰۰ تبعه آمریکایی حاضر در نیجر دارد که در کارهای مختلف دست دارند. فرانسه هم ۱۵۰۰ تبعه داشت که همزمان با کاهش روابط با مالی، در سال ۲۰۲۲ از این کشور به نیجر رفتند.

در ماه آوریل، آلمان به فرانسه و ایالات متحده ملحق شد و اعلام کرد که در یک ماموریت نظامی سه ساله اروپایی با هدف بهبود ارتش نیجر شرکت خواهد کرد.

نیجر همچنین یکی از متحدان کلیدی اتحادیه اروپا درخصوص مبارزه با مهاجرت غیرقانونی از مناطق جنوب صحرای بزرگ آفریقا است.

کمک‌های نظامی از دیگر مسائلی است که آمریکا به نیجر، این کشور نیازمند و فقیر ارائه می‌دهد. اوایل سال ۲۰۲۱ آمریکا اعلام کرد، بیش از ۵۰۰ میلیون دلار برای کمک نظامی و برنامه‌های آموزشی به نیجر داده است و این رقم از سال ۲۰۱۲ یکی از بزرگترین برنامه‌های حمایتی از نیجر بوده است. اتحادیه اروپا هم اوایل سال جاری میلادی یک ماموریت آموزش نظامی ۳۰ میلیون دلاری را در نیجر آغاز کرد.

آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه آمریکا طی سفرش به نیجر در ماه مارس، از این کشور به‌عنوان "الگوی دموکراسی، همکاری و مقاومت" تشکر کرد اما شاهدیم که پس از کودتای نظامی و آنچه طی این چند روز اخیر در نیجر رخ داد، بلینکن هشداری را صادر و بیان کرد که شراکت آمریکا به "حکومت دموکراتیک نیجر و احترام به حاکمیت قانون" بستگی دارد.

روزنامه فرانسوی "لوموند" با اشاره به سوالاتی مبنی بر نقش روسیه در براندازی محمد بازوم تصریح کرد، هیچ نشانه‌ای مبنی بر حضور ردپای مسکو در کودتای نیجر وجود ندارد و این اتفاقات در نیجر مربوط به مسائل داخلی است. البته در بحبوحه کودتای نظامی نیجر، اظهار نظری از سوی یوگنی پریگوژین، رئیس گروه نظامی واگنر منتشر شد و معتقد بوده که "اتفاقات نیجر موجب کسب استقلال و رهایی از استعمارگران می‌شود."

پس از مالی، بورکینافاسو و گینه، کودتای نیجر ظاهرا نشانه‌ای از لغزش به عقب در دموکراسی باشد؛ اما براساس فساد و حکمرانی ضعیفی که سال‌ها مورد نقد و نکوهش قرار گرفته، شاید اینطور نباشد.»