آمار ۲۰ میلیارد دلاری قاچاق کالا تأیید شد

یک مقام مسئول در ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز گفت: بر اساس برآوردهای ستاد، میزان قاچاق کالا در کشور، حدود ۲۰ میلیارد دلار تخمین زده می‌شود.

کد خبر: ۶۳۶۳۶۷

تاریخ: ۲۷ تير ۱۴۰۲ - ۱۱:۳۳

به گزارش ایران اکونومیست، در هفته‌های اخیر، اعداد و ارقام متفاوتی در خصوص میزان حجم قاچاق کالا در کشور از سوی کارشناسان اقتصادی و همچنین نمایندگان مجلس اعلام شد. به طور نمونه محمدرضا پورابراهیمی، رئیس کمیسیون اقتصادی آخرین برآوردها از میزان قاچاق را سالانه حدود ۲۰ میلیارد دلار دانست.

البته طبق قانون، تنها مرجع رسمی برآورد و اعلام آمار قاچاق، ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز است؛ هر چند آخرین اعلام رسمی ستاد در این خصوص مربوط به سال ۹۸ بوده که مطابق آن میزان قاچاق کالا حدود ۱۷.۲ تخمین زده شده است، با این حال طبق اظهارات اخیر مقامات مسئول در ستاد، آخرین برآوردها حکایت از افزایش ۱۷ درصدی حجم قاچاق در کشور دارد.

آخرین برآوردها از میزان قاچاق کالا حدود ۲۰ میلیارد دلار است

در همین رابطه، سعید نیرومند، معاون اداره کل مقابله و رصد جریان مالی ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز در یک برنامه رادیویی پیرامون اعلام اعداد و ارقام متفاوت از سوی مجلس و ستاد در خصوص میزان ارزش قاچاق کالا در کشور گفت: بر اساس آخرین برآوردهای انجام شده، میزان قاچاق حدود ۱۹.۸ میلیارد دلار تخمین زده می‌شود؛ از این میزان ۱۴ میلیارد دلار مربوط به قاچاق ورودی و ۵.۸ میلیارد دلار نیز ارزش کالاهایی است که به صورت غیرقانونی از کشور خارج می‌شود.

وی افزود: همچون گذشته فرآورده‌ها و مشتقات نفتی در صدر فهرست قاچاق خروجی قرار دارد؛ از سوی دیگر، «لوازم‌خانگی» و «لوازم‌یدکی خودرو» دو گروه کالایی عمده در قاچاق ورودی هستند.

این مقام مسئول در خصوص شیوه محاسبه برآورد حجم قاچاق اظهار داشت: برآورد حجم قاچاق بر اساس روش «تحلیل شکاف عرضه و تقاضا» صورت می‌گیرد که به عنوان یک روش علمی مورد تأیید مجامع دانشگاهی ایران است؛ در این شیوه ابتدا میزان واردات، صادرات، تولید و سرانه مصرف در کشور مشخص می‌شود و بر اساس همین داده‌ها، شکافی که در میان عرضه و تقاضا وجود دارد، به عنوان میزان قاچاق در نظر گرفته می‌شود.

نیرومند با انتقاد از نهادهایی که به صورت جداگانه در خصوص حجم قاچاق، اظهارنظر می‌کنند، گفت: بر اساس ماده ۱۶ قانون مبارزه با قاچاق، تنها مرجع رسمی که باید از طریق آن برآورد حجم قاچاق اعلام و به آن استناد شود، فقط آمار ارائه شده از سوی ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز است. البته این موضوع به این معنی نیست که ستاد رأساً و بدون مشارکت دیگر دستگاه‌ها، آمارهای خود را اعلام کند.

وی تصریح کرد: در ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز، کارگروهی در خصوص اعلام برآورد حجم قاچاق در کشور وجود دارد که نمایندگان بیش از ۲۰ دستگاه عضو ستاد مبارزه با قاچاق کالا وارز در این کارگروه عضویت دارند؛ همچنین مرکز آمار ایران نیز در این کارگروه مشارکت دارد.

چه عواملی موجب تشدید قاچاق می‌شود؟

معاون اداره کل مقابله و رصد جریان مالی ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز پاسخ به این سوال که آیا اختلاف نرخ ارز می‌تواند دلیل محکمی برای حجم ۲۰ میلیارد دلاری قاچاق در ایران باشد یا خیر توضیح داد: در قاچاق معکوس یا خروجی، مسئله «اختلاف نرخ ارز»، وسوسه کننده‌ترین عامل در شکل‌گیری این نوع قاچاق است؛ اما در قاچاق ورودی مواردی از جمله «نظام تعرفه‌ای»، «ممنوعیت واردات بیش از ۲۰۰۰ قلم کالا»، «طولانی‌بودن زمان قانونی واردات»، «نظام پیچیده مجوزها» و «تعدد سازمان‌های تصمیم‌گیرنده» از جمله مواردی هستند که باعث تشدید معضل قاچاق به داخل کشور می‌شوند.

این مقام مسئول ادامه داد: میزان تعرفه ثابت گمرکی در کشور، تقریباً حدود ۲۰ درصد که این رقم نسبت به کشورهای عضو سازمان تجارت جهانی و یا حتی سایر کشورها، بسیار زیاد محسوب می‌شود.

نیرومند با اشاره به ممنوعیت واردات برخی کالاها به کشور اظهار داشت: ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز هیچ‌گاه موافق ممنوعیت ورود کالا به کشور نبوده است اما در حال حاضر به علت محدودیت منابع ارزی کشور، واردات بیش از ۲۰۰۰ قلم کالا به کشور ممنوع است.

تنها در ۲ هفته به اندازه کل سال ۱۴۰۱ کشفیات قاچاق داشتیم

معاون اداره کل مقابله و رصد جریان مالی ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز در ادامه اظهار داشت: در سال جاری باتوجه به شعار سال، قرارگاه‌های مبارزه با قاچاق تقویت شده و طرح‌هایی نیز در همین اجرایی شده است.

نیرومند در ادامه افزود: در بازه زمانی ۲۲ خرداد تا ۵ تیرماه سالجاری، سلسله طرح‌های عملیاتی با همکاری دستگاه‌های کاشف از جمله وزارت اطلاعات و نیروی انتظامی صورت گرفت که در نتیجه این اقدامات، ۴۲۲ انبار در منطقه شورآباد تهران از طریق سامانه‌ها مورد بررسی واقع شدند که روی ۹۵ انبار، اقدام عملیاتی انجام شد.

وی تصریح کرد: از تعداد ۹۵ انباری که تخلفات آنها مورد برخورد قرار گرفت، بیش از ۱,۶۵۰ میلیارد تومان کالای مظنون به قاچاق کشف شد؛ البته این موارد همچنان در فرآیند رسیدگی قرار دارند و طبیعتاً حق دفاع و ارائه اسناد به صاحبان این انبارها داده می‌شود اما باید گفت با استفاده از سامانه‌ها، ضریب خطا در اینگونه برخوردها، بسیار پایین است.

این مقام مسئول در پایان با بیان اینکه میزان کشفیات در بازه اواخر خرداد تا ابتدای تیرماه سال جاری، تقریباً با کل کشفیات کالای قاچاق در سال ۱۴۰۱ برابری می‌کند اظهار داشت: البته با وجود تمامی اقدامات خوبی که جهت مبارزه با قاچاق کالا انجام شده است، هنوز راه بسیاری زیادی برای پیشرفت و موفقیت در زمینه مهار قاچاق کالا در پیش داریم.