ایران در صدر جدول جهانی ایجاد دسترسی به آب شرب شهری و روستایی

جدیدترین گزارش بانک جهانی که بر اساس شاخص‌های توسعه جهانی تعریف شده است، نشان می دهد ایران در حوزه دسترسی به آب شرب در بخش شهری و روستایی در جهان و میان کشورهای منطقه در صدر جدول قرار داد.

کد خبر: ۶۳۴۸۰۱

تاریخ: ۲۲ تير ۱۴۰۲ - ۱۵:۵۱

به گزارش روز پنجشنبه ایران اکونومیست از وزارت نیرو، درصد دسترسی به آب شرب شهری و روستایی در ایران به ترتیب برابر با ۹۹.۸۳ و ۸۲ درصد است؛ این در حالی است که این شاخص‌ها به همین ترتیب در جهان اعداد ۸۵.۷ و ۵۹.۶ درصد و در میان کشورهای خاورمیانه ۸۳.۲ و ۶۹.۵ درصد را به خود اختصاص داده است.

آنچه که صنعت آب کشور را از سایر کشورها متمایز کرده است، می‌تواند نشات گرفته از دانش کهن سدسازی و مبدع قنات بودن در دنیا، خودکفایی در صنعت سدسازی، صدور خدمات فنی و مهندسی در زمینه سد، تونل، برق‌آبی به کشورهای منطقه و حتی فراقاره‌ای ازجمله سریلانکا، سوریه، افغانستان، آذربایجان و تاجیکستان و برخی از کشورهای آفریقایی و آمریکای لاتین و دارا بودن رتبه سوم صنعت آب ایران در دنیا طی دو دهه اخیر باشد.

بومی‌سازی و تولید ۸۰ درصد تجهیزات مورد نیاز تصفیه‌خانه‌های آب، بومی‌سازی و تولید ۶۵ درصد تجهیزات مورد نیاز تصفیه‌خانه‌های فاضلاب، بومی‌سازی و تولید ۹۰ درصد تجهیزات مورد نیاز شبکه‌های آب و فاضلاب، آبرسانی حدود ۱۰۰ درصدی جمعیت شهری (بالاتر از میانگین جهانی) از دیگر شاخصه‌های صنعت آب کشور محسوب می‌شوند.

همچنین به منظور اصلاح اقتصاد آب، بازنگری در تعرفه جهت اصلاح الگوی مصرف، راه‌اندازی بازارهای محلی آب، تنوع بخشی به تأمین منابع مالی و استفاده حداکثری از ظرفیت‌های قانونی پیش‌بینی و اجرایی شد.

برای مرور برنامه‌های ویژه بخش آب و فاضلاب در راستای تحقق اهداف دولت سیزدهم می‌توان از آبرسانی به ۱۰ هزار روستا با جمعیتی بالغ بر ۴ میلیون و ۷۵۰ هزار نفر، اجرای ۱۰۱ طرح فاضلاب در قالب احداث ۶۹ تصفیه‌خانه‌ی فاضلاب شهری با ظرفیت ۱.۷ میلیون مترمکعب در روز، ۸۸ طرح آبرسانی با ایجاد ۳۲ تصفیه‌خانه‌ی آب با ظرفیت ۲.۶۵ میلیون مترمکعب در روز و ۳۷۶ پروژه مدیریت تنش آبی با اهدافی چون بازسازی و ارتقای تاسیسات آب به طول ۱۴ هزار کیلومتر، کاهش هدررفت آب شهری به میزان ۵ درصد و افزایش توان ذخیره‌سازی آب به ظرفیت ۱.۵ میلیون مترمکعب نام برد.

وزارت نیرو از ابتدای فعالیت دولت سیزدهم موفق به بهره‌برداری از ۱۲ واحد تصفیه‌خانه آب و طرح آبرسانی، بهره‌برداری از ۶ سامانه نمک‌زدایی به ظرفیت ۵۴ هزار متر مکعب در روز، بهره‌برداری از ۲۴ واحد تصفیه‌خانه فاضلاب به ظرفیت ۶۶۳ هزار متر مکعب در روز، تجهیز ۲۱ و۸۴۷ حلقه چاه کشاورزی به کنتورهای هوشمند، اصلاح و تعدیل پروانه‌های ۳۹ هزا رو ۷۲۹ حلقه چاه کشاورزی شده است.

پیشبرد عملیات اجرایی پروژه جهادی آبرسانی به ۱۰ هزار روستای دارای تنش آبی و آبرسانی به تعداد ۳ هزار و ۲۶۰ روستا تا کنون، بازچرخانی پساب به میزان۳۲۴ میلیون مترمکعب در سال برای استفاده در مصارف صنعتی یا سایر متقاضیان، ذخیره‌سازی مناسب آب در مخازن سدهای نیروگاه‌های برق آبی باوجود کاهش ورودی سدها و تدوین نقشه راه پیاده‌سازی مدیریت حوضه‌های آبریز و ساختار عملیاتی کردن آن از دیگر دستاوردهای دولت سیزدهم است.

عملیات آبرسانی به شهرکرد و پایدارسازی وضعیت تامین آب سالم و بهداشتی به میزان ۸۲۰ لیتر بر ثانیه در کمترین زمان ممکن، انجام طرح‌های اضطراری تامین آب پایدار، افزایش تاب‌آوری و ارتقای کمی و کیفی آب شامل حفر و تجهیز چاه، احداث ایستگاه پمپاژ و مخازن، احداث تصفیه‌خانه و پروژه‌های ارتقای کیفی و اجرای خطوط انتقال و بهرهبرداری از طرح جامع آبرسانی غدیر با هدف تامین آب ۲۶ شهر و ۱۰۰۰ روستای استان خوزستان و انتقال ۱۰ هزار لیتر در ثانیه آب شرب با کیفیت و بهره‌برداری از تصفیه‌خانه فاضلاب و بازچرخانی پساب شهر بیرجند با ظرفیت ۲۱ هزار و ۵۰۰ مترمکعب در شبانه‌روز از دیگر اقدام هایی است که در کارنامه عملکردی وزارت نیرو در دولت سیزدهم به ثبت رسیده است.

بهره‌برداری از فاز اول انتقال آب از سد آزاد به سنندج با ظرفیت ۱۲۰۰ لیتر بر ثانیه (پیشرفت ۹۰ درصد پروژه در مدت یک سال در مقایسه با پیشرفت ۱۰ درصدی 10 سال قبل از آن)، بهره‌برداری از سامانه انتقال آب به دریاچه ارومیه شامل ۳۶ کیلومتر تونل و ۱۱ کیلومتر کانال انتقال برای انتقال سالانه ۳۰۰ میلیون مترمکعب آب مازاد به دریاچه ارومیه به عنوان بزرگترین طرح زیست محیطی غرب آسیا و شروع فاز عملیاتی زنده‌سازی دریاچه ارومیه به عنوان یکی از مطالبات مردم، بهره برداری از خط پشتیبان آب شرب به مردم یزد از خلیج فارس طی مدت سه ماه در راستای توسعه زیرساخت آبرسانی و به منظور ارتقای تاب آوری از دیگر اقدامات وزارت نیرو در دو سال فعالیت دولت سیزدهم است.

تکمیل و بهره‌برداری از طرح آبرسانی سیراف به جم در استان بوشهر شامل ۴۲ کیلومتر خط انتقال و پنج ایستگاه پمپاژ پس از ۱۴ سال انتظار، بهره‌برداری از سه پروژه آب‌شیرین‌کن در بوشهر با ظرفیت مجموع ۴۱ هزار و ۵۰۰ مترمکعب برای تأمین آب ۲۵۰ هزار نفر، آبگیری سدهای عمارت، چمشیر، باغان با حجم مخزن مجموعا ۲.۵۱۵ میلیارد مترمکعب و آبگیری سدکهیر با حجم مخزن ۳۴۳ میلیون مترمکعب به‌عنوان بزرگترین سد مخزنی استان سیستان و بلوچستان پس از ۶ سال وقفه از دیگر اقدامات وزارت نیرو است.

اما آغاز عملیات اجرایی طرح انتقال آب دریای عمان به استان‌های شرق کشور و تشکیل شورای جهاد آبرسانی و مرکز جهاد آبرسانی با هدف رفع نیازهای ضروری و ارتقای شاخص‌های بهره‌مندی از خدمات آب شرب و بهداشتی، تقویت روحیه جهادی و مشارکت مردمی در امر آبرسانی، متنوع‌سازی منابع مالی، کاهش بهای تمام شده طرح‌های آبرسانی، تشکیل مجمع خیران آبرسان کشور و حمایت‌های حقوقی و قانونی و اقدام های تشویقی از خیران در ادامه فعالیت‌های انجام شده برای رفع تنش آبی در مناطق مختلف کشور از ابتدای فعالیت دولت سیزدهم صورت گرفته است.

دولت سیزدهم به منظور تحقق اهداف صنعت آب ایران رویکردهای ویژه‌ای را از قبیل تحول در مدیریت منابع آبی، توسعه زیرساخت‌ها و تاسیسات آبی و اصلاح اقتصاد آب در دستور کار قرار داد. ایجاد سازو کار مناسب و مشارکتی برای مدیریت حوضه‌های آبریز، ارتقا بهره‌وری آب، بازتخصیص آب، تحویل حجمی آب کشاورزی، نصب ابزارهای اندازه‌گیری، جلوگیری از اضافه برداشت و برداشت‌های غیرمجاز آب و توسعه استفاده از منابع نامتعارف از جمله برنامه‌های پیش‌بینی شده برای تحقق رویکرد تحول در مدیریت منابع آبی به شمار می‌روند.

در حوزه توسعه زیرساخت‌ها و تاسیسات آبی در ابتدای دولت سیزدهم، احداث سدها، احداث شبکه‌های آبیاری و زهکشی، آبرسانی شهری، آبرسانی روستایی، ایجاد تاسیسات فاضلاب و مدیریت تنش آبی مورد توجه قرار گرفت.