"کارآمدی" ملاک اصلی انتخاب آثار برگزیده در جشنواره فارابی

عضو گروه مطالعات هنر و زیبایی‌شناسی جشنواره فارابی درباره نحوه داوری آثار در جشنواره فارابی، با اشاره به برخی اعتراضات درباره داوری‌ها گفت: وقتی در یک جشنواره شرکت می‌کنید، باید این فرهنگ را بپذیرید که داورها به عنوان استادان امر سلایقی دارند که ناشی از دانش و تجربه و خوانش علمی است و باید خودمان را برای پذیرش هر داوری آماده کنیم.

کد خبر: ۶۳۱۱۰۵

تاریخ: ۱۲ تير ۱۴۰۲ - ۱۱:۲۰

مهران هوشیار، عضو هیات علمی دانشگاه سوره در گفت‌وگو با ایران اکونومیست، با مقایسه جایگاه و قابلیت جشنواره فارابی در قیاس با سایر جشنواره‌های علمی در حوزه علوم انسانی، گفت: جشنواره فارابی نگاهی تخصصی به متون علوم انسانی و اسلامی دارد و در مقایسه با جشنواره خوارزمی و یا جشنواره کتاب سال، رویکرد مشخصی با تاکید بر متون حوزه علوم انسانی و مضامین دینی و اسلامی دارد و کار تخصصی‌تری انجام می‌دهد.

وی با بیان اینکه هر چه در حوزه علم نگاه تخصصی‌تری وجود داشته باشد، آثار داوطلبان عمق بیشتری پیدا می‌کند، اظهار کرد: حسن دیگر جشنواره فارابی که شاید در سایر جشنواره‌ها هم دیده شود، تفکیک حوزه‌های مختلف علوم انسانی است که به عمق و محتوای علمی آثار افزوده است. جشنواره فارابی در هر حوزه از نویسندگان، پژوهشگران و متخصصان برای داوری آثار استفاده می‌کند که به افزایش کیفیت داوری‌ها کمک می‌کند. این دو رویکرد اصلی که در جشنواره فارابی دیده می‌شود، با برنامه‌ریزی دقیق به انتخاب آثار، متون، مستندات معتبر و مستدل منجر می‌شود.

هوشیار با اشاره به نحوه داوری و ارزیابی آثار در جشنواره فارابی، گفت: به عنوان کسی که در حوزه داوری و ارزیابی آثار حضور دارد، انتخاب آثار برتر بر پایه کارآمدی است که بتواند به جامعه هدف و مخاطبان اصلی آن حوزه نزدیک شود. فقط انجام پژوهش ملاک نیست، بلکه آثار معتبر باید تاثیرگذاری خود را نزد مخاطبان که از نتایج این تحقیقات استفاده می‌کنند، ثابت شود و به منصه ظهور بگذارد. این مسائل از ویژگی‌های معتبر جشنواره فارابی است.

عضو گروه مطالعات هنر و زیبایی‌شناسی جشنواره فارابی درباره فرآیند داوری آثار در جشنواره فارابی که منجر به طرح اعتراض‌هایی می‌شود، اظهار کرد: اساس شاخص‌ها برای داوری تبیین شده و این مسئله در ۱۴ دوره اخیر و سابقه‌ای که در جشنواره‌های ملی و بین‌المللی وجود داشته، به عنوان ملاک کار ارزیابی آثار در جشنواره فارابی قرار گرفته است. ضمن اینکه شاخص‌ها در اختیار داورها است.

هوشیار اضافه کرد: در کنار شاخص‌ها نظرات تخصصی و اجماع علمی که روی آثار اتفاق می‌افتد، از اولویت بیشتری برخوردار است. ما ملاک و معیار داریم و مفاهیم ابلاغ و اعمال می‌شود، اما نکته اصلی در داوری بحث اجماع نظرات متخصصان است که نظر می‌دهند. این آزادی عمل وجود دارد که درباره برترین آثار به اجماع عمل تخصصی برسیم که در قالب دستورالعمل در اختیار ما قرار دارد.

عضو گروه مطالعات هنر و زیبایی‌شناسی جشنواره فارابی در واکنش به اینکه برخی از داوطلبان از شفاف نبودن داوری برخی از آثار اطلاع کافی ندارند، خاطر نشان کرد: برای کسانی که داوری آثار جشنواره برای آنها شفاف نیست و می‌پرسند معیار انتخاب چه بوده است، باید بگویم که شاخص‌ها در سطح آثار مکتوب و مدون شده و آثار علمی و هنری، تعیین می‌شود. از سوی دیگر من در چندین جشنواره از جمله جشنواره هنرهای تجسمی، فجر و ... مسئولیت داوری را برعهده داشتم، همیشه این مشکل دیده می‌شود، درحالی که بحث داوری یک بحث سلیقه‌ای است.

وی تاکید کرد: وقتی در یک جشنواره شرکت می‌کنید، باید این فرهنگ را بپذیرید که داورها به عنوان استادان امر سلایقی دارند که ناشی از دانش و تجربه و خوانش علمی است و باید خودمان را برای پذیرش هر داوری آماده کنیم.

هوشیار در پاسخ به این سوال که چه بخش‌های جدیدی می‌تواند به جشنواره فارابی در آینده اضافه شود تا آثار برتر جنبه عینی‌تری برای استفاده توسط دیگران به خود گیرد، گفت: فکر می‌کنم می‌توان دو کار را در حوزه فعالیت‌های آتی مدنظر قرار داد. اول اینکه محورهایی را مشخص کنیم که دارای رویکرد تاثیرگذاری، روزآمدی، کاربردی بودن و آینده پژوهانه باشد. آینده پژوهی موضوعی است که در سطوح داخلی و بین‌المللی و کشورهای کمتر توسعه یافته ضرورت است. در کشورهای توسعه یافته به صورت مشخص آینده پژوهی انجام می‌شود و به خاطر چشم‌انداز فرهنگی، علمی، سیاسی و برای بحث امنیت و اقتصاد می‌توان آینده پژوهی را مدنظر قرار داد.

وی ادامه داد: متاسفانه این مسئله در کشوهای در حال توسعه به صورت جدی و واقعی اجرا نمی‌شود و ما هم مبتلابه هستیم. پیشنهاد من به عنوان رویکردی که به عنوان شاخصه تاثیرگذار با ویژگی‌های برتر در این جشنواره دیده شود، توجه به یکسری از مفاهیم برای اولویت‌بندی و انتخاب آثار برتر است. بحث آینده پژوهی و روزآمدی و اسلامی‌سازی از مواردی است که به عنوان کلیدواژه اصلی مورد نظر قرار می‌گیرد.

این استاد دانشگاه و عضو هیات داوران جشنواره فارابی درباره امکان تاثیرگذاری جشنواره فارابی در ایجاد تحول بنیادین در علوم انسانی و تولید علم گفت: جشنواره فارابی به لحاظ بحث محتوایی و موضوعی در حوزه جشنواره‌های مرتبط با بحث کتاب و کتاب خوانی و مباحث پژوهشی، جشنواره معتبر و قابل اعتنایی است.

وی با بیان اینکه فارابی می‌تواند با انجام تبلیغات و فعالیت‌های رسانه‌ای مخاطبان بیشتری را با این جشنواره درگیر کند، اظهار کرد: اگر جشنواره بتواند در فضای دانشگاهی فعالیت‌های تبلغاتی خود را انجام دهد و روی سایت‌های دانشگاهی و یا در بخش‌های مختلف دیده شود و در نهایت مخاطبان ما در جریان روندهای اجرایی، شکلی، اهداف و برگزاری مراسم قرار گیرند، بازتاب بیشتری خواهد داشت.

به گزارش ایران اکونومیست، چهاردهمین دوره جشنواره بین‌المللی فارابی ۱۹ تیرماه ۱۴۰۲ با معرفی برگزیدگان در حوزه علوم انسانی و اسلامی برگزار می‌شود.