رکورد کاهش تورم در کشور چگونه شکسته شد؟

در خرداد امسال تورم نقطه به نقطه به ۴۲.۶ درصد رسید که نسبت به ماه گذشته ۱۲ درصد کاهش نشان می‌دهد و بدین ترتیب رکورد کاهش تورم نقطه‌ای در کشور شکسته شد.

کد خبر: ۶۲۷۲۹۳

تاریخ: ۰۲ تير ۱۴۰۲ - ۱۰:۴۱

به گزارش ایران اکونومیست، بر اساس اعلام مرکز آمار در خردادماه ١٤٠٢ شاخص قیمت مصرف‌کننده خانوارهای کشور به عدد ١٨٩,٣ رسیده است که نسبت به ماه قبل، ٢ درصد افزایش، نسبت به ماه مشابه سال قبل (تورم نقطه به نقطه) ٤٢.٦ درصد افزایش و در دوازده‌ماهه منتهی به ماه جاری نسبت به دوره مشابه سال قبل (تورم میانگین) ٤٨.٥ درصد افزایش داشته است.

منظور از تورم نقطه به نقطه، درصد تغییر عدد شاخص قیمت نسبت به ماه مشابه سال قبل می‌باشد. در خردادماه ١٤٠٢ تورم نقطه به نقطه خانوارهای کشور، ٤٢,٦ درصد بوده است؛ یعنی خانوارهای کشور به طور میانگین، ٤٢.٦ درصد بیشتر از خردادماه ١٤٠١ برای خرید یک «مجموعه کالاها و خدمات یکسان» هزینه کرده‌اند. تورم نقطه به نقطه خردادماه ١٤٠٢ در مقایسه با ماه قبل، ١٢ واحد درصد کاهش یافته است.

سرعت کاهش تورم

کاهش ۱۲ درصدی تورم نقطه‌ای در خرداد نسبت به ماه قبل، رکورد جدیدی در اقتصاد ایران از لحاظ سرعت کاهش تورم محسوب می‌شود.

علت کاهش تورم نقطه‌ای در خرداد سال جاری، حذف اثر تورمی اصلاح نرخ ارز ترجیحی است که سال گذشته انجام شد. در خرداد سال ۱۴۰۱ با حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی، نرخ تورم نقطه‌ای طبیعتا نسبت به خرداد ۱۴۰۰ افزایش چشمگیری پیدا کرد که البته دولت با پرداخت یارانه‌های ۳۰۰ و ۴۰۰ هزار تومانی، بخش زیادی از آن تورم را جبران کرد. با این حال، منتقدان دولت تلاش فراوانی کردند که هر ماه با انتشار آمار تورم که طبیعتا حاوی افزایش تورم نقطه‌ای بود، اینگونه القا کنند که این افزایش ناشی از گرانی‌های جدید کالاهای اساسی است.

کاهش تاریخی تورم روغن؛ مشت نمونه خروار

برای بیان علت کاهش تاریخی تورم در خردادماه، به وضعیت قیمت روغن خوراکی می‌پردازیم. در خرداد سال گذشته با حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی، بیشترین افزایش قیمت در مورد روغن خوراکی رخ داد که قیمت این محصول حدودا ۴ برابر شد و تورم نقطه‌ای آن در خرداد ۱۴۰۱ به ۲۸۵.۳ درصد رسید.

مثلا یک بطری روغن خوراکی مایع از ۱۵ هزار تومان به ۶۰ هزار تومان افزایش یافت. بنابراین هر بطری روغن ۶۰ هزار تومانی از خرداد ۱۴۰۱ به بعد، مبنای محاسبات آماری تورم روغن قرار گرفت و طبیعی بود که در ماه‌های بعد از خرداد نیز همین محاسبات آماری در تورم نقطه‌ای ادامه یابد به طوری که شاهد بودیم در همه ۱۲ ماه اخیر تورم نقطه‌ای روغن خوراکی بالای ۲۰۰ درصد بود.

اما این بدان معنا نبود که هر ماه قیمت روغن خوراکی بیش از ۲۰۰ درصد افزایش یافته است؛ با این حال این رشد در محاسبات تورم کل هر ماه، اثرگذار بود.

منتقدان غیرمنصف دولت سیزدهم چشم خود را روی این واقعیت آماری بسته بودند و هر ماه اینگونه وانمود می‌کردند که تورم نقطه‌ای خوراکی‌ها به عدد وحشتناکی رسیده و مدعی بودند که این آمارها بیانگر گرانی‌های جدید است.

این در حالی است که مردم شاهد بودند که به عنوان مثال قیمت روغن خوراکی در یک سال اخیر پس از حذف ارز ۴۲۰۰ در همان سطح مصوب باقی ماند و حتی با تخفیف‌هایی که کارخانجات دادند، در مقاطعی از قیمت مصوب نیز پایین‌تر عرضه شد.

اگر ادعای منتقدان دولت درباره مانور بر تورم‌های نقطه‌ای بالای ۲۰۰ درصد ۱۲ ماه اخیر پس از حذف ارز ۴۲۰۰ درست بود و هر ماه روغن این مقدار گران شده بود که اکنون باید قیمت یک بطری روغن خوراکی چند میلیون تومان می‌شد.

واقعیت این است که از خرداد سال گذشته تا اردیبهشت امسال، اثرات آماری حذف ارز ۴۲۰۰ همچنان در شاخص‌های تورم نقطه‌ای و تورم میانگین ادامه داشت و از خرداد امسال آن اثر آماری به تدریج حذف خواهد شد.

در مورد روغن خوراکی شاهد حذف آن در آمار تورم خرداد هستیم اما در مورد برخی کالاها همچون مرغ از ماه‌های آینده این کاهش تورم محاسبه خواهد شد چون سال گذشته یکی دو ماه بعد از حذف ارز ۴۲۰۰، قیمت مرغ اصلاح شد چراکه مرغ‌های تولیدی در آن مقطع، همچنان با نهاده‌های با ارز ۴۲۰۰ تولیدشده و قیمت‌گذاری می‌شد.

در ۱۲ ماه اخیر تورم نقطه‌ای روغن خوراکی به طور متوسط ۲۵۳ درصد بود اما در خردادماه به ۳.۳ درصد (نزدیک به صفر) کاهش یافت که مؤید ثبات قیمت روغن در خرداد امسال نسبت به خرداد سال گذشته است.

بدین ترتیب، کاهش ۱۲ درصدی تورم نقطه‌ای خرداد امسال رقم خورد که سریع‌ترین روند کاهش این شاخص تورم در کشور در دهه‌ اخیر محسوب می‌شود و از این ماه به بعد، شاهد فروکش کردن آمار تورم میانگین نیز خواهیم بود و این خبر خوشی برای مردم و خبر ناگواری برای حامیان دولت گذشته است.