گزارشی از نشست هم‌اندیشی نقش تقریب مذاهب اسلامی در مقاصد شریعت

رییس دانشگاه مذاهب اسلامی با بیان اینکه نظریه مقاصد شریعت در عصر حاضر نیازمند بازنگری و تکمیل‌هایی است، گفت: در نگاه کلاسیک و کهن ضروریات به پنج بخش یعنی حفظ جان، دین، مال، عقل و نسل تقسیم ‌می‌شدند، اما به نظر می‌رسد این گروه‌های پنجگانه امروز ‌نیازمند اصلاحیه و تکمیل‌هایی هستند که یکی از همین مصالح حفظ وحدت و همگرایی اسلامی است که باید با عدله عقلی این ضرورت پایه را ‌در عصر حاضر ثابت‌ کرد.

کد خبر: ۶۲۳۴۴۶

تاریخ: ۲۱ خرداد ۱۴۰۲ - ۱۱:۴۸

به گزارش ایران اکونومیست، سیدعباس صالحی -رییس دانشگاه مذاهب اسلامی- صبح امروز یک‌شنبه (۲۱خردادماه) در نشست هم‌اندیشی نقش تقریب مذاهب اسلامی در مقاصد شریعت که در دانشگاه مذاهب اسلامی برگزار شد، ضمن ارائه تفسیر کوتاهی از تاریخچه مقاصد شریعت اظهار کرد: با تلاش امام محمد عبده در تدوین‌ کتاب و مقالات متعدد مجددا شاهد رونق مقاصد شریعت بوده‌ایم و اکنون به نظر می‌رسد این ‌نظریه با همه سابقه کهن نیازمند بازنگری و تکمیل‌هایی است. امروزه نیازهای انسانی را می‌توان به سه بخش تقسیم کرد که بخش مهم آن به ضروریات تبدیل می‌شود.

وی با بیان اینکه در نگاه کلاسیک و کهن، ضروریات به پنج بخش یعنی حفظ جان، دین، مال، عقل و نسل تقسیم ‌می‌شدند، خاطرنشان کرد: به نظر می‌رسد این گروه‌های پنجگانه امروز ‌نیازمند اصلاحیه و تکمیل‌هایی هستند که برخی از افراد معاصر به آن پرداخته‌اند.

صالحی تاکید کرد: به نظر می‌آید یکی از مصالح ضروری امروز حفظ وحدت و همگرایی اسلامی است که باید با عدله عقلی، این ضرورت پایه را ‌در عصر حاضر ثابت‌ کرد.

وی افزود: یکی دیگر از اولویت‌هایی که در فقه مقاصد باید اصلاح شود این است که فقه اولویت باید به فقه مقاصد پیوند بخورد. بدین معنا که نظام اولویت‌بندی‌ ضروریات ‌تعریف بشود.

صالحی با اشاره به اینکه حفظ وحدت و همگرایی اسلامی در اولویت‌ نخست ضروریات قرار دارد، اظهار کرد: برای مثال اگر که پنج تا ده ضرورویات در مقاصد شریعت تعریف می‌کنیم حفظ وحدت و تقریب جزو ‌اولویت‌های اول است.

صالحی ابراز کرد: مثال‌های جدید متناسب با انسان معاصر یکی از مواردی است که امروز در مورد مقاصد شریعت باید به آن دقت کرد. اگر برای انسان عصر مدرن خوراک و پوشاک جزو ضروریات بود اما امروز ده‌ها مورد دیگر هم مانند حق آموزش، کار، دسترسی به اطلاعات و … به ضروریات انسان اضافه شده است.

وی یادآور شد: در حوزه وحدت و همگرایی اسلامی مصداق‌هایی وجود دارد مانند لزوم احترام به مقدسات اسلامی که به ضروریات زندگی امروز تبدیل شده است.

صالحی بخش پایانی سخن‌ خود را به ارائه گزارش‌هایی از فعالیت‌های دانشگاه مذاهب اسلامی اختصاص داد و گفت: این دانشگاه در سه دهه گذشته با توجه به همین ضرورت‌ها با نظر آیت‌الله واعظی و آیت‌الله تسخیری و بزرگان دیگر تاسیس شد. هدف این بزرگان این بود که در این‌ محیط دانشگاهی دو موضوع محقق شود، ابتدا اینکه در حوزه دانش‌های مختلف اسلامی همچون فقه، تفسیر، عرفان، فلسفه و… مشترکات مذاهب اسلامی و اندیشمندان اسلامی مورد توجه قرار بگیرد. هدف دیگر این بود که پیروان مذاهب اسلامی در کنار یکدیگر زیست مشترک و همزیستی را تجربه و به جوامع ایرانی و سایر جوامع این تجربه را منتقل کنند.

صالحی در پایان گفت: در حال حاضر دانشگاه مذاهب اسلامی سه دانشکده در تهران و چهار نمایندگی در کردستان، سیستان، گرگان و هرمزگان‌ در مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری دارد که به فعالیت‌های علمی و پژوهشی می‌پردازند.

در ادامه این نشست هم‌اندیشی، جمعی از علمای جهان اسلام به ارائه‌ نظرات خود در مورد نقش تقریب مذاهب اسلامی در مقاصد شریعت پرداختند.