پیشنهاداتی برای بهبود مناسبات اجتماعی ایرانیان مقیم آلمان

محققان کشور در یک پژوهش، مناسبات اجتماعی ایرانیان مهاجرت‌کرده به کشور آلمان را مورد واکاوی قرار داده و ضمن بررسی ابعاد مختلف این موضوع، نکاتی را در خصوص بهبود آن مطرح کرده‌اند.

کد خبر: ۶۲۱۹۷۴

تاریخ: ۱۷ خرداد ۱۴۰۲ - ۰۹:۴۴

به گزارش ایران اکونومیست، امروزه در سطح جهان، حاکمیت ملی جوامع با شاخص‌های متعددی مشخص می‌شود که یکی از موارد آن مرتبط با جمعیت ثابت کشورها است که در این بین، مهاجرت به خصوص مهاجرت بین‌المللی سهم قابل توجهی در برنامه‌ریزی‌های دولت‌ها دارد، اگرچه گسترش بی‌رویه آن در دهه‌های اخیر توانسته است معادلات جمعیتی جهان را با چالش مواجه کند. اگرچه مسیرهای مهاجرت در تمام ادوار یکسان نبوده است، ولی در دهه‌های اخیر مسیر حرکت بیش از ۵۰ درصد از مهاجران جهان از کشورهای در حال توسعه به سمت کشورهای توسعه یافته یا اصطلاحا از جنوب به شمال انجام گرفته است. در این میان، حوزه قاره اروپا با پذیرا شدن بیش از ۸۲ میلیون مهاجر در سال ۲۰۱۹ میلادی سردمدار بوده است.

بنا بر اشارات محققان، یکی از چالش‌ها و دغدغه‌های کشورهای مهاجرپذیر و مهاجرفرست، شیوه مناسبات اجتماعی و فرهنگی مهاجرین در کشورهای مقصد است که می‌تواند باعث اختلال در نظم‌مندی روابط اجتماعی، انسجام و پیوستگی میان افراد و گروه‌های اجتماعی در کشورهای میزبان شود. مناسبات به شیوه‌ای از تعامل بین افراد یا گروهی از مردم اشاره دارد که در قبال همدیگر دارند و این احساس در بین افراد جامعه وجود دارد که از این رابطه احساس خرسندی یا نامطلوبی دارند. به عبارتی مناسبات به فرآیند کنش متقابل اجتماعی و مکانیزمی دلالت دارد که بر پایه آن، رابطه میان انسان‌ها بر مبنای موقعیت پاسخگویی، انگیزه کنشگران برای شرکت در کنش متقابل و ایجاد رابطه با یکدیگر، شکل گرفته و تداوم می‌یابد.

محققانی از دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات با همکاری دانشگاه تهران اقدام به انجام پژوهشی کرده‌اند که در آن، مناسبات اجتماعی ایرانیان مهاجرت کرده به کشور آلمان مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته است.

آن‌ها برای انجام این تحقیق، ۲۸۰ نفر از ایرانیان مهاجر بالای ۱۸ سال ساکن در سه ایالت بادن-ورتمبرگ، نوردین وستفالن و هسن کشور آلمان را با استفاده از پرسش نامه، مورد سؤال قرار داده و از این طریق اطلاعات مورد نیاز را جمع‌آوری کرده‌اند.

نتایج این تحقیق نشان می‌دهند که مناسبات گروهی ایرانیان مهاجر در آلمان، می‌توانند با مواردی چون طول مدت اقامت، اعتقادات دینی، تفاوت نسلی و محدودیت‌های تحصیلی مرتبط بوده و تحت تاثیر آن‌ها قرار گیرند.

به گفته فریبا رمضانی، محقق جامعه‌شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران و همکارانش، «تفاوت نسلی با ۱۴ درصد، پایبندی به اعتقادات دینی با ۲۲ درصد، محدودیت تحصیلی با ۱۹ درصد و طول مدت اقامت با ۲۹ درصد در این خصوص مؤثر هستند. ولی اعتماد اجتماعی، پذیرش هنجارهای کشور مقصد و استفاده از شبکه‌های اجتماعی مجازی، رابطه خاصی با موضوع فوق نشان نداده‌اند».

این محققان بر اساس نتایج حاصله، پیشنهادهایی را به شرح زیر ارائه کرده‌اند:

- با توجه به عدم آشنایی نسل دوم مهاجران ایرانی با زبان، آداب، رسوم، ارزش‌های ملی و مذهبی، ضرورت دارد انجمن‌های ایرانیان و سفارت ایران با ترتیب دادن همایش‌های فرهنگی، مذهبی و ملی، زمینه تعامل نسل دوم مهاجران را با سایر ایرانیان فراهم کنند.

- تمرکز بخش‌های فرهنگی وزارت خارجه و نهادهای ذیربط بر برگزاری مناسبت‌های مختلف، فعالیت‌های خیریه، جمع‌آوری کمک‌های انسان‌دوستانه در مواقع بروز بحران‌های طبیعی در ایران مانند سیل و زلزله، شناخت ایرانیان نیازمند و مشکل‌دار در آلمان و تلاش جهت مساعدت و کمک به آن‌ها، زمینه انسجام و مشارکت اجتماعی ایرانیان را مهیا می‌کند.

- پیشنهاد می‌شود با توجه به نابسامانی‌های قیمت ارز و مشکلات ایجادشده برای ایرانیان دانشجو در خارج، صندوق کمک به دانشجویان با همکاری مالی منابع ذیربط (سفارت ایران، انجمن‌های ایرانی و ایرانیان نیکوکار مقیم آلمان) ایجاد شود تا ضمن کمک و پشتیبانی مالی، زمینه تقویت مناسبات گروهی ایرانیان فراهم شود.

- پیشنهاد می‌شود ایرانیانی که طول مدت اقامت طولانی‌تری دارند، ضمن تماس و تعامل مستمر با سازمان‌های مهاجرتی و وزارت کشور آلمان، درخواست تأسیس شبکه‌های رادیویی و یا اختصاص مکان‌های فرهنگی و علمی ویژه مهاجران ایرانی کنند تا ضمن تقویت ارزش‌های فرهنگی و تلاش جهت حفظ هویت ملی، امکان تبادل تجربیات شغلی، تحصیلی، کاری و زندگی با سایر ایرانیان مهاجر فراهم آید.

این اطلاعات که بر اساس مطالعه‌ای علمی پژوهشی فراهم شده‌اند، در نشریه «نامه انجمن جمعیت‌شناسی ایران» منتشر شده‌اند. این نشریه در قالب دوفصلنامه توسط انجمن جمعیت‌شناسی ایران انتشار می‌یابد.