با وعده‌های نادرست دولت‌های قبل چه کنیم؟

برگزیده سرمقاله‌های روزنامه‌های صبح چهارشنبه

روزنامه‌های صبح امروز ایران در سرمقاله‌های خود به مهمترین مسائل روز کشور و جهان پرداخته‌اند از جمله «روح توافقنامه ژنو !»،«با وعده‌های نادرست دولت‌های قبل چه کنیم؟»،«احتیاط در نسبت اینترنت و آگاهی»،«واعظی زیر تیغ فتنه‌گران»،«ایران به ائتلاف نمی‌پیوندد»،«راهبرد همزمان وحدت و مقاومت»،«حجم مبنای بی‌مبنا»،«آخرین فرمان را مدیریت کنیم»،«درمان واگرایی»،«درس‌های یک انتخاب شکست انسداد سیاسی»،«بورسیه‌های غیرقانونی با 3هزار تخلف»و... که برخی از آنها در زیر می‌آید.

کد خبر: ۶۲۱۵۵

تاریخ: ۱۹ شهريور ۱۳۹۳ - ۰۸:۵۱

جام جم:عراق، دولت ملی برای اهداف ملی

«عراق، دولت ملی برای اهداف ملی»عنوان سرمقاله روزنامه جام جم به قلم دکتر سید محمد حسینی است که در آن می خوانید؛وحدت در عین تکثر؛ بهترین عبارت برای توصیف سیاستمداران این روزهای عراق است. در حالی که از یک سو امنیت ملی عراق با فعالیت گروه تروریستی داعش به مخاطره افتاده است و از سوی دیگر برخی از سیاستمدارانِ چکمه پوش آمریکایی از قبیل جو بایدن، غزل تجزیه عراق را سر می دهند؛ گروه های سیاسی و کانون های قدرت در عراق، اعم از کرد و سنی و شیعه با هدف حفظ یکپارچگی عراق واحد، طناب کشی گذشته را رها کردند و با تقسیمِ متوازن و متناسب قدرت در دولت جدید به جهانیان نشان دادند، تمامیت ارضی و یکپارچگی عراق، خط قرمز همه گروه های سیاسی در کشور عراق است.

این بلوغ دموکراتیک در ترکیب کابینه دولت حیدر عبادی، نخست وزیر جدید عراق خودنمایی کرد. حضور سه رقیب سیاسی در پست معاونت رئیس جمهوری شامل، نوری مالکی (شیعه ـ نخست وزیر سابق) ، ایاد علاوی (شیعه سکولار ـ نخست وزیر اسبق) و اسامه نجیفی (عرب سنی ـ رئیس سابق پارلمان)، همچنین رأی اعتماد به سه معاون نخست وزیر شامل هوشیار زیباری (کرد ـ وزیر خارجه سابق )، صالح المطلک (عرب سنی ـ معاون سابق نخست وزیر) و بهاء الاعرجی (شیعه) ؛ همگی نشان از اجماع نخبگان سیاسی برای توزیع متناسب قدرت است. انتخاب ابراهیم جعفری به عنوان وزیر امورخارجه جدید نیز تقویت ملی گرایی در عراق را نوید می دهد.

در این میان ایثار سیاسی نوری مالکی در چشم پوشی از پست نخست وزیری را باید سرآغاز اجماع ملی سیاستمداران برای حفظ و تقویت عراقی متحد تلقی کرد.

حیدر عبادی اولویت خود را تشکیل سپاه ملی برای مبارزه با گروه های تروریستی تعریف کرده که قرار است از میان داوطلبان مردمی تشکیل شود.

رقبای عراق در سطح منطقه و در برابر تحولات عراق یا سکوت کرده اند یا تظاهر به خشنودی می کنند.

داوود اوغلو از سفر آینده خود به عراق برای تحکیم روابط با این کشور گفته است و جان کری نیز با بیان این که این دولت قادر است تمامی گروه های عراقی را متحد کند، گفت: «دولت جدید عراق شامل تمامی گروه ها و فرصتی برای ساختن آینده عراق است.»

در ایجاد دولت وحدت ملی در عراق، بی شک نقش دوستانه جمهوری اسلامی و مرجعیت عراق بی بدیل بوده است.

کمک های فکری و تجارب جمهوری اسلامی در اجماع سازی سیاسی و مبارزه با تروریسم در میدان عمل، برای گروه های مختلف سیاسی در عراق پوشیده نیست.

کشورهایی که مولد و تکثیرکننده گروه های تروریستی در سوریه و عراق بودند، اکنون مدعی مبارزه با آن هستند اما تحلیلگران مسائل خاورمیانه بخوبی می دانند که ادعاهای این کشورها تبلیغات رسانه ای و جوسازی به منظور اقناع افکار عمومی از «گناه نخستین» خود در سوریه است.

دولتمردان عراقی اکنون دوست، رقیب و دشمن خود را بخوبی می شناسند و به فراست دریافته اند برای ریشه کنی گروه تروریستی داعش راه طولانی در پیش دارند که برای تحقق آن و ایجاد امنیت پایدار در عراق، نیازمند وحدت در عین تکثر حول منافع ملی عراق هستند.

کیهان:روح توافقنامه ژنو !

«روح توافقنامه ژنو !»عنوان یادداشت روز روزنامه کیهان به قلم حسین شمسیان است که در آن می خوانید؛نزدیک شدن به زمان مذاکرات جدید هسته ای در نیویورک، رفت و آمدهای دیپلماتیک مقامات کشورمان، یک سال مذاکره جدی و مستمر بین ایران و 5+1 و مهمتر از همه رفتارهای مقامات غربی و به ویژه آمریکایی ها در مواجهه با یک سال اعتمادسازی کامل مسئولان کشورمان، افزون بر انتظار عمومی برای رسیدن این ماراتن نفسگیر به خط پایان، تردیدهای قابل توجهی را در ناظران و کارشناسان و مردم پدید آورده است که آیا ادامه این روند، فرجامی درخور این همه هزینه و سرمایه گذاری خواهد داشت؟ و آیا در پس صرف بخش مهم و حیاتی انرژی دولت در دیپلماسی، دستاوردی شایسته و متناسب به دست خواهد آمد؟!

بدون ورود به مباحث فنی توافقنامه ای که مدت هاست از امضای آن گذشته و قرار بود در پایان آن، کشورمان به نتایج ملموس و عینی آن دست پیدا کند، درباره اصل مذاکرات، آنچه گذشته و آنچه احتمال آن می رود، گفتنی هایی است که با هم مرور می کنیم:

1- در گرماگرم کارزارها و رقابت های انتخاباتی بود که دکتر روحانی، مذاکره با اروپا را با این استدلال که «اروپا، آقا اجازه است! و بدون اجازه آمریکا کاری نمی کند» بی فایده یا کم فایده خواند و اعلام کرده بود که با گفت وگو با آمریکا، در کوتاه زمانی مسئله را حل خواهد کرد. در همان ایام بود که از مذاکره در سطح و وضع آن زمان گلایه شده بود که «چرا مقام ارشد ما مثلا وزیر خارجه یا دبیر شورای عالی امنیت ملی با یک مدیر کل وزارت خارجه آنها مذاکره می کند» اندکی بعد و با پایان رقابت های انتخاباتی، اتفاق اول افتاد و مذاکره با «کدخدا» صورت گرفت! هرچند این اقدام از سوی رهبر معظم انقلاب- که خداوند گزند را از وجودش دور کند- به عنوان «کار نابجا» قلمداد شد، ولی به هر حال، دولت مذاکره با آمریکا را هم آزمایش کرده بود تا نتیجه آن چه باشد!؟

درباره سطح مذاکرات اما وضع همچنان به همان روال سابق بود و هست و چندین و چند مذاکره در بالاترین سطح و با حضور وزیر خارجه کشورمان و معاونانش با مدیران کل و حداکثر معاونان وزارت خارجه کشورهای طرف مذاکره صورت گرفت!

2- اندکی پیش از صدمین روز کار دولت یازدهم توافقنامه ژنو به امضای طرفین رسید و برخی از رسانه ها آن را فتح الفتوح نامیده و به وجد آمدند! با آنکه آمریکایی ها و صهیونیست ها صراحتا می گفتند و تاکید می کردند که از نظر آنها هیچ چیز تغییر نکرده و برعکس بسیار خوشحالند که توانسته اند پس از هشت سال، فعالیت های هسته ای ایران را تعطیل کنند، هر سخن مخالفی با توافقنامه، به بدترین شکلی پاسخ گرفت و مسئولان با خوش خیالی، سخنان سران آمریکا و رژیم اشغالگر را «دارای مصرف داخلی» دانستند! و منتقدان داخلی را بی سواد و مغرض خواندند! کار به آنجا کشید که برای پاسخگویی به این خیل معترض و به زعم آنها بی سواد، از اساتید دانشگاه دعوت شد که بیایند و از توافقنامه ژنو دفاع کنند! دعوتی که تقریبا پس از یک سال بی جواب ماندن، توسط یکی از مدرسین دانشگاه به این شکل عجیب اجابت شده: «من از مفاد توافق خبر ندارم اما نسبت به کلیت آن، مثل «سگ» می ایستم(!) و از توافق ژنو دفاع می کنم و هر کس که غنی سازی را متوقف کند، دست و پای او را می بوسم»(!)

3- واکنش های مقامات دولتی و بحث تکراری «مصرف داخلی» و نیز این نوع دفاع کردن های نزدیکان دولت از توافقی که هیچ دستاوردی برای کشورمان نداشت، اندک اندک رنگ باخت و آتش حامیان تند آن به سردی گرائید! چرایی این موضوع را باید در تحقق پیش بینی رهبر انقلاب دانست. پیش بینی که خیلی زودتر از آنچه انتظار می رفت محقق شد و نشان داد که زیر دستکش مخملی آمریکا، دست چدنی و مشت آهنین پنهان شده است! همان اوایل مذاکرات بود که حضرت آقا صراحتا اعلام کردند که با مذاکره مخالفتی ندارند اما به آن خوش بین نیستند!

4- در کمتر از یک سال گذشته و در حالی که توافقنامه ژنو بین ما و 5+1 امضا شده بود و عملا به زعم دیپلمات ها، تنش زدایی و اعتمادسازی آغاز شده بود، آمریکا در چندین و چند مرحله، صراحتا کشورمان را به حمله نظامی تهدید کرد! و در همین ایام هم تحریم های تازه ای را علیه کشورمان وضع کرد که آخرین نمونه آن، تحریم هفته قبل 8 شخص حقیقی و حدود 20 شرکت اقتصادی بود! طبیعی است که این رفتارها از سوی آمریکایی ها راه را بر هر گونه جانبداری از توافقنامه ای که توسط طرف اصلی آن چندین و چند بار نقض شده بود، بست و تدریجاً به جز معدود افرادی که نمی توان برای سخن آنها وزن و قدری قائل بود، کسی با آن شدت و حدت روز نخست پای این بیرق نماند!

5- در دشمنی آمریکا و طبیعی بودن این رفتار آنها نباید تردید کرد اما انفعال و ضعف برخی از مسئولان امر در موضع گیری ها، نگرانی و تردید جدی را به دنبال دارد که چرا و تا کی مسئولان ما در مقابل زورگویی و گردنکشی دشمن، به کلمات فانتزی و بی کاربرد اکتفا می کنند!؟ اینکه در مقابل تحریم های وضع شده جدید و محدود کردن راه مبادلات اقتصادی کشورمان، به این جمله اکتفا شود که «این اقدام با روح توافقنامه ژنو در تعارض است»! یا اینکه «ما تحریم های جدید را تحمل نمی کنیم»! و بعد، هم تحمل کنیم و هم به دنبال ادامه مذاکرات بی ثمر باشیم، پسندیده و معقول است؟ یعنی اجازه بدهیم دشمن گام به گام پیشتر بیاید و ما فقط بگوئیم این کار بدی است؟!

تعجب وقتی بیشتر می شود که می بینیم این نسخه به ظاهر شفابخش، تنها در برابر آمریکایی ها به کار گرفته می شود و در مقابل درشتی آنها، نرمی نشان داده می شود.

6- اما روح توافقنامه چیست که عده ای از مغایرت تحریم های جدید با آن سخن می گویند!؟ اصلا توافقنامه ذی روح است!؟ در یک جمله و با استناد به سخنان مسئولان دیپلماسی کشورمان «اعتمادسازی» نقطه ثقل و به اصطلاح روح توافقنامه است. یعنی قرار بوده که در پایان شش ماه اجرای توافقنامه، طرفین، اعتماد نسبی به هم پیدا کنند و در اثر اجرای دقیق و بدون تردید این توافقنامه و جلب اعتمادها، گام های بعدی برداشته شود. ایران به گواهی اظهارات مقامات غربی و آژانس، به تمامی تعهدات خود عمل کرده و هرچه قرار بوده انجام بدهیم، با صدق و اخلاص انجام داده ایم، از اکسید کردن و تعطیل کردن و تعلیق کردن تا تعهدات نانوشته و اجرا شده دیگر! آنها هم تنها به بخشی از تعهدات بسیار اندک و کم ارزششان- در مقابل تعهدات وسیع و بسیار بسیار گرانقیمت ما- عمل کردند. بنابراین باید اعتمادشان جلب می شد.

اگر چنین است پس تحریم ها و تهدیدهای جدید چه معنی دارد؟ در این مدت چه می خواسته اند که به آن نرسیده اند؟ و اگر بگویند هنوز اعتمادشان حاصل نشده، سوال مهم این است که کی و کجا این اعتماد حاصل می شود؟ اگر آنگونه که آمریکایی ها می گویند 20 سال زمان لازم است تا اعتماد آنها جلب شود و پس از آن تحریم ها - آنهم احتمالا - رفع شود، باید باز هم فقط از روح توافقنامه سخن گفت!؟

7- با توضیحات و نظرات فوق و آشنایی با روح توافقنامه، اکنون باید گفت که میوه توافقنامه برای ما به یقین چیزی نخواهد بود مگر «رفع کامل تمام تحریم ها» اما کدام تحریم ها؟! تحریم های شورای امنیت، تحریم های اتحایه اروپا یا تحریم های آمریکا؟ از نظر ما همه این تحریم ها ظالمانه است و لغو آنها تنها میوه مذاکرات است اما طرف غربی- و حتی بعضی دیپلمات های خودمان- درباره آن چندان هم مطمئن نیستند! آنها می گویند توافق ما نمی تواند برای شورای امنیت- که تحریم های مهمی را ظالمانه به ما تحمیل کرده- تعیین تکلیف کند! آمریکایی ها هم می گویند توافق فی مابین نمی تواند لغوکننده تحریم های یکطرفه آمریکا باشد و برای لغو آنها نیاز به مصوبه کنگره داریم! اگر چنین است، امروز درباره چه مذاکره می شود؟ علیرغم تصریح به ضرورت لغو یکباره تحریم ها از سوی مقامات کشورمان، اتخاذ مواضع دوپهلو از سوی آنها، ابهام و تردیدهای جدیدی برای مردم ایجاد می کند!

به عنوان نمونه، معاون حقوقی و بین الملل وزارت امور خارجه در تازه ترین اظهارات خود گفته است:

«یکی از مولفه های توافق نهایی این است که همه تحریم ها به صورت جامع برداشته شود. اگر این هدف محقق نشود طبعا ما توافقی نخواهیم داشت. با توجه به این که تحریم ها دسته بندی های مختلف دارند و مراجع مختلفی آنها را صادر کرده اند پیچیدگی هایی در خصوص برداشته شدن این تحریم ها وجود دارد. طبق روال هایی که از دید غربی ها وجود دارد تحریم ها مراحل تعلیق و لغو را باید به صورت پشت هم طی کنند اما ما با این ایده چندان موافق نیستیم.»

ایشان توضیح نمی دهد که این «چندان موافق نیستیم» چه معنی دارد و آیا ممکن است به موافقت هم تبدیل شود!؟ توضیحات بعدی وی این دغدغه را بیشتر می کند آنگاه که می گوید:

«به هر حال پیچیدگی هایی وجود دارد که تحریم ها با چه روش هایی تعلیق و لغو خواهند شد. به خصوص این که تعهداتی که جمهوری اسلامی ایران خواهد پذیرفت این گونه نیست که همه دفعتا انجام شود و ما نیز طبق مراحلی این تعهدات خود را انجام خواهیم داد؛ بنابراین وجود یک جدول زمانی برای برداشته شدن تحریم ها در مقابل اقداماتی که طرف ما باید انجام دهد یکی از قسمت های سخت مذاکراتی ما خواهد بود.»

ایشان در حالی می گوید «اینگونه نیست که همه تعهدات ما دفعتا انجام شود» که عملا و در طول ماه های گذشته، ما به تمامی تعهداتمان عمل کرده ایم و هیچ چیز انجام نشده ای باقی نمانده است! و البتههیچ چیز دیگری هم نداریم که در توافق احتمالی آتی، برای نابودی یا اکسید کردن آن تعهد بدهیم! مگر آنکه به نشست سعدآباد برگردیم و همه چیز را از اساس تعلیق کنیم که امر دیگری است!

جمهوری اسلامی:با وعده های نادرست دولت های قبل چه کنیم؟

«با وعده های نادرست دولت های قبل چه کنیم؟»عنوان سرمقاله روزنامه جمهوری اسلامی است که در آن می خوانید؛اختلاف دیدگاه مدیران دولت یازدهم با برخی طرح ها و برنامه هایی که در دولت گذشته آغاز شده بود، از ابتدای فعالیت این دولت، همواره مایه مجادلات و اظهارنظرهای فراوانی بوده است. با اینکه اکنون بیش از یک سال از عمر دولت تدبیر و امید سپری شده است اما همچنان برخی از این قبیل اختلافات باقی است و کشمکش ها نیز بر سر آنها ادامه دارد.

مسکن مهر، هدفمندی یارانه ها و پرداخت یارانه نقدی، انحلال سازمان مدیریت و برنامه ریزی، استخدام گسترده و خارج از مقررات و ضوابط قانونی در قالب طرح مهر و... از جمله طرح ها و برنامه هایی بودند که از دولت های نهم و دهم به دولت یازدهم ارث رسیده اند. با اینکه تقریباً در تمامی این موارد رویکرد دولت یازدهم دارای تفاوت های اساسی و مبنایی با نگرش و اهداف دولت های نهم و دهم است ولی عکس العمل های دولت دکتر روحانی نسبت به این طرح ها متفاوت بوده است.

به عنوان مثال وزیر راه و شهرسازی با وجود انتقادات شدید و فراوانی که نسبت به طرح مسکن مهر داشت، در نهایت به این نتیجه رسید که به علت تعهداتی که نهاد دولت فارغ از اینکه چه کسانی سکاندار این نهاد هستند، نسبت به خریداران مسکن مهر دارد باید این طرح را پیگیری و تمام کند. با اینحال، معاون نظارت و برنامه ریزی راهبردی رئیس جمهوری که از دولت نهم جایگزین سازمان منحل شده مدیریت و برنامه ریزی شده، هنوز درگیر احیای این نهاد است و در این مسیر تلاش دارد از کارکردها و مسئولیت های سازمان مدیریت و برنامه ریزی باز تعریف دقیقی داشته باشد گرچه هنوز به نتیجه مشخصی نرسیده است.

به تازگی سهام عدالت به فهرست برنامه ها و طرح های محل اختلاف مدیران دولت یازدهم با مدیران دولت های قبل اضافه شده است و برخی از مدیران دولت فعلی در اظهاراتی عجیب از بررسی طرحی در دولت خبر داده اند که در صورت تصویب آن، برگه های سهام عدالت کلاً بی اعتبار خواهد شد و هیچ ارزشی برای دارندگان آن ندارد.

مطرح شدن زمزمه های این طرح اگرچه با مخالفت برخی کارشناسان و نمایندگان مجلس مواجه شده است و همین مخالفت ها به احتمال فراوان تصویب شدن این پیشنهاد را بعید می کند اما نکته مهم اصل طرح چنین موضوعی در جامعه است.

واقعیت این است که گذشته از نگاه کارشناسی به محتوای طرح های دولت های نهم و دهم و پیامدهای پرهزینه ای که این طرح ها برای اقتصاد کشور داشته اند، به نظر نمی رسد برخوردهایی از جنس برخوردی که برخی از مدیران دولت یازدهم با طرح سهام عدالت درپیش گرفته اند به صلاح کشور و جامعه باشد.

تمام تئوری ها و مدل های سیاسی کشورداری و تنظیم رابطه میان نهاد دولت و ملت در این اصل اتفاق نظر دارند که اعتماد و اطمینان جامعه به نهاد دولت از آن دسته مقولاتی است که نباید دستخوش رقابت های جناحی و سیاسی قرار بگیرد و هر دولتی با هر گرایش و سلیقه ای باید در راستای حفظ و تقویت این اعتماد تلاش کند.

از این رو به نظر نمی رسد با وجود تمامی انتقادات درستی که نسبت به طرح های دولت های نهم و دهم از منظر کارشناسی وارد است، توقف کلی این طرح ها یا بی اعتبار اعلام کردن آنچه از دولت نزد مردم است، شیوه درستی باشد خصوصاً در مواردی که بخشی از جامعه به وعده های دولت های سابق اعتماد کرده و بخشی از پول خود را صرف مشارکت در این قبیل طرح ها کرده است.

در پیش گرفتن چنین رویه ای بدون شک آسیب های فراوانی به اعتماد و اطمینان میان ملت و دولت وارد می آورد که اولین نتیجه آن عدم مشارکت و همراهی مردم با دولت در طرح های کارشناسی شده است.

دولتمردان باید با شناسایی راهکارهای کم هزینه برای به حداقل رساندن پیامدهای منفی این قبیل طرح ها، ضمن ایفای تعهدات دولت نسبت به مردم، جلوی بی اعتمادی جامعه نسبت به نهاد دولت را بگیرند و در عین حال آسیب های طرح های غیرکارشناسی را نیز برای افکار عمومی تشریح کنند تا علت عدم تکرار آن ها برای مردم روشن باشد.

رسالت:احتیاط در نسبت اینترنت و آگاهی

«احتیاط در نسبت اینترنت و آگاهی»عنوان سرمقاله روزنامه رسالت به قلم حامد حاجی حیدری است که در آن می خوانید؛دکتر حسن روحانی رئیس جمهور محترم، در اجلاس "روز جهانی مسجد" که در سالن همایش های برج میلاد، و در محضر علما و ائمه مساجد برگزار شد در اطراف مناقشه اخیر علمای دینی در مورد نسل سوم و چهارم تلفن همراه و اینترنت پر سرعت چنین واکنش نشان دادند: "نسل جوان ما نیاز به آگاهی دارد. ... یک روزی بود که یک مؤمنی اگر در خانه اش رادیویی داشت، آن را در قفسه ای می گذاشت و در کمدی می گذاشت و درب آن را قفل می کرد و کلید را در جیب می گذاشت و... [سپس، دست را به جیب برد] تا فرزند و زنش از آن رادیو در ساعاتی که نباید استفاده کنند، استفاده نکنند. ... فکر می کنم که از آن دوران دیگر عبور کردیم. ... نه کمدی وجود دارد و نه قفلی وجود دارد و... [مکث رئیس جمهور و سپس، یکی از حضار: "نه کلیدی وجود دارد" ...] حالا اگر کلید هم وجود دارد... [و سپس خنده رئیس جمهور اجازه ادامه مطلب نداد...]" .

به نظر می رسد که رئیس جمهور محترم، باید واکنش برازنده تر و محترمانه تری در قبال این موضوع مهم ابراز می داشتند، و در خطاب به علما، لحن محترمانه تری اتخاذ می فرمودند.

توضیح این که با توجه به وقوع دگرگونی ها در اینترنت و همچنین نسل سوم و چهارم تلفن همراه، واکنش های جهانی نسبت به وجوه تهدید آمیز آن ابراز شده است که نمی توان با خنده و مزاح از آن گذشت.

جهت استحضار از اهمیت موضوع، باید واقف باشیم که اخیراً آیت ا... ناصر مکارم شیرازی (حفظه ا...) با اشاره به برنامه وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات در اجرای نسل سوم اینترنت فرمودند: "شورای عالی فضای مجازی توضیحاتی را در این ارتباط به من دادند، و من احساس کردم که در این خصوص خطری ایجاد می شود که در نهایت تذکر دادم" . ایشان با تاکید بر اینکه ما مخالف تکنولوژی نیستیم افزودند: "به نظر ما استفاده از تکنولوژی واجب است، زیرا وقتی مسلمانان دارای نهضت علمی و انقلابی بودند، اروپایی ها دوران قرون وسطی را طی می کردند؛ از این رو ما موافق تکنولوژی هستیم". این مرجع معظم تقلید ادامه دادند: "تکنولوژی غربی مانند یک آب گل آلود و غیر بهداشتی است، البته آب مایه حیات است، ولی آب گل آلود را باید تصفیه کرد؛ بنا بر این، تکنولوژی نسل سوم اینترنت هم مانند آب گل آلود باید تصفیه شود تا در اختیار مردم قرار گیرد، بنابراین این را باید گفت که آدم بی عقل مخالف تکنولوژی و پیشرفت علم است". ایشان که قبلاً به هنگام اعطای انحصاری امتیاز نسل سوم به رایتل هم واکنش نشان دادند، با بیان اینکه شتاب و عجله در اجرای نسل سوم و اینترنت پر سرعت اشتباه است، فرمودند: "در ارتباط با استفاده از این تکنولوژی اعضای شورای فضای مجازی نظراتی را دارند که این نکات باید در نشست هایی با مسئولان و وزیر ارتباطات مطرح شود، زیرا در غیر این صورت در آینده مشکلات بسیاری ایجاد می شود".

ایشان، همچنین در پاسخ به استفتای "جمعی از فعالان فضای مجازی" چنین حکم فرمودند: "با توجه به مفاسد متعددی که برای گسترش دادن خدمات اینترنت پر سرعت همراه ذکر کرده اید، از جمله دسترسی جوانان و حتی نوجوانان به مطالب و فیلم ها و عکس های آلوده و فیلم هایی که ضدیت با اخلاق و عقاید اسلامی دارد و با عنایت به اینکه مجوزهای قانونی برای این کار گرفته نشده و مخالفت با قوانین جمهوری اسلامی جایز نیست، و با توجه به اینکه شبکه ملی اطلاعات که می تواند بسیاری از مشکلات را حل کند، فراهم نشده، به یقین، اقدام بر این کار عجولانه یعنی خدمات اینترنت پر سرعت همراه و کلیه خدمات نسل سوم و بالاتر، کاری بر خلاف شرع و بر خلاف موازین اخلاقی و انسانی است، و مسئولین محترم نباید تنها به درآمدهای مادی این برنامه بیندیشند، و نباید آن را نوعی روشن فکری دینی و آزادی علمی تصور کنند، بلکه لازم است با شورای عالی فضای مجازی که مرجع قانونی این گونه امور است مطلب را در میان بگذارند، و پس از رعایت اموری که جلوی جنبه های منفی این کار را می گیرد اقدام نمایند، مسئولین قضائی نیز نباید در این امر حیاتی بی تفاوت باشند".

اخیراً پاپ فرانسیس نیز در سخنرانی خود خطاب به پنجاه هزار جوان آلمانی گفتند: "زندگی ما را زمان تشکیل داده است، و زمان هدیه ای از سوی خداوند است؛ پس، بهتر است این زمان در اقدامات مناسب و موثر مورد استفاده قرار بگیرد". پاپ فرانسیس که در زمینه شیمی، فلسفه، روان شناسی، ادبیات و نهایتاً الهیات تحصیل کرده، و در رشته الهیات به اخذ درجه دکترا نایل گردیده اند، و به شش زبان مسلط اند، در دیدار با جوانان آلمانی، آن ها را به استفاده کمتر از اینترنت و تلویزیون دعوت کردند. ایشان معتقدند جوانان در استفاده از اینترنت زیاده روی می کنند. پاپ فرانسیس می گویند: "زندگی باید بدون اینترنت هم در جریان باشد". ایشان افزودند: "اینترنت باید به عنوان یک پیش برنده در زندگی مردم جاری باشد، نه این که به عنوان ابزاری برای چت کردن و دیدن تلویزیون مورد استفاده قرار گرفته و ما را از مسیر اصلی منحرف کند".

این اظهارات از سوی دو مقام عالی رتبه دینی، بی گمان از سر آگاهی و تأمل است، و مشحون از روشن نگری و برهان ورزی است؛ پس، برازنده بود تا رئیس جمهور واکنش عالمانه ای ابراز می داشتند، تا بدین ترتیب، هواداران مطبوعاتی دولت را نیز متوقف نمایند، و از اهانت به علما و مراجع بازدارند، تا انتقام استیضاح وزیر علوم را از مرجعیت معظم شیعه نستانند.این واکنش رئیس جمهور محترم، برازنده نبود...

بنده هم به عنوان مدرس کرسی جامعه شناسی نظری-فرهنگی و ارتباطات در دانشگاه تهران، براهینی تقدیم خواهم کرد دایر بر این که ترادفی که رئیس محترم جمهور بین اینترنت و آگاهی برقرار فرمودند، ترادف موجهی نیست و قابل مناقشه است.

اینترنت شوخی بردار نیست

بیانات ریاست جمهور را جدی بگیریم، و جداً در استدلال مندرج در فرمایشات ایشان مناقشه ورزیم: این که جوانان به «آگاهی» نیاز دارند، و از این رو به اینترنت پر سرعت و نسل سوم تلفن همراه هم نیاز دارند.

ما طی یک بررسی موردی به راهنمایی فیلسوف بزرگ، هوبرت درایفوس که در زمینه انتقادی تکنولوژی تحقیق می کند، نشان می دهیم که پر اطلاع بودن در سایه بهره مندی از اینترنت، لزوماً مترادف فرهیختگی نیست، و خصوصاً اگر احساس استغناء نسبت به محیط آکادمی و استاد و پیر و راهبر و مراد را الغاء کند، خود این پدیده موجد جهالت است.

قضیه

اینترنت قابل مطایبه نیست...

حجم دگرگونی حاصل از اینترنت، آن قدر «عظیم» است، که احتیاط در برخورد با این پدیده را ایجاب می کند.

اینترنت شوخی بردار نیست...

بشر در طول تاریخ خود، تجربه ای شبیه اینترنت نداشته است، و در این رابطه کاملاً کم تجربه و خام است. اینترنت قابل مقایسه با رادیو نیست. اینترنت نسبت ویژه ای با زمان برقرار می کند. زمان را به طرز بی سابقه ای فشرده می نماید، و ما را به پرواز وا می دارد. نتیجه این بازی اینترنت با زمان که اخیراً مورد توجه و نکوهش مراجع اسلامی و همچنین پاپ فرانسیس هم قرار گرفته است، تغییر شکل نهادهای اجتماعی است.

بر وفق اینترنت، تا حدی سیاست اصل اهمیت خود را از دست می دهد و بوروکراسی ها و دستگاه های اداری جای آن را می گیرند، چرا که دستگاه های اداری با استفاده از ماشین هایی که بر بال اینترنت به پرواز درآمده اند، بسیار کارآمد و چابک شده اند. مرزهای نفوذناپذیر ملی هم دیگر نفوذناپذیر باقی نمی مانند. اقتصاد هم تغییر شکل می یابد. بازارها به درون اینترنت می روند و از مکان ها مجتمع، رخت برمی بندند. بازارهای اینترنتی، امکان وسیعی برای مشتریان جهت ملاحظه و مقایسه و پیش آزمایی و انتخاب کالا فراهم می آورند، و در نتیجه، رفته رفته و بیش از پیش، افراد تمایل پیدا می کنند تا کالاهای مد نظر خود را از بازارهای اینترنتی خریداری کنند. خانواده، هم متحمل تغییر شکل می شود. روابط اینترنتی و موبایل متکی بر بستر شبکه، بیش از پیش روابط میان اعضای خانواده را تسخیر می کنند، و از طرف دیگر مرزهای نفوذناپذیر خانواده را می گشایند.

نهادهای دیگر اجتماعی هم به نوبه خود، دگرگون می شوند. اینترنت، یک چالش واقعی برای همه چیز است، و تقریباً تمام ارکان زیست متعارف را به لرزه در می آورد. اینترنت، دنیایی را ترسیم می کند که شبیه دنیای گذشته نیست.

اینترنت، برای نظام های آموزش، فرهیختگی و تعلیم و تربیت هم نقشی زیر و رو کننده دارد. اینترنت افرادی را پدید می آورد که «اطلاعات» دارند، ولی لزوماً «فرهیخته» و «آگاه» و «بهره مند از تعلیم و تربیت» نیستند.

بله؛... درست که اینترنت، سرعت تولید و توزیع و انتشار دانش را گسترش داده است؛ کتاب را تقریباً به طور کامل از موضوعیت انداخته است، و نرم افزارهای مختلف کتاب خوان، سرعت و نحوه تعامل ما با متون علمی را دچار دگرگونی اساسی کرده اند؛ نیمه عمر دانش، بسیار کم شده است، و به تفاوت، در رشته های مختلف علمی، چیزی حدود یک سال، دانش هر رشته به دو برابر افزایش می یابد؛.در چنین شتابی از بسط دانش، هر فرد باید هم یاد گیرنده، و هم یاد دهنده باشد، و این چالش، مطلق را تنها با شبکه ای احاطه کننده کره زمین که همه اذهان و همه دانش ها را پیوند می دهد، می توان اداره کرد. سرعت و چشم انداز فوق العاده تکنولوژی جدید اطلاعات، موجب می شود تا میزان بی سابقه ای از ارتباط یافتن دانش، تجربه، رسانه ها، و هوش ها (چه انسانی و چه مصنوعی) تحقق یابد.

از این دیدگاه، ما امروز دارای تکنولوژی ای هستیم که تقریباً، هر کسی را که دارای معلولیت شدید نیست، قادر می کند تا هر چیزی را در سطح «رتبه الف» در هر جایی و در هر زمانی بیاموزد. اگر تکنولوژی جدید به نحوی درست به کار بسته شود، دسترسی به آموزش درجه یک برای هر کس در هر کجا، در حدی که فرد در تکنولوژی اطلاعاتی متناسب متبحر باشد، وجود خواهد داشت.

برخی به این نتیجه رسیده اند که رشد اینترنت، کم و بیش نیاز به نظام آموزشی، خصوصاً نظام آموزشی غیر پایه و عالی را مرتفع خواهد کرد. شاید یکی از دلایل کاهش اقبال جوانان به دانشگاه هم همین باشد؛ گویی این واقعیتی است؛ تصدیق می کنم که با کیفیت بسیاری از کلاس های دانشگاهی که در آن جزوه خوانی بلند بلند جریان دارد، و هیچ کوشش و تجربه آزمایشگاهی و دست جمعی برای حل خلاق مسائل روی نمی دهد، این قضاوت درست است. به هر تقدیر، بسیاری از جوانان و حتی معلم ها، به سمت ترجیح آموزش از راه دور می روند.

در دانشگاه ها، دیگر نگران کلاس های پر ازدحام، نقصان زیربناها، یا نزول استانداردها نخواهیم بود، و قادر خواهیم بود مشکلات جمعیتی ناشی از شمار بیش از حد دانشجویان، محدودیت دسترسی به گران ترین دانشگاه ها، و نیاز مداوم به بازآموزی دقیق مهارت های ضروری را حل کنیم.

هنگامی که آموزش دانشگاهی به عنوان شیوه ای برای دانشمندان در جمع آوری اطلاعات و گفتگو با یکدیگر یا تنها ماندن تعریف شود، نیازی به حضور جسمی آن ها در برابر یکدیگر وجود ندارد، و به این ترتیب، به نظر می رسد که اینترنت می تواند به سادگی جایگزین این تصور از حوزه فرهیختگان و دانشگاه شود. اما،...

مناقشه در مطلب

در مقابل این دیدگاه، این برداشت نزد فدراسیون مدرسان آمریکا در انتقاد از بی حاصلی آموزش بر بستر شبکه هست که: «تجربه همه ما به عنوان آموزگار، بیانگر آن است که تعلیم و تعلم در فضای مشترک انسانی یک دانشگاه برای تجربه تحصیل دانشگاهی دوره لیسانس، ضروری است» . یا دانشمندی مانند نانسی دای، رئیس کالج اوبرلین مطمئن است که: «یادگیری فرایندی عمیقاً اجتماعی است که نیاز به زمان و تماس رو در رو دارد. این امر به معنای تعامل استادان با دانشجویان است» .

فیلسوف بزرگی چون هوبرت درایفوس نیز وجود دارد که اعتقاد دارد که آموزش نیاز به تعامل بین آموزگاران و شاگردان دارد، و بدون این تعامل، آموزش به همه اهداف خود نمی رسد. درایفوس به نحو روشمند می پرسد، آیا آموزش از راه دور می تواند دانشجویان را قادر به کسب مهارت هایی کند که آنها برای تبدیل شدن به شهروندان شایسته که در حوزه های مختلف مهارت دارند، نیازمند آنند؟ یا آیا فرهیختگی، واقعاً نیاز به مشارکت رو در رو دارد، و اگر این چنین است، چرا؟ دقیقاً چه چیزی در کلاس های درس، سالن های سخنرانی اتاق های گرد هم آیی یا هر کجا که مهارت آموخته می شود، جریان دارد؟

درایفوس با دقت آموزنده ای تعلیم را سطح بندی می کند و نشان می دهد که رایانش، در هر کدام از آن ها چقدر می تواند کمک کند، و دست آخر نتیجه می گیرد که فرهیختگی کامل، از یک مسیر رایانه ای تحقق نمی یابد.

حمایت:راهبرد همزمان وحدت و مقاومت

«راهبرد همزمان وحدت و مقاومت»عنوان سرمقاله روزنامه حمایت به قلم حسین رویوران است که در آن می خوانید؛در خصوص مسئله فلسطین و فراز و فرودهایی که در طول تاریخ مخصوصا در دهه های اخیر داشته، کنفرانس های متعددی برگزار شده و مقالات زیادی نیز نوشته شده است. اما در جنگ های اخیری که رژیم صهیونیستی به فلسطین تحمیل کرد، تا حد زیادی شرایط این رژیم را تغییر داد، به همان میزان نیز شرایط تغییر کرده، لذا اقتضا می کند که علمای اسلامی رویکرد جدیدی به مسئله فلسطین داشته باشند. در این راستا همایش بین المللی علمای اسلامی در حمایت از مقاومت فلسطین در تهران برگزار شد. مسئله فلسطین مربوط به کل مسلمانان جهان است و ایجاد صهیونیسم در منطقه طرح و برنامه ای برای ایجاد تفرقه میان امت اسلامی است. اما متأسفانه ما امروز گرفتار برخوردهای تاکتیکی در مسئله فلسطین هستیم.

در شرایط کنونی منطقه خاورمیانه شاهد دو جبهه و رویکرد است. رویکرد اول معتقد به وحدت امت اسلامی و اولویت مسئله فلسطین است و رویکرد دوم، رویکرد گروه های تکفیری است که خواهان طرح مسائل طائفه ای و اختلافات مذهبی در جهان اسلام هستند؛ این رویکرد با طرح مواضع اختلاف برانگیز و انجام اقدامات چالش زا، اولویت های مبارزه با رژیم صهیونیستی را تحت شعاع قرار داده است. با وجود اختلاف مواضع و عملکرد، این دو رویکرد در یک محور مشترکند. این رویکرد های متضاد، دارای بستر واحد دینی هستند. هر دو مبتنی بر یک سری باور های دینی مشترک هستند. با توجه به نقش محوری علمای دینی در هر دو رویکرد، اهمیت برگزاری چنین همایشی بیش از پیش نمایان می شود. علمای جهان اسلام که مرجع دینی مسلمانان سراسر دنیا هستند امکان و ظرفیت جریان سازی در راستای همدلی میان مسلمانان علیه افراط گرایان را دارا هستند.

این اجلاس می تواند در موفقیت محور مقاومت و وحدت جهان اسلام در مبارزه با صهیونیسم نقشی شایسته ایفا کند. باید جهان اسلام با تمام توان خود از محور مقاومت دفاع و حمایت کند. اما حمایت اشکال مختلفی دارد که در راس آنها حفظ وحدت امت اسلامی است. علما مرجع تعیین تکالیف دینی مردم مسلمان هستند و این نکته بسیار مهمی است. اگر علمای دینی بتوانند از این فرصت و ظرفیت در راستای ایجاد وحدت و رفع نابسامانی هایی که گریبان گیر جهان اسلام است، استفاده کنند؛ کفه محور مقاومت سنگین تر خواهد شد.

اما اولین گام در این مسیر، ایجاد باور واحد در میان علما در این خصوص است تا با سرایت آن باور مشترک به مردم، این معضل را از سر راه حرکت به سوی پیشرفت وترقی جوامع اسلامی بردارند. از سوی دیگر، موانعی نیز در این مسیر وجود دارد. یکی از مهم ترین این موانع، وجود تفکرات انحرافی و افراطی در منطقه است. متأسفانه وجود برخی اندیشه ها و تفکرات انحرافی و افراطی با کارکرد های منفی و سوء خود بر روند اصلاح امور جوامع اسلامی، باعث بروز اختلافات عدیده در درون جهان اسلام شده است. حال که فقدان باور مشترک نسبت به آموزه های دینی باعث بروز مشکلات و معضلات عمیق و گسترده در جهان اسلام شده است؛ باید با ایجاد باور مشترک در خصوص مسائل مختلف دینی، نقش اصلی در اصلاح امورات مسلمین ایفا شود. از جمله دلایل مهم عدم وجود باور مشترک، ایجاد تکثر عقیدتی است که باید به وحدت تغییر یابد. در این روند کسانی که می توانند نقشی اثرگذار و تاریخی داشته باشند علما و روحانیون دینی جهان اسلام هستند.

برگزاری چنین کنفرانس هایی می تواند به روند ایجاد نگاه مشترک به مسائل جهانی، کمک شایانی کند. البته وجود گروهک های شبه نظامی هم چون داعش، مزید بر علت شده و این روند را با مشکل روبرو ساخته است. لذا آنچه که در حال حاضر موضوع بحث است چگونگی ایجاد وحدت در جوامع اسلام است. باید در این زمینه نظریه پردازی کرد و راهکارهای عملیاتی و عینی اجرایی ساختن آنها یافت. به فرموده معصوم(ع) در زمان گسترش فتنه، عالم باید علمش را ظاهر کند. عالم باید علم بسترساز وحدت را ظاهر سازد و مسلمانان را به سوی وحدت راهنمایی کند.

قدس:افغانستان؛ دو پادشاه در یک اقلیم!

«افغانستان؛ دو پادشاه در یک اقلیم!»عنوان یادداشت روز روزنامه قدس به قلم پیرمحمد ملازهی است که در آن می خوانید؛پس از بازشماری آرا و مشخص شدن برنده انتخابات شکل گیرد، با شکست مذاکرات و رایزنی های سیاسی این دو نامزد ناکام ماند. آخرین دور توصیف شده مذاکرات مدعیان پیروزی در دور دوم انتخابات ریاست جمهوری افغانستان بدون نتیجه پایان یافت و در پی آن دکتر عبدا... اعلام کرد، حتی برای یک روز دولت برآمده از تقلب را نخواهد پذیرفت.

اکنون پرسش این است که از این پس، روند تحولات مرتبط با انتخاباتی که در آن دو نامزد رقیب خود را پیروز انتخابات می نامند، در چه مسیری قرار می گیرد؟

هر چند پیش بینی تحولات افغانستان به دلیل پیچیدگی اوضاع و بازیگران دخیل داخلی و خارجی در آن، با ضریب اطمینان قابل قبولی تقریباً محال شده است، ولی به لحاظ نظری سه احتمال می تواند وجود داشته باشد.

اول: بازگشت به میز مذاکره و تن دادن به سازش و توافق بر سر تقسیم قدرت
دوم: اعلام دولت موازی از سوی دکتر عبدا...
سوم: تهدید دولت کنونی حامد کرزی از طرف مجلس و نادیده گرفتن نتایج انتخابات

اینکه افغانستان در کدام مسیر قرار گیرد و چه گزینه ای برگزیده شود، به درستی روشن نیست و هنوز هم تمامی درهای مذاکرات کاملاً بسته نشده اند و امیدواری اندکی از انعطاف در مواضع طرفین وجود دارد.

آنچه مسلم تر است این واقعیت است که ابتکارعمل کاملاً از دست خود افغانها خارج شده و این عامل خارجی است که بر مبنای مصالح منافع راهبردی خود در افغانستان، جنوب آسیا و آسیای مرکزی می تواند تحولات آینده را در افغانستان جهت دهد. حال تردیدی نیست که ابتکار قبلی جان کری وزیر خارجه آمریکا در قالب تشکیل دولت وحدت ملی که دلالت بر نوعی مصالحه و تقسیم قدرت خارج از صندوقهای رأی را داشته، اکنون در مراحل نهایی شکست قرار دارد. فرمول جان کری یک واقعیت محیطی در فضای رقابت آمیز ترکیب شده قومی و سیاسی افغانستان را نادیده گرفته بود و آن اینکه دو نامزد افغان تنها دو رقیب سیاسی نیستند، بلکه جریانهای سیاسی- فکری- ایدیولوژیکی و قومی متفاوتی را نمایندگی می کنند که نه در اهداف راهبردیشان و نه تاکتیکها با یکدیگر سازگاری ندارند و فاصله بین آنها به قدری زیاد است که به دشواری خواهند توانست یک دولت پایدار وحدت ملی تشکیل دهند وحتی اگر تحت فشار عامل خارجی چنین دولتی شکل بگیرد، دوام آن به مراتب دشوارتر از شکل دهی آن خواهد بود.

در چنین فضایی تناقض آمیز، هر گزینه ای درپیش گرفته شود یک موضوع را آشکارا به اثبات خواهد رساند و آن این موضوع است که اراده نخبگان سیاسی و قومی بر اراده ملی ورأی مردم ترجیح داده شده است و این یعنی سقط شدن جنین دموکراسی در افغانستان زودتر از آنچه که انتظار می رفت. در این شرایط خاص تیم اصلاح و همگرایی و شخص دکتر عبدا... که اعلام کرده است، نتایج اعلامی کمیسیون انتخابات را نخواهد پذیرفت و خود را پیروز انتخابات می داند با انتخاب دشواری روبروست.

اگر وی در نهایت با فشار آمریکا تن به سازش بدهد و موقعیت ضعیف تر در دولت وحدت ملی پیشنهادی را بپذیرد، هوادارانش را ناامید خواهد کرد و پایگاه مساعد اجتماعی کنونی اش را از دست خواهد داد و اگر به پیشنهاد برخی یارانش دولت موازی تشکیل بدهد، این به معنای ورود به مرحله جدیدی از جنگ قدرت با آینده ای نامعلوم خواهد بود. بروز جنگ داخلی و حتی تجزیه قومی افغانستان بر مدارهای قومی و قبیله ای نتیجه اجتناب ناپذیر توسل به گزینه تشکیل دولت موازی است.

بنابراین تنها گزینه باقی مانده ورود مجلس ملی افغانستان به مسأله و تمدید حکومت کنونی تکنوکرات و لیبرال کرزی از سوی پارلمان به رغم تمامی دشواری ها، فسادها، ناکارآمدی ها و دور زدنهای قانون اساسی از سوی آن خواهد بود. آیا دستهایی در کارند که افغانها از روی اجبار و نگرانی از بروز جنگ داخلی تن به ادامه حکومت کرزی بدهند؟ شاید واقعاً در جایی اتاق فکری وجود داشته باشد که صحنه گردان پشت پرده انتخابات ریاست جمهوری بوده است. اگر چنین تصوری درست باشد، آنگاه باید از خود پرسید، جایگاه قدرتهای خارجی حاضر در صحنه افغانستان در این معادله کجاست. واقع امر آن است که پاسخ روشنی به این چنین پرسشهای آزاردهنده وجود ندارد، ولی افغانستان بعد از این در هر مسیری که با دورزدن رأی مردم قرار گیرد، افغانستانی نخواهد بود که مردم این کشور بعد از چهار دهه جنگ و خونریزی و اشغال خارجی انتظار آن را داشتند.

انتقال قدرت اگر با سازوکارهای دموکراتیک و انتخابات در شکل مسالمت آمیز امکانپذیر نشود، به صورت قهرآمیز و از لوله تفنگ بیرون کشیده خواهد شد، تفاوتی نخواهد کرد از لوله تفنگ خود افغانها یا خارجی بیرون کشیده شود. نتیجه همواره یکسان و بهای آن را مردم با خون خود می باید به رایگان پرداخت نمایند.

سیاست روز:ایران به ائتلاف نمی پیوندد

«ایران به ائتلاف نمی پیوندد»عنوان سرمقاله روزنامه سیاست روز به قلم قاسم غفوری است که در آن می خوانید؛جنیفر ساکی سخنگوی وزارت خارجه آمریکا تاکید کرد ایران جزو ۴۰ کشور حاضر در ائتلاف ضد داعش نخواهد بود. روزنامه الوطن سعودی نیز در مطلبی نوشت که ایران به اجلاس ائتلاف ضد داعش ، که ۱۱ سپتامبر در شهر جده عربستان برگزار خواهد شد، دعوت نشده است. این اخبار در حالی منتشر می شود که بررسی رفتاری محافل رسانه ای و سیاسی غرب نشان می دهد، آنها سعی دارند تا چنان وانمود سازند که عدم دعوت از ایران برای حضور در این ائتلاف و البته نشست پنجشنبه عربستان به دلیل عدم جایگاه منطقه ای ایران و بعضا ابتکار آمریکا برای در حاشیه قرار دادن جمهوری اسلامی ایران بوده است. آنها در حالی سعی در القای چنین تصوری داشته و حتی چنان وانمود می کنند که حمایت ایران از مقاومت دلیل عدم دعوت از آن برای این نشست بوده - تا ملت ایران را از حضور در جبهه مقاومت دلسرد ساخته و شیرینی پیروزی اخیر بر رژیم صهیونیستی در جنگ ۵۱ روز را به کام ملت ایران تلخ نمایند - که بررسی تحولات روزهای اخیر منطقه حقایق دیگری را آشکار می سازد.

در باب جایگاه منطقه ای ایران همان بس که هنری کسینجر وزیر امور خارجه سابق و تئوریسین بزرگ آمریکایی در مصاحبه اخیر خود، اذعان می کند که امپراتوری ایران در منطقه در حال شکل گیری است و ایران مهمترین قدرت منطقه است.

در باب ادعای آمریکایی ها که می گویند از ایران برای حضور در ائتلاف دعوتی صورت نگرفته و ایران نقشی در امنیت منطقه ندارد نیز اخبار مربوط به سفر وزیر خارجه دانمارک به ایران قابل توجه است.

منابع خبری اعلام کردند وزیر امور خارجه دانمارک با مأموریت ارائه درخواست به مسئولین کشورمان برای پیوستن به ائتلاف تشکیل شده برای مقابله با داعش به ایران سفر کرده بود.

مجموع آنچه ذکر شد نشان می دهد که ادعای سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در باب عدم دعوت از ایران، صرفا فرار به جلو و فرافکنی برای کتمان حقایق و فریب افکار عمومی جهان است.

حال این سوال مطرح است که چرا جمهوری اسلامی ایران از پذیرش حضور در این ائتلاف خودداری می کند و چرا دولت و ملت ایران برنامه ای برای همراهی با ائتلافی به اصطلاح ۴۰ عضوی آمریکا ندارند؟

پاسخ به این پرسش در چند محور قابل دسته بندی است.
اول اینکه ایران خود پرچمدار مبارزه با تروریسم است و از روز نخست حضور تروریسم در عراق به مقابله با آن برخاسته است در حالی که اروپا و آمریکا تاکنون هیچ ورودی به این مسئله نداشته اند. ایران خود قربانی تروریسم ساخته غرب است و تاکنون ۱۷ هزار شهید داشته است لذا رسالت خود را مبارزه با تروریسم نه تنها برای امنیت خود بلکه برای امنیت کل منطقه و جهان می داند و همواره بر اتحاد منطقه در برابر تروریسم تاکید دارد.

دستاوردهای ایران در مقابله با جندالشیطان به عنوان تهدید کننده امنیت منطقه، گواهی بر این حقیقت است، حال آنکه آمریکا در طول ۱۳ سال اشغال افغانستان و ۸ سال اشغال عراق هیچ کارکردی در مبارزه با تروریسم نداشته و حتی به گسترش آن منجر شده است.

یک سوال ساده و آن اینکه چگونه می توان باور کرد آمریکایی که در طول ۵۱ روز جنگ غزه به حمایت همه جانبه از رژیم کودک کش صهیونیستی پرداخت و در کشتار زنان و کودکان غزه مشارکت داشت چگونه می تواند رهبری ائتلاف ضد تروریسم و برقرار کنندگان امنیت در منطقه را داشته باشد؟ کشوری که حمایتش از بزرگترین تروریسم دولتی - یعنی رژیم صهیونیستی - بر همگان آشکار است، مسلما نمی تواند منجی منطقه باشد که حال ایران بخواهد در کنار چنین کشوری قرار گیرد.

دوم اینکه، برخی از کشورهای عضو این ائتلاف خود ایجاد کننده یا حامی گروه های تروریستی هستند و اکنون که خطر این اقدام آنها فراگیر و غیرقابل کنترل شده است و احتمال بازگشت آنها به کشورهای خودشان وجود دارد به فکر راه چاره افتاده اند. این کشورها به خاطر خسارت های مادی و انسانی که وارد کرده اند باید محکوم و تنبیه شوند نه اینکه خود مدعی مبارزه باشند. کشورهایی مانند آمریکا، انگلیس و فرانسه و البته برخی از متحدان منطقه ای آنها در سال های اخیر با تروریسم چه جنایت هایی در منطقه صورت دادند که نمود آن نیز قتل عام مردم در سوریه ، عراق و لبنان است.

جالب توجه آنکه آنها هنوز هم از این رفتارها دست برنداشته و با ادعای حمایت از میانه روها در حال تقویت گروه تروریستی ارتش آزاد در سوریه هستند تا طرح ویران تر سازی سوریه و سلطه بر آن به عنوان پایگاه سلطه بر منطقه را اجرایی سازند. مسلما جمهوری اسلامی ایران با چنین کشورهایی همکاری نخواهد کرد و حتی حق خود می داند که در مجامع جهانی پیگیر محاکمه حقوقی این کشورها به جرم ایجاد و توسعه تروریسم در منطقه باشد.

سومین دلیل این است که اروپا و آمریکا تاکنون هیچ اقدام جدی در مبارزه با تروریسم نداشته اند و صرفا به دنبال آن هستند تا در کنار موفقیت کشورهایی که نقش موثری در مقابله با داعش داشته اند خود را مطرح کنند. نمود عینی این مسئله را در تحولات اخیر عراق می توان مشاهده کرد. منطقه آمرلی در حالی ۸۰ روز در محاصره تروریست ها بود که این مدعیان به ظاهر بشر دوست، هیچ اقدامی صورت ندادند و در نهایت این ارتش و بسیج مردمی عراق بود که این منطقه را از محاصره داعش خارج و از یک فاجعه انسانی نجات داد؛ حال آنکه آمریکایی ها در فضای تبلیغاتی برآن شدند تا این موفقیت را به نام خود ثبت کنند.

مسلما جمهوری اسلامی ایران با چنین کشورهای منفعت طلبی که به گفته خودشان به جز در مواردی که منافعشان تهدید شود وارد میدان جنگ با داعش نمی شوند - اوباما بارها تاکید کرده که صرفا زمانی با داعش مقابله می کند که منافع آمریکا تهدید شود - همراه نخواهد شد. ایران برای کمک به همسایگان نیاز به واسطه ندارد که بخواهد در چنین ائتلافی حضور داشته باشد.

با توجه به این حقایق مسلما ملت بزرگ ایران هرگز نخواهد پذیرفت در کنار کشورهایی که هیچ طرحی برای مبارزه با تروریسم ندارند و به اذعان هیلاری کلینتون وزیر امور خارجه سابق آمریکا، خود ایجاد کننده داعش بوده اند تا تامین کننده منافعشان باشد، قرار گیرند و با قاطعیت از مسئولان خویش برای رد درخواست حضور در این ائتلاف حمایت و استمرار این روند تاکید دارند.

ملت ایران و نظام اسلامی پرچمدار مبارزه با تروریسم و مبارزه با نظام سلطه است و هرگز برای مقابله با دشمن فرعی (گروه های تکفیری و تروریستی) در کنار دشمن اول صلح جهانی یعنی نظام سلطه با محوریت آمریکا که ایجاد کننده و پرورش دهنده تروریسم (از جمله داعش) هستند، قرار نمی گیرد و رویای آمریکا برای گرفتار سازی ایران در چنین ائتلافی که صرفا برای تامین منافع آمریکا است، محقق نخواهد شد.

وطن امروز:واعظی زیر تیغ فتنه گران

«واعظی زیر تیغ فتنه گران»عنوان سرمقاله روزنامه وطن امروز به قلم محمدعلی معین است که در آن می خوانید؛پس از مقاومت توجیه ناپذیر وزارت ارتباطات در برابر نظرات تخصصی کارشناسان، علما، مراجع عظام تقلید و نخبگان شورایعالی فضای مجازی، نصرالله جهانگرد از اعضای هیأت موسس و عضو شورای مرکزی حزب منحله مشارکت، در حرکتی کور مجددا قانونگذاری در نهادی موازی با شورایعالی فضای مجازی را آغاز کرد!

وی که از مدیران مورد علاقه خاتمی در وزارت ارتباطات دوره اصلاحات به شمار می رفت، در اقدامی عجیب سمپاشی ضد «شبکه ملی اطلاعات» را با توسل به تکنیک قدیمی تخریب نرم در پیش گرفت. جهانگرد با تاکید بر این موضوع که حاکمیت در فضای مجازی باید سرویسی به شهروندان ارائه دهد که در سطح ملی دنبال شود، اظهار داشت: «یک شهروند باید برای فعالیت روی «شبکه ملی اطلاعات» و دریافت خدمات، تعیین هویت شود و با یک هویت واحد تنها به دریافت خدمات بپردازد».

وی در همین حال با خبردهی از فعال شدن مجدد «شورایعالی فناوری اطلاعات» برخلاف دستور صریح رئیس جمهور مبنی بر حذف موازی کاری با شورایعالی فضای مجازی برخلاف تدبیر صریح رهبر انقلاب گفت: براساس مصوبه جدید شورایعالی فناوری اطلاعات، بخش های مختلف باید طرح های شبکه ای - بخشی خود را به سازمان فناوری اطلاعات ارائه دهند تا با شبکه ملی اطلاعات همگون شود و امیدواریم با اقدامات و مصوبات صورت گرفته هم به لحاظ نرم افزاری و هم سخت افزاری توسعه دولت الکترونیک را محقق کنیم(!)

بنا بر اطلاعات به دست آمده نصرالله جهانگرد که عناوینی همچون معاون وزیر ارتباطات، دبیر شورایعالی فناوری اطلاعات، مجری شبکه ملی اطلاعات، مدیر و مجری زیرساخت شبکه ملی اطلاعات و رئیس کارگروه 4 نفره تحقق شبکه ملی اطلاعات را به خود اختصاص داده از عناصر نزدیک به دفتر هاشمی رفسنجانی است که به صورت عملیاتی، دانسته یا نادانسته نقشه «اشغال سایبری ایران» را دنبال می کند.

وی تاکنون از اشراف اطلاعاتی و نفوذ خود بر واعظی به عنوان وزیر بازنشسته حوزه مخابرات که عملا در طول سالیان گذشته تبدیل به دیپلمات (کارمند وزارت امور خارجه ) و جداافتاده از حوزه علم و تکنولوژی ارتباطی روز شده بود، بارها بهره برده است. به نظر می رسد پیگیری خط تقابل میان واعظی و متخصصان حوزه فضای مجازی و علما و دلسوزان نظام در حال حاضر بر عهده نامبرده است. جالب اینجاست که این تقابل بیهوده فرصت سوز در شرایطی ادامه می یابد که واعظی حسن نیت خود نسبت به شورایعالی فضای مجازی را عملا در مقاطع مختلفی به اثبات رسانده اما به نظر می رسد شخص وزیر از جانب لابی باقیمانده حزب مشارکت با ارتباطات معلوم و معین با مرکزی خاص بشدت تحت فشار قرار دارد.

شایان ذکر است براساس اطلاعات به دست آمده، جریان فتنه مصر است با استفاده از بستر بی قانون و غیرقابل پیگیری فضای ارتباطی جدید بدون تامین هرگونه زیرساخت داخلی؛ ساماندهی درونی و ارتباط گیری دائمی در معبر باز شده جدید را از سر گیرد. رمز آشوب های جدید پیش رو، زمانی اعلام خواهد شد که آمریکا از به نتیجه رسیدن مذاکرات با ایران به سبب حفظ رویه فعلی صیانت از منافع ملی در دولت جمهوری اسلامی ناامید شود. شاید راز حمایت بی شائبه فتنه گران از بستر ارتباطی جدید با تاکید بر عدم ساختارسازی بومی توأم با حمله به صدا و سیمای ملی و شعار آمریکایی «جریان آزاد اطلاعات» به نفع وایبر اسرائیلی و واتس آپ آمریکایی و بی بی سی انگلیسی در همین واقعیات نهفته باشد.

با اشغال سایبری ایران به مدد تکنولوژی ارتباطی جدید فضا با سرعت هر چه بیشتر به سمت نقض حاکمیت ملی پیش خواهد رفت و در چنین بستری صیانت از مرزهای سایبری بدون تکنولوژی از پیش تعبیه شده ناممکن خواهد شد. مهم ترین وظیفه تعریف شده از جانب آمریکا به عنوان مجری طرح «اشغال سایبری» ایران و سایر کشورهای در حال توسعه و عقب مانده، برای نیروهای وابسته و نفوذی...

...تلاش برای هدم زیرساخت های ملی سایبری، ممانعت از قانونگذاری ملی توأم با تشویق مدیران عالیرتبه کشوری به امضای تعهدات الزام آور بین المللی در حوزه فضای مجازی و کارشکنی بر سر پروژه تامین ملزومات تکنولوژیک راه اندازی شبکه ملی اطلاعات است.

در مقابل مجموعه ای از کشورهای آگاه در حوزه سایبر با تشکیل اتحادیه های منطقه ای تلاش برای پایان دادن به برتری بلامنازع آمریکایی ها در مسیر ارتباطات جهانی را آغاز کرده اند. در حال حاضر شبکه بومی اطلاعاتی- ارتباطی کشورهایی همچون آلمان، فرانسه، چین و روسیه به مرحله راه اندازی نهایی نزدیک می شود.

آرژانتین و برزیل در یک پروژه مشترک با ساخت یک ماهواره ارتباطی، بومی و ثابت نسبت به زمین (ژئواستاسیوناری) به جرگه کشورهای دارنده فناوری ساخت این نوع ماهواره در جهان پیوستند. این مهم ترین واکنش عملی 2 کشور بزرگ حوزه آمریکای جنوبی به فاش شدن خبر جاسوسی گسترده آمریکا از ارتباطات آنلاین مردم برزیل و آرژانتین است.

واضح است که ایران به دلایل متنوعی مهم ترین «هدف» جاسوسی سایبری آمریکا و اسرائیل است. فاش نشدن حجم جاسوسی صورت گرفته از دولت و شهروندان ایرانی خود دلیلی بر مهم تر بودن برنامه های اجرا شده درباره ایران در مقابل رقبایی همچون آلمان، روسیه، آرژانتین و برزیل است. یک راه مهم غافل نگاه داشتن مدیران کشورهای هدف در این جنگ تمام عیار سایبری، تعمیق سیاست «بی خبری - خوش خبری» در اذهان مدیران جوامعی چون ایران است. این در حالی است که یک حمله تمام عیار سایبری به تاسیسات و زیرساخت های اتمی کشورمان آه از نهاد مدیران باتجربه امنیتی چون گری سیک بلند کرد. گری سیک آشکارا با انتقاد از حمله استاکس نت به ایران گفت: «حملات به زیرساخت های هسته ای ایران از طریق خرابکاری سایبری بدترین کاری بود که دولت اوباما می توانست انجام دهد! شما باعث شدید ایرانی ها به برنامه ریزی و سرمایه گذاری در این حوزه ورود کنند. مخاطرات تبدیل شدن ایران به یک قدرت سایبری حتی از برنامه هسته ای آنها نیز بیشتر است».

پس آرامش فعلی حاکم بر حوزه ارتباطات کشورمان که در حال حاضر به لطف تلاش های مدیرانی همچون نصرالله جهانگرد به میزان بسیار زیادی وابسته به زیرساخت های خارجی است در حقیقت «آرامش پیش از توفان» است. خودداری آمریکا و اسرائیل از حمله گسترده و پر سر و صدا به شبکه اینترنتی و ارتباطی وابسته و غیربومی ما با قابلیت رصد همه تراکنش های مالی و بانکی و خصوصی ایرانیان به هیچ وجه دلیلی بر امن بودن اینترنت فعلی نیست!آن زمان که فرصت بازسازی درونی سیستم و پیشرفت داخلی به واسطه عقب افتادگی قابل توجه ایرانیان از مرزهای توسعه سایبری جهانی از دست رفت، قدرت های سایبری جهانی ملت های دیگر را به بردگی ارتباطی اجباری دعوت خواهند کرد.

آفرینش:آخرین فرمان را مدیریت کنیم

«آخرین فرمان را مدیریت کنیم»عنوان سرمقاله روزنامه آفرینش به قلم حمیدرضا عسگری است که در آن می خوانید؛ از سال 2003، از سوی سازمان بهداشت جهانی و انجمن بین المللی پیشگیری از خودکشی، 10 سپتامبر(19شهریور) به عنوان «روز جهانی پیشگیری از خودکشی» نامیده شده تا راهکارهای مناسب جهت حفظ جان با ارزش انسان ها مورد بررسی و اجرا قرارگیرد.

اساساً خودکشی در فرد زمانی نمود پیدا می کند و چشم عقل را برروی کردار آن می بندد که افراد احساس کنند در امور زندگی وامانده اند و راه گریزی برای خروج از بن بست پیش آمده ندارند. دراین هنگام نبود پشتوانه و چشم ناظر برای توجه به فرد، این انگیزه را به منصه عمل می رساند و فرد را در شرایط پوچی قرار می دهد و بدون درنظر گرفتن عواقب آن خود را به ورطه نابودی می سپارد.

ابتدا باید براصل واقعیت این موضوع صحه گذاشت وپذیرفت که خودکشی به عنوان یکی از معضلات جدی در جوامع شناخته می شود. براساس آخرین آمار، روزانه 3هزارنفر براثر خودکشی دراقصی نقاط جهان جان خود را ازدست می دهند که از بابت عوامل بسیاری نشات می گیرد. وجه مشترک میان تمامی افرادی که اقدام به خودکشی می نمایند، از دست دادن انگیزه و راه به جایی نداشتن می باشد. لذا برای پیشگیری از این عارضه باید عامل مشترکی که در "آخرین قدم ، آخرین فرمان" را به فرد می دهد مطالبی را مطرح کنیم.

درمورد راهکارهای پیشگیری ازخودکشی مسائل بسیاری مطرح شده که هرکدام نشأت گرفته از معضل ها و چالش هایی است که فرد را دچار سرخوردگی و بی انگیزه برای ادامه زندگی می کند. دربسیاری ازموارد افراد به علت شکست در زندگی به لحاظ مادی و معنوی دست به چنین اقدامی می زنند. این شکست ها می تواند ناشی از عوامل اجتماعی، فرهنگی، خانوادگی و اقتصادی باشد که راهکارهایی همچون افزایش سطح بهداشت روان در جامعه، افزایش سطح آگاهی عمومی، تشویق افراد به شرکت دراموراجتماعی، ورزش کردن، تفریح های گروهی، درمان اختلالات روانپزشکی، دسترسی آسان مردم به امکانات بهداشتی و درمانی، بهبود سطح رفاه اقتصادی و اجتماعی و عدم دسترسی مردم به روش های خودکشی، ازجمله این موارد است.

اما یکی از بهترین و کاراترین عواملی که می تواند "در لحظه آخر بر فرمان آخر" فرد در آستانه خودکشی تاثیر بگذارد، بحث «حمایت و نظارت» است. شاید تاکنون به این نکته توجه نکرده باشیم که بی تفاوتی ها و غوطه ور بودن در مشغله های روزانه موجب غافل شدن ما از دوستان و اطرافیان گردیده است. البته بخش اعظمی از این مشغولیت ها به سبب تعدد مشکلاتی است که زندگی اکثریت مردم را تحت شعاع قرار داده و فعلا گریزی از آن نیست. دراین بین آن دسته از افرادی که مستعد خودکشی هستند، خود را درمیان مشکلاتی می بینند که بن بستی را در پیش روی آنها قرار داده که راه گریزی از آن نیست. از همه مهمتر خود را در این بن بست تنها می یابند و این تصور را بر آنها غالب می شود که فردی بی اهمیت برای اطرافیان و اجتماع خود هستند که کوله باری از مشکلات را برای خود و دیگران به بار آورده اند، پس نتیجه می گیرد که به ادامه این زندگی سرد و بی روح پایان دهد!.

متاسفانه این رفتارها امروز در میان جوانان ما به وفور یافت می شود و هنوز بسیاری از ما و مسولان براین موضوع بی توجهیم!. ما با رفتار حمایتی خود از جوانان باید به آنها القا کنیم که خودکشی تنها و آخرین راه نیست، بلکه راه دیگری وجود دارد که می توان با کمک یکدیگر از سد مشکلات گذشت و آرامش خاطر فرد را فراهم ساخت. این رفتارهای حمایتی زمانی محقق می شوند که مولفه نظارت در زندگی افراد مستعد خودکشی جاری باشد. منظور از نظارت زیر نظرگرفتن و محدود کردن قوه تصمیم گیری جوانان نیست! بلکه مراد از آن نگرشی برپایه همراهی و اطلاع از اوضاع و مشکلات آنها می باشد.

نقطه مقابل این "حمایت و نظارت" برافراد که موجب انگیزه آفرینی در مستعدان خودکشی خصوصاً جوانان می گردد، مسئله تحقیر است. لذا یکی دیگراز راه های پیش گیری ازخودکشی، جلوگیری از تحقیر افراد می باشد.

این تحقیر ها صرفاً از سوی والدین، دوستان، و اشخاص حقیقی نمی باشد بکله بیشترین نوع تحقیر در جامعه امروزی از سوی اجتماع برفرد تحمیل می شود. ایجاد فاصله میان اقشارمختلف مردم و دسته بندی های مختلف برپایه ثروت، تحصیلات، موقعیت شغلی، موفقیت درزندگی مشترک و... از جمله مواردی است که تحقیر فرد را در پی خواهد داشت. ازسوی دیگر وقتی فرد مشاهده می کند دولتمردان و مسولان اجرایی وقعی برمشکلات وی اعم از بیکاری، هزینه های درمان، ازدواج، مسکن، نمی گذارند و به طور کلی آرامش وی را تامین نمی کنند، دچارتحقیراجتماعی می شود.

وقتی فرد جایگاه و منزلت اجتماعی خود را از دست می دهد انگیزه ای برای ادامه زندگی نمی یابد و در تصمیم گیری در لحظه آخر دچار اشتباه می شود و فرمانی نادرست برای خود صادر می کند!. امیدواریم این قبیل مشکلات که مرگ زودرس را برای افراد به بارمی آورد برطرف گردد و به مسئله خودکشی به عنوان یک انگ اجتماعی نگاه نشود. بلکه باید خودکشی را عامل سلسله مراتب و مشکلاتی دانست که از بی توجهی تک تک افراد جامعه و مسولان به وضعیت و چالش های زندگی مردم خصوصا جوانان، به وجود می آید.

مردم سالاری:درس های یک انتخاب شکست انسداد سیاسی

«درس های یک انتخاب شکست انسداد سیاسی»عنوان سرمقاله روزنامه مردم سالاری به قلم جواد گیاه شناس است که در آن می خوانید؛در هفته های اخیر انتخابات رییس و هیات رییسه شورای اسلامی شهر تهران شوک موثری را بر دو جناح اصلاح طلب و اصولگرا در سپهر سیاسی کشور وارد نمود. هر چند این انتخابات در عرصه و محدوده یک پارلمان محلی اتفاق افتاد اما برای دو جناح بزرگ کشور دارای اهمیت قابل ملاحظه ای بود. به همین ملاحظه اصولگرایان که پس از تکیه چندین ساله در شورای اسلامی شهر تهران در سال گذشته کرسی ریاست را از دست داده بودند توانستند با کسب مجدد کرسی ریاست یک پیروزی مناسب را برای خود رقم زده و امیدوارانه سال دوم شورا را در مقابل خود داشته باشند . از سوی دیگر اصلاح طلبان که توانسته بودند در زیر هجمه سنگین پیش از انتخابات سال گذشته ، تعدادی از کرسی های شورا را از آن خود سازند با چالش های مناسبی مواجه گردیدند.

از جانب دیگر انتخابات سال گذشته ریاست جمهوری و شوراهای شهر و روستا و پیروزی دکتر روحانی و حضور اصلاح طلبان موجد اثرات قابل ملاحظه ای برای اصلاح طلبان بود . آنان از یک سو توانستند خود را از آوار سهمگین اتهامات سیاسی و تبلیغات گسترده برعلیه خویش بیرون کشیده و اندکی تنفس کنند و تا بدانجا پیش روند که نامزد خود را در کسوت ریاست یک ساله شورا به پیش برند و این مهم را برای خود یک پیروزی بزرگ می دانستند. اما از سوی دیگر بواسطه وجود رای های خاکستری و عدم توافقات تشکیلاتی درس بزرگی آموختند و آن اینکه توفیق آنان در انتخابات آتی صرفا منوط به ساختاری منسجم، ارزیابی دقیق از نیروهای معطوف به خود و همچنین تعهدات تشکیلاتی نسبت به حمایت افراد در کارزار انتخاباتی و از همه مهم تر تدوین یک استراتژی دقیق و موثر می باشد. استراتژی و نقشه اقدام و راه اصلاح طلبان که با توجه به تحلیل عملکرد دولت تدبیر و امید نیز قابل ملاحظه است. در همین راستا سید محمد خاتمی با توجه به سیر تحولات سیاسی – اجتماعی کشور راهبرد و رویکرد نوین اصلاح طلبان و مبنای هویت اصلاح طلبی را این گونه ترسیم می نمایند که: «اصلاح طلبی دارای اصول و هویتی روشن است؛ هویت آن عبارتست از اسلام خواهی و به خصوص حاکمیت عدالت و اخلاق وجمهوری خواهی بخصوص حاکمیت و معتبر بودن رای و رضایت مردم». توجه به این پیام مهم نشانگر شکست پارادایم انسداد سیاسی و تمامیت خواهی می باشد که تقریبا سایه خود را در طول نزدیک به یک دهه در معادلات سیاسی کشور حفظ کرده بود و از سوی دیگر می تواند افق روشنی را بر پایه عقلانیت مدرن سیاسی ایجاد نماید.

موج نشاط سیاسی ماحصل تغییر بنیادین اوضاع احوال سیاسی در کشور توانست پارادایم موثر گردش نخبگان سیاسی و فضای مناسب نقد و بحث و همچنین رقابت را ایجاد نماید . هر چند اصولگرایان قبل از انتخابات نیز با تلاش رسانه ای سعی نمودند تا فضای تشتت و پراکندگی را در انتخابات القاء نمایند. اما نحوه انتقال مدیریت از جانب اصلاح طلبان در هر دوره ای ناظر به احترام به رای ملت و تلاش برای دموکراتیک نمودن فضای اجتماعی است. همین موضوع می تواند واجد درس های مهمی برای رقبا باشد که بالا رفتن از نردبان قدرت مبتنی بر دیدگاه و رای مردم از جانب صاحبان حقیقی قدرت یعنی همان ملت، همواره مورد ارزیابی و نقد قرار گرفته و ممکن است همه جریان های مورد اقبال زمانی از نگرش مثبت مردم خارج و مجبور به ترک قدرت باشند، بنابراین می بایست ضمن احترام به رای ملت زمینه را برای توالی و گردش نخبگان فراهم سازند. بنابراین تاکید مهم سید محمد خاتمی نشانگر ترسیم یک راهبرد دقیق سیستمی و مکانیسم موثر از استراتژی عمیق و نوین اصلاح طلبان در فرآیند سیاسی کشور می باشد. از سوی دیگر نحوه تفکر تشکیلاتی و روشمند و همچنین شکل گیری یک جریان شبه حزبی و حرکت تا رسیدن به یک نگاه حزبی بهتر می تواند هم عرصه تصمیم سازی و مشارکت را فراهم ساخته و از اتلاف وقت و انرژی جناح های سیاسی جلوگیری کند . بنابراین بنظر می رسد اصلاح طلبان اگر قرار باشد تا بهتر و منسجم تر در عرصه انتخابات پیش رو عمل نمایند باید چندین موضوع اساسی را مورد توجه قرار دهند ، همین مهم می تواند بقا و دوام آنان را در سپهر سیاسی کشور تضمین نماید. شناسایی نیروهای متعهد و منضبط تشکیلاتی از جناح اصلاح طلب وظیفه شورای هماهنگی اصلاح طلبان و کمیته انتخابات آن را سنگین تر می نماید. همگان به خوبی می دانند که چرخش نظرگاه سیاسی افرادی که از مبداء اصلاح طلبی سوار قطار انتخابات شوراها شدند و در ایستگاه اصولگرایان پیاده گردیدند، مشکلات جدی برای تداوم ریاست اصلاح طلبان در همین انتخابات را ایجاد نمود. هر چند این موضوع برای تمامی نمایندگان تشکیلاتی در بسیاری از نقاط دیگر دنیا نیز اتفاق می افتد که مثلا نمایندگان الکتروکالج های ایالات متحده از حزب مشخص به کاندیداهای رقیب متمایل می شوند اما این موضوع در مورد عدد شکننده تعداد کرسی های انتخابات در مجلس و شوراهای اسلامی شهر و روستا برای اصلاح طلبان از اهمیت فوق العاده ای برخوردار است.

از جانب دیگر استراتژی انسجام و وحدت اصلاح طلبان، حرکت به سمت وحدت و هماهنگی و تعامل با حاکمیت می تواند نقش فوق العاده سازنده ای را برای تداوم حیات سیاسی ایشان ایجاد نماید. هر گونه تفرقه و انشعاب فضا و بستر مناسبی را برای اتلاف نیروها و کسب کرسی های مهم ازجانب رقبا ایجاد نموده و فرصت فضاسازی و ورود نیروهایی با عدم وابستگی و تعهدات تشکیلاتی را ایجاد می نماید. توجه به چنین مباحثی در آینده سیاسی اصلاح طلبان دارای اهمیت فوق العاده ای است.

هر چند مهمترین دستاورد اصلاح طلبان در یک سال اخیر گذار از سایه خود انزواسازی و همچنین انسداد سیاسی بوده است که از بقایای نگرش تک قطبی و یک جناح سازی اصولگرایانی بود که قصد داشتند تا حضور اصلاح طلبان در عرصه سیاسی را با موانع جدی مواجه سازند. اما اینک به خوبی دریافته اند که نگرش آنان با حضور اصلاح طلبان به عنوان یک نیروی مدرن و دارای پشتوانه اجتماعی با چالش های جدی مواجه گردیده، از سوی دیگر گردش قدرت در جناح های مختلف سیاسی نیز می تواند پایان انسداد سیاسی و دموکراسی مبتنی بر عقلانیت و گردش نخبگان سیاسی در آینده کشور را ایجاد نماید. پایان انسداد سیاسی که با تکیه بر اصول پایدار مردم سالاری تحقق خواهد یافت.

شرق:درمان واگرایی

«درمان واگرایی»عنوان سرمقاله روزنامه شرق به قلم محمدعلی سبحانی است که در آن می خوانید؛آنچه در عراق اتفاق افتاد، واگرایی در میان جامعه سیاسی عراق بود که متاسفانه به واگرایی اجتماعی تبدیل شده و محصول آن پدیدآمدن جریان افراطی، تروریستی و ارتجاعی ای بود که با عنوان «داعش» مطرح شد. در حقیقت افراط گرایی توانست از شکاف هایی که در جامعه سیاسی و به تبع آن در سطح اجتماعی عراق ایجاد شده، نهایت بهره را ببرد و حرکتی خطرناک را بر عراق و منطقه تحمیل کند. در یادداشت های گذشته در «شرق» تاکید کردم باید از همان نقطه ای که «ضربه» وارد شد، بازسازی آغاز شود. خطر تکفیری های «داعش»، همه طرف ها را به تفکر وادار کرد.

از عربستان سعودی صدایی متفاوت از گذشته شنیده شده و در خود عراق که محور اصلی ماجراست، رویه ای متفاوت به چشم می خورد. غرب به ویژه آمریکا که همواره خود را موظف می داند در مسایل امنیتی عراق دخالت کند، واکنش هایی متفاوت دیده می شود که آخرین آن، سخنان دو روز قبل اوباماست که دارای اهمیت استراتژیک است. پایان بن بست سیاسی عراق با معرفی حیدر عبادی و سپس به نتیجه رسیدن جریان های سیاسی قدرت بر سر ترکیب کابینه وحدت ملی، گام با اهمیت دیگری در برون رفت از بحران اخیر است.

در واقع رهبران عالی عراق و مشاوران منطقه ای و بین المللی که در چینش کابینه جدید نقش داشتند دقت بسیار بالایی را به خرج داده اند و تلاش کرده اند تمامی چهره ها و ظرفیت های ملی و مدعیان حضور در قدرت، در وزارتخانه ها و سمت های مختلف کابینه حضور داشته باشند. در این میان نباید فراموش کرد که کردها و شیعیان در ادوار گذشته، اعتراض چندانی به تقسیم قدرت در عراق نداشتند و این اهل سنت بودند که بارها در مراحل مختلف، عدم رضایت خود از میزان نقش و حضور در کابینه و ساختار قدرت را اعلام کرده بودند.

تعبیر آنها این بود که شهروند درجه یک عراق نیستند. بر این اساس روند جدید و ترکیب کابینه که پیرو طرح آیت الله سیستانی شکل گرفته و به نتیجه رسید با نگاه به اصل رضایتمندی اهل سنت است. ترکیب کابینه وحدت ملی و توزیع قدرت ملی در نهاد ریاست جمهوری با حضور معاونانی چون علاوی و النجیفی -که پرونده درخشانی در ریاست مجلس گذشته ندارد - و حتی ایفای نقش شخص مالکی، بیانگر توجه به توزیع قدرت است. استمرار این روند و گام های واقعی در شکل گیری وحدت، با جذب نیروهای اجتماعی که متاسفانه گرایش به «داعش» دارند یا اراده برخورد با تروریست های تکفیری را از دست داده اند، تکمیل خواهد شد. همه باید توجه داشته باشند برخورد با «داعش» صرفا در برخورد نظامی خلاصه نشود. اینکه دولت عراق و وحدت ملی ایجاد شده، سبب تقویت ارتش برای شکست «داعش» در میدان نبرد شود، البته شرط لازم است اما شرط کافی نخواهد بود.

باید راه های پیچیده رفتاری این گروه خشن در یارگیری را شناخت، تفکر همراهی و گرایش به آنان را با استدلال از میان برد و همه راه های نفوذ تفکر سلفی گری تکفیری را با کار فکری و فرهنگی بست. همه طرف های درگیر در عراق باید احساس پیروزی و برد داشته باشند خصوصا میان اهل سنت، این روند باید مضاعف شود. البته با توجه به رفتار قرون وسطایی و دافعه گروهک تروریستی مذکور، می توان امید داشت که آنها علاوه بر میدان نظامی، در حوزه های دیگر نیز منزوی شوند. نکته پایانی که نیازمند توجه است اینکه همه اینها، گامی با اهمیت اما نخستین گام مبارزه با افراطی گری تکفیری است. سال ها باید برای حل شدن ریشه ای شرایط مذکور، تلاش کرد. باید با توسعه اقتصادی و فرهنگی، گفت وگوی مذاهب و فرق با یکدیگر، توجه کشورهای خاورمیانه به منافع منطقه ای و جهانی، همچنین رفتارهای سازنده دیپلماتیک، بر جهل و جمود از هر نوع آن غلبه کرد.

ابتکار:از بوسه هاشمی تا تصویرسازی رسانه ای از رهبران انقلاب

«از بوسه هاشمی تا تصویرسازی رسانه ای از رهبران انقلاب»عنوان سرمقاله روزنامه ابتکار به قلم شایان ربیعی است که در آن می خوانید؛جهان امروز به واسطه حکمرانی رسانه ها، جهان تصورها و تصویرهاست و افراد جوامع بر اساس تصویرهای رسانه ای، اشخاص، رویدادها و گفتمان ها را قضاوت می کنند. تصویرهای رسانه ای وبه ویژه گفتمان بازنمایی شده در آنها درباره حکومت ها و چهره های سیاسی، بیشترین اثرگذاری ممکن را در نحوه قضاوت افکار عمومی جهان دارد و هم از این روست که موفقیت در ارائه یک تصویر جهان شمول و انسان دوستانه می تواند، حمایت حداکثری افکار عمومی جهان را به دنبال داشته باشد. از این رو بدیهی به نظر می آید که ساز و کار اداره یک کشور، بدون توجه به این موضوع مهم، دوام و قوام چندانی نخواهد داشت و دولت ها و حکومت ها نیازمند ارائه یک تصویر خوشایند از خود هستند تا از این رهگذر ضریب نفوذ و اثرگذاری خود در جوامع را افزایش دهند.

در این باره پرداختن به تصویرهایی که رسانه های داخلی از گفتمان ها و چهره های سیاسی کشور ارائه می دهند قابل تأمل و بررسی است.
تردیدی نیست که رسانه های منتسب به احزاب و گروه های سیاسی مختلف در بازنمایی های خود سعی دارند حزب متبوع خود را به خواست ها و آرمان های مردم نزدیک تر و رقبا را دورتر تصویر کنند و البته عرف و قاعده بازی سیاسی در رسانه های جناحی نیز چیزی خارج از این نیست. از این رو موضوع مورد اشاره در یادداشت حاضر، نحوه بازنمایی نمادهای انقلاب اسلامی در رسانه ها است که علی القاعده نباید بهره گیری جناحی از آنها ممکن و مجاز باشد.

یکی از مهمترین نمادهای انقلاب اسلامی در ایران، جایگاه و شخصیت رهبر انقلاب است. نگاهی اجمالی به استقبال گسترده رسانه ها و شهروندان از تصویر بوسه آیت الله هاشمی رفسنجانی بر پیشانی رهبر انقلاب در بیمارستان، ما را به این موضوع مهم رهنمون می کند که چرا مخاطبان ایرانی تا این اندازه از تصویر این بوسه استقبال کردند؟ آیا انتظار دیدن این تصاویر برای مخاطبان رسانه ها دور از ذهن بود؟

در واقع پاسخ را باید در دل بازنمایی های رسانه ای جستجو کرد. آنجا که رسانه های جناحی و حتی رسانه های بزرگی همچون تلویزیون و رادیو در ارائه تصویرهای خود از این دو چهره اصلی انقلاب، سعی در یارکشی سیاسی داشته و با ایجاد شکاف رسانه ای در رابطه آنان، تصور وجود اختلاف و فاصله را به مخاطبان القاء کرده اند.

افزون بر این با توجه به این که رسانه های بزرگ ایران عمدتا تحت مدیریت یک جناح و در برخی از موارد در دست تندروهای آن جناح است، در بیشتر موارد و بنا به مصالح گروهی این جناح، تصویرهایی ناکامل و ناتمام از شخصیت های انقلاب و گفتمان های تاریخی-سیاسی ایران ارائه شده است.

برای مثال نگاهی به تیترها و تصویرهای صفحه اول این رسانه ها در چند سال گذشته ممکن است این موضوع را در ذهن برجسته کند که گویی رهبر انقلاب اسلامی، شخصیتی دست نایافتنی، خشک و عمدتا رسمی است و صد البته که تکرار و تداوم این نوع بازنمایی زمینه را برای تثبیت این کلیشه های شخصیتی در قضاوت و ذهنیت سازی مخاطبان فراهم کرده است.این در حالی است که صفات انسانی،شوخ طبعانه و دوستانه رهبر انقلاب اسلامی کمتر در این رسانه ها بازنمایی شده و یا دست کم بازنمایی این صفات هم طراز با صفات پیشین، برجسته سازی نشده است.
توجه به انتخاب تیترهای رسانه های نامبرده پس از سخنرانی های رهبر انقلاب و مقایسه آن با تیترهای انتخاب شده دیگر رسانه ها به خوبی نشان دهنده این موضوع و سطح تفاوت در بازنمایی ها است.

از این رو باید توجه داشت که این نوع بازنمایی ها نه تنها ناقص و ناکامل است، بلکه می تواند از یک سو مخاطب ایرانی رسانه ها را مجاب به قضاوتی نادرست درباره شخصیت رهبر انقلاب کند و از سوی دیگر تصویر جمهوری اسلامی و شخص رهبر انقلاب را به صورتی غیرواقعی در افکار عمومی جهان تعریف و تبیین کند.با این وجود انتشار خبر جراحی و تصاویری از رهبر انقلاب بر تخت بیمارستان در رسانه ها، موجب برجسته شدن تصویر بازنمایی شده از صفات انسانی ایشان شد؛ به بیان ساده تر ایرانیان به صورتی غیر مسقتیم مخاطب این پیام شدند که رهبر انقلاب، یک انسان هم نوع با آنها است و همچون سایر انسان ها ممکن است بیمار گردد و نیاز به درمان داشته باشد. انسانی همچون سایر انسان ها که برخلاف تصور رسانه های سیاسی، همیشه در حال سخنرانی و موضع گیری نیست و به شیوه ای مردم گونه به زندگی انسانی اش نیز ادامه می دهد وحتی ترجیح می دهد به جای بیمارستان خصوصی در بیمارستانی دولتی درمان شود و مهم ترین دغدغه ایشان رعایت حال بیماران دیگر نیز می باشد.

باید توجه داشت که این پیام انسانی نهفته در تصاویر منتشر شده از رسانه ها، حس همذات پنداری مخاطب با تصویر بازنمایی شده را تقویت می کند و موجب افزایش قرابت های گفتمانی میان مخاطبان و سوژه های بازنمایی شده می شود، همچنان که درباره انتشار تصاویر رهبر انقلاب این اتفاق افتاد.

لازم است تا رسانه ها به دور از جنجال های سیاسی، در بازنمایی تصویر نمادهای انقلاب اسلامی به ویژه چهره های شاخص انقلاب از جمله رهبری، دقت نظر بیشتری داشته باشند. چه اگر امروز این گونه بود، مخاطبان شبکه های اجتماعی و حتی مخاطبان رسانه های رسمی از انتشار ویدیوی بوسه آیت الله هاشمی بر پیشانی رهبری از صداوسیما و تصویر آن در رسانه های مجازی و چاپی، شگفت زده نمی شدند.

آرمان:بورسیه های غیرقانونی با 3هزار تخلف

«بورسیه های غیرقانونی با 3هزار تخلف»عنوان یادداشت روز روزنامه آرمان به قلم جوادهروی است که در آن می خوانید؛بحث 3هزار بورسیه غیرقانونی که در سال های گذشته انجام گرفته مدتی است توجهات را به خود جلب کرده است. در این راستا باید اذعان داشت به دلیل تخلفات محرزی که در پرونده های این بورسیه ها انجام پذیرفته، هم دولت و هم مجلس نسبت به این مسئله حساس شده اند که بر این اساس تحقیقات و مطالعاتی انجام گرفت و امروز برای همه مشخص و مبرهن است که این بورسیه ها تخلف بوده است اما در مورد جوانب امر بررسی های دقیقی لازم است که باید صورت بگیرد. اگر پیگیری تخلفات در 3هزار پرونده بورسیه تا دیروز تنها از سوی معاونت دانشجویی وزارت علوم و کمیسیون آموزش مجلس مورد بررسی قرار می گرفت امروز همه دستگاه های فعال در عرصه علمی و پژوهشی و به ویژه دستگاه های نظارتی مانند دیوان محاسبات، وزارت دادگستری و همچنین شخص رئیس جمهور این مسئله را به دقت دنبال می نمایند.

بنابراین با توجه به آن که دستگاه های مختلف در حال حاضر به این مسئله ورود پیدا کرده اند این تصور و انتظار به وجود می آید که دیگر تعللی در این زمینه صورت نپذیرد و به صراحت اعلام شود که آیا تخلفی صورت گرفته است یا خیر و در نهایت آنچه را که به ضرس قاطع می توان اجحاف در حق نخبگان کشور دانست و حقوق بسیاری از افراد را ضایع کرده است مورد بررسی دقیق قرار گیرد و با متخلفان نیز برخورد قضایی شود. لازم به ذکر است، از آنجایی که دستگاه های نظارتی به این مسئله ورود پیدا کردند نمایندگان مجلس شورای اسلامی نیز با تشکیل کمیته ای از 5نماینده که اعضای کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی هستند این تخلف را مورد بررسی قرار می دهند که باید تاکید کرد این مسئله عدم ورود نمایندگان دیگر به این پرونده نیست.

به عبارت دیگر هرچند این کمیته وظیفه رسیدگی به پرونده بورسیه های غیرقانونی را به عهده گرفته است اما هرکدام از نمایندگان می توانند به شخصه این مسئله را پیگیری نمایند. با توجه به اینکه انتقاداتی نسبت به اعضای این کمیته وجود دارد اما از آنجایی که دستگاه های نظارتی نیز در حال پیگیری این پرونده هستند تصور نمی شود این کمیته بتواند سلایق شخصی را در احراز واقعیت دخالت دهد. در رابطه با تعداد متخلفین در پرونده بورسیه ها که برخی آن را کمتر از 100نفر می دانند نیز این اعتقاد وجود دارد که اساس این بورسیه ها بدین دلیل که بر اساس آزمون نبوده خطاست؛ بنابراین کسانی که بدون آزمون وارد دوره دکترا شدند هیچ توجیهی نمی توانند برای این مسئله در نظر بگیرند. همچنین از منظر کسانی که این مستندات را بررسی کرده اند فرایند این 3هزار بورسیه فرایندی کاملا تخلف پذیر نشان می دهد.

دنیای اقتصاد:حجم مبنای بی مبنا

«حجم مبنای بی مبنا»عنوان سرمقاله روزنامه دنیای اقتصاد به قلم غلامرضا سلامی است که در آن می خوانید؛تقریبا نیم قرن از آغاز به کار بورس اوراق بهادار در ایران می گذرد؛ ولی مانند بسیاری از نهادهای اقتصادی کشور هنوز در مراحل طفولیت به سر می برد یا با آن مانند یک طفل نوپا رفتار می شود. حداقل طی 25سال اخیر که از آغاز فعالیت جدی و مجدد بورس گذشته است، شاهد بسیاری از تصمیمات خلق الساعه در این بازار بوده ایم. برای مثال مخالفت شدید و مانع تراشی بورس در افزایش سرمایه شرکت ها را تجربه کرده ایم که نه تنها با معیارهای علمی و منطقی منافات داشته است، بلکه علنا با انباشت سرمایه ملی در ستیز بوده است.

اما یکی از بحث برانگیزترین تصمیمات مسوولان بورس طی دو دهه اخیر ابداع پدیده های نوظهور حجم مبنا و دامنه نوسان تک تک سهام (و نه مجموع سهام) بوده است. این تصمیمات که ظاهرا به منظور حفظ حقوق سهامداران جزء اتخاذ شده بود اجازه نمی داد که اولا قیمت یک سهم در یک روز حداکثر 2 درصد (و بعدا 4 درصد) افزایش یا کاهش داشته باشد و ثانیا این حد نوسان ناچیز نیز در صورتی پذیرفته می شد که نسبت به کوچکی و بزرگی شرکت و سهام شناور آن، تعداد معینی از آن سهام در یک روز معامله می شد.

برای مثال اگر شخصی که در مضیقه نقدینگی قرار دارد براساس اطلاعات موجود در بازار و تحلیل های علمی پیش بینی کند که قیمت سهام در اختیار وی، 30 درصد بالاتر از قیمت تابلو ارزش دارد و اشخاص دیگری نیز وجود دارند که این سهام را با این قیمت خریداری کنند، در آن صورت با در نظر گرفتن این ابداعات اعمال شده، این شخص ناچار است دارایی های خود را به ثمن بخس در اختیار خریداران آگاه قرار دهد و از آنجا که دارندگان دیگر این سهم با اطلاع از قیمت واقعی آن حاضر به عرضه این سهم نیستند، بنابراین به دلیل عدم انجام معامله در حد حجم مبنای در نظر گرفته شده، شخص مورد نظر نه تنها در آن روز قادر نیست سهم خود را به قیمت واقعی به فروش برساند، بلکه در روزها و ماه های بعد نیز این امکان برایش به وجود نخواهد آمد. همین مثال را می توان در مورد سهامی که ارزش واقعی آن به مراتب پایین تر از قیمت تابلو است، تکرار کرد.

این نوع نگرش علاوه بر آنکه باعث می شود اشخاص مستاصل در بازار به شدت متضرر شوند و در مقابل اشخاص فرصت طلب و حرفه ای رانت های عظیمی را نصیب خود سازند، موجب آن شده است که اعداد و ارقام موجود در تابلوی بورس بسیاری از مواقع منعکس کننده قیمت واقعی سهام نباشند که در این صورت تنها خاصیت بورس؛ یعنی کشف قیمت نیز فاقد معنی می شود.خوشبختانه به نظر می رسد مسوولان بورس اوراق بهادار با تصمیمی شجاعانه قصد حذف پدیده حجم مبنا و دامنه نوسان قیمت سهام را دارند. امید است که این اقدام پویایی لازم را در بورس اوراق بهادار تهران ایجاد کندو موجب آن شود که بسیاری از سهام متروکه و فاقد تحرک بورس پس از ماه ها و بعضا سال ها قیمت واقعی مورد داد وستد قرار گرفته و دارندگان گرفتار آنها، آنها را از حبس اموال خود نجات دهد.