تاثیر شکل‌گیری ائتلاف دریایی در سرنوشت منطقه

یک استاد ژئوپلیتیک دانشگاه با اشاره به این‌که «کشورهای منطقه خلیج فارس برای بازگشت به هویت درون سیستمی خود، محکوم به پذیرش ائتلافی فراتر از ائتلاف‌های موجود هستند، گفت: اگر چنین ائتلافی با ظرفیت های بومی در منطقه خلیج فارس شکل بگیرد تا چه اندازه می تواند در سرنوشت منطقه آثار مثبت باقی بگذارد و بستر ساز حرکت های مهم بعدی در منطقه باشد.

کد خبر: ۶۲۱۳۶۴

تاریخ: ۱۵ خرداد ۱۴۰۲ - ۱۴:۳۰

کیومرث یزدان‌پناه در گفت‌وگو با ایران اکونومیست در تحلیل خود از  احتمال ائتلاف دریایی ایران با کشورهای منطقه که اخیرا از سوی فرمانده نیروی دریایی ارتش اعلام شد، گفت: اگر این کار مقدمه‌ای برای یک اتحادیه منطقه‌ای جامع، فراگیر و چند منظوره باشد، خوب و راهبردی است، در غیر این صورت کارایی نخواهد داشت.

وی خاطرنشان کرد: خلیج فارس در نظام ژئوپلیتیک جهانی یک «منطقه محور»  است و سرشاخه حوزه ژئوپلیتیک اسلامی است. این منطقه نیاز به یک اتحادیه شبیه اتحادیه " آ.سه.آن" در شرق آسیا دارد.
لازمه شکل گیری آن هم کمربند مطمئن دفاعی ، نظامی و امنیتی است.لذا یک ائتلاف اینچنینی نیازمند زیرساخت ها و امکاناتی حیاتی است که موجودیت و اصالت چنین نهادی را اعتبار ببخشد.

وی با بیان این‌که «خلیج فارس شاه کلید قدرت در رقابت‌های بین‌المللی است»، گفت: این منطقه در آینده رقابت‌های جهانی و حصول به نظم نوین جهانی به اتحادگرایی منطقه ای موثر نیاز دارد و مشارکت همه کشورها در یک اتحادیه اصیل ، امری ضروری است‌. این منطقه از زمان پیدایش نفت و گاز به گسترده ترین شکل ممکن،مورد توجه قدرت‌های جهانی بویژه قدرت‌های واقع در حوزه ژئوپلیتیک استعماری در نیمکره غربی جهان بوده و هم اکنون نیز این قدرت‌ها حضور بسیار پر رنگ و مداخله گرانه‌ای را در منطقه خلیج فارس دارند.

یزدان پناه ادامه داد: از طرفی دیگر تحولات سال های اخیر در نظام بین الملل و به ویژه در سطوح منطقه ای، آن هم در مناطق حساس و پر اهمیت مثل خلیج فارس، موجب تشدید بی نظمی و برخوردهای سخت در ژئوپلیتیک خاورمیانه شده که بعد از سالها جنگ  و درگیری های پر هزینه در این مناطق ، برخی از کنشگران اصلی را به سمت کنار گذاشتن رفتارهای غلط و حرکت به سمت ائتلاف سازی درون منطقه ای در برابر تهدیدات مشترک سوق داده است.

وی افزود: آن‌چه واضح است این‌که کشورهای منطقه خلیج فارس برای بازگشت به هویت درون سیستمی خود ، محکوم به پذیرش ائتلافی فراتر از ائتلاف های موجود هستند.

این استاد ژئوپلیتیک دانشگاه بیان کرد: از سوی دیگر تبیین و طراحی هوشمندانه در اهداف راهبردی و  عملیاتی سیاست خارجی، فهم و شناخت دقیق و عینی شرایط جهانی، ترسیم جایگاه جدید ایران در نظام منطقه ای ، آنهم منطقه بسیار حیاتی خلیج فارس در شرایط متحول زای فعلی ضروری و شناسایی درست فرصت‌ها و چالش‌ها غیرقابل اجتناب است.

وی تصریح کرد: از این مناظر که به موضوع اعلامی اخیر نگاه کنیم، متوجه می شویم که اگر چنین ائتلافی با ظرفیت های بومی در منطقه خلیج فارس شکل بگیرد تا چه اندازه می تواند در سرنوشت منطقه آثار مثبت باقی بگذارد و بستر ساز حرکت های مهم بعدی در منطقه باشد.

این کارشناس مسائل بین‌الملل تاکید کرد: منطقه خلیج فارس در حال حاضر از نظر امنیتی گرفتار گسل قدیمی و فرسوده است، و برای نوسازی و استقلال منطقه ای ، باید از تمام عوامل برهم زننده نظم و امنیت منطقه ای فاصله و به سمت اتحادگرایی حرکت کند.