احداث پتروپالایشگاه‌ در بندر مکران

امکان صادرات و واردات ۲۰ تا ۴۰ میلیون تن کالای نفتی

مدیرعامل سازمان بنادر و دریانوردی گفت: در بندر بزرگ مکران با همکاری وزارت نفت، پتروپالایشگاه‌های بزرگی در حال احداث است که در فاز اول حداقل ۲۰ تا ۴۰ میلیون تن کالا فعالیت واردات نفت خام و صادرات محصولات نفتی خواهد داشت.

کد خبر: ۶۲۰۱۳۵

تاریخ: ۰۹ خرداد ۱۴۰۲ - ۱۷:۵۳

به گزارش ایران اکونومیست، علی‌اکبر صفایی با بیان اینکه سازمان بنادر و دریانوردی یکی از معاونت‌های وزارت راه و شهرسازی است که وظایفی تعیین‌شده در حوزه دریایی و بندری دارد، افزود: این سازمان دو وظیفه مشخص دارد، یکی فعالیت‌های دریایی و دیگری فعالیت‌های بندری؛ حیطه وظایف سازمان بنادر از ۲۰۰ مایل دریایی شروع می‌شود و حوزه‌های دریانوردی، حفظ محیط زیست دریایی و امنیت دریایی را در بر می‌گیرد. در خلیج فارس هم به جای ۲۰۰ مایل دریایی از خط میانه استفاده می‌کنیم.

وی ادامه داد: وظایف سازمان در حوزه دریایی به سه ظرفیت مشخص دولت صاحب پرچم، دولت صاحب ساحل و دولت صاحب بندر، تقسیم شده است، بدین ترتیب که هر کشتی که پرچم جمهوری اسلامی ایران را به اهتزاز در می‌آورد موظف است تمامی قوانین و مقررات ملی و کنوانسیون‌های بین‌المللی که این به عضویت آن درآمده است، رعایت کند. در بخش دولت صاحب ساحل هم با توجه به اینکه کشور دارای ۵۸۰۰ کیلومتر نوار ساحلی است تا خط میانه در خلیج فارس یا ۲۰۰ مایل ساحلی در دریای عمان، تمامی وظایف از قبیل چراغ‌های دریایی که بر اساس آن کشتی‌ها می‌دانند از چه مسیری عبور کنند که ایمن باشند، هیدروگرافی دریایی، لایروبی، جست‌وجو و نجات دریایی را شامل می‌شود.

معاون وزیر راه و شهرسازی گفت افزود: در حوزه دولت صاحب بندر هم تمام کشتی‌هایی که وارد بندر می‌شوند چه کشتی‌های کوچک و چه کشتی‌های بزرگ به وسیله راهنماهای سازمان بنادر و دریانوردی و سیستم یدک‌کشی ایمن به اسکله پهلو داده می‌شوند و سه مورد اشاره‌شده (دولت صاحب پرچم، دولت صاحب ساحل و دولت صاحب بندر) از جمله وظایف سازمان بنادر و دریانوردی در حوزه دریایی که در حوزه خلیج فارس، دریایی عمان و دریای خزر، شکل می‌گیرد.

صفایی با بیان اینکه کشور ایران از ۵۸۰۰ کیلومتر نوار ساحلی برخوردار است، اظهار کرد: در این مرز ساحلی دارای ۸۵۴ سازه دریایی هستیم و ۲۳۴ بندر کوچک و بزرگ داریم که هفت بندر آن خیلی بزرگ است و مدیریت تمامی این بنادر بر عهده سازمان بنادر و دریانوردی بوده و بر اساس قراردادهای بلندمدت سرمایه‌گذاری به بخش خصوصی واگذار شده است.

تشریح آخرین وضعیت توسعه سواحل مکران

وی در مورد اقدامات صورت‌گرفته در راستای توسعه سواحل مکران و برنامه‌های سازمان بنادر و دریانوردی در خصوص این سواحل طی سال جاری، توضیح داد: از زمان فعالیت دولت سیزدهم از یک طرف تاکیدات و منویات مقام معظم رهبری در راستای توسعه اقتصاد دریامحور و نیز توسعه سواحل مکران مدنظر قرار گرفت و مباحث خوبی در مجمع تشخیص مصلحت نظام در حال پیشبرد است و باید برنامه‌ها در نهایت از سوی مجلس و دولت تهیه شود.

مدیرعامل سازمان بنادر و دریانوردی با بیان اینکه یک مسیر بلندمدت تعریف شده و فعالیت‌های آن آغاز شده است، گفت: در راستای توسعه اقتصاد دریامحور نمی‌توانستیم منتظر تصویب برنامه‌ها باشیم، زیرا عملکرد حوزه دریا به‌خوبی نتوانسته توقعات را برآورده سازد و به همین دلیل تصمیم گرفتیم کار را به خوبی پیش ببریم.

راهبرد ترانزیت و تسهیل تجارت دریایی با همسایگان

صفایی با بیان اینکه این سازمان موظف بود وظایف خود را در اقتصاد دریامحور تعریف و این وظایف را به پروژه تبدیل کند، افزود: در راستای تحقق این هدف نیروی انسانی در حوزه دریا به عنوان یک نیروی کار متخصص مطرح است و در بخش دریا اولین موضوعی که مدنظر قرار گرفت راهبرد ترانزیت و تسهیل تجارت دریایی با همسایگان به منظور تحقق سیاست‌های دولت سیزدهم و در راستای بهبود وضعیت همکاری و تعامل با کشورهای همسایه بود. کشورهایی که در شمال کشور قرار دارند، کشورهای حوزه خلیج فارس، بخشی از کشورهای آسیایی و کشورهای حوزه دریای عمان از جمله کشورهای هدف بودند و توفیقات بسیاری حاصل شده است.

توسعه ناوگان حمل‌ونقل دریایی در دستورکار سازمان بنادر

وی با بیان اینکه راهبرد دیگر سازمان بنادر و دریانوردی در راستای توسعه اقتصاد دریامحور، توسعه ناوگان حمل‌ونقل دریایی بوده، گفت: در حوزه نیروی دریایی سپاه و ارتش از ظرفیت بسیار مطلوبی برخورداریم و این مسئله نقطه اقتدار کشور است تا به‌صورت ایمن فعالیت‌های دریایی را مدنظر قرار دهیم.

مدیرعامل سازمان بنادر و دریانوردی با بیان اینکه ایران کشوری است که بیش از ۹۰ درصد تجارت خود را از مسیر دریایی انجام می‌دهد، گفت: به همین دلیل باید ناوگان دریایی کشور در شمال و جنوب به‌ویژه در شمال کشور هم نوسازی می‌شد و هم ظرفیت‌ها افزایش پیدا می‌کرد. خوشبختانه با توجه به افزایش همکاری تجاری با همسایگان، افزایش همکاری بخش خصوصی، بازار روسیه به‌تدریج جریان کالا در دریای خزر شکل گرفت و تعداد قابل توجهی کشتی در دریای خزر اضافه شد و این روند چه به‌صورت ساخت و چه به‌صورت خرید ادامه دارد و در جنوب کشور نیز شرایط به همین منوال است.

معاون وزیر راه و شهرسازی با بیان اینکه در حوزه تجهیزات بندری و دریایی با عقب‌افتادگی‌هایی مواجه بودیم، تصریح کرد: اقدامات بسیار خوبی از سوی سازمان بنادر و دریانوردی و بخش خصوصی صورت گرفت؛ ۲۵ سال قبل شش میلیون تن کالای اساسی وارد کشور می‌شد و تجهیزات پاسخگو نبود اما در دولت سیزدهم به ۲۷ میلیون تن رسیدیم و سازمان بنادر و دریانوردی با همکاری بخش خصوصی بدون مشکل کار را پیش برد و به رکورد ۸۰ هزار تن روی یک کشتی در طول روز رسیدیم.

۴۰۰۰ نفر دریانورد در سطح کشور کم داریم

وی با بیان اینکه راهبرد توسعه کمی و کیفی دریانورد، مدنظر قرار گرفت، افزود: ما نمی‌توانیم در مسیرمان حرکت کنیم جز اینکه دریانورد خوب تربیت کنیم و خوشبختانه با حمایت رییس جمهوری، وزیر راه و شهرسازی، معاون اول رییس جمهور و رییس سازمان امور اداری و استخدامی بخش عمده‌ای از خلاء سازمان بنادر و دریانوردی در حوزه نیروی انسانی برطرف شد. علاوه بر این در دانشگاه‌های دریایی کشور شرایطی را فراهم کردیم که جوانان به حوزه دریایی علاقمند شوند و به‌صورت کمی و کیفی جوانان کشور را در حوزه دریا جذب کنیم اما باید بدانیم در حال حاضر ۴۰۰۰ نفر دریانورد در سطح کشور کم داریم و امیدواریم با تلاش دانشگاه‌ها این کمبود برطرف شود.

معاون وزیر راه و شهرسازی در ادامه به راهبردهای سازمان بنادر و دریانوردی در حوزه جذب سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی اشاره کرد و گفت: تا کنون ۱۱ هزار میلیارد تومان سرمایه بخش خصوصی جذب شده است و بیش از همین میزان سرمایه‌گذاری توسط بخش خصوصی در بنادر کشور در دست اجرا داریم.

افتتاح ۱۸۰ هزار میلیارد ریال پروژه سرمایه‌گذاری

صفایی با بیان اینکه در حوزه جذب سرمایه‌گذار خارجی نیز اتفاقات خوبی رخ داده است، اظهار کرد: سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در کنار سرمایه‌گذاری سازمان بنادر و دریانوردی می‌تواند شرایط خوبی را برای بنادر رقم بزند؛ باید بدانیم که تا کنون ۱۸۰ هزار میلیارد ریال پروژه سرمایه‌گذاری افتتاح شده که اشتغال‌زایی مطلوبی را به همراه داشته و بخشی از آن مربوط به‌سرمایه‌گذاری بخش خصوصی و بخشی مربوط‌به سرمایه‌گذاری سازمان بنادر و دریانوردی بوده است.

وی در یک برنامه تلویزیونی با موضوع «برنامه‌های سازمان بنادر و دریانوردی در راستای توسعه اقتصاد دریامحور»، ادامه داد: همچنین ۴۴۰ هزار میلیارد ریال پروژه‌های دریایی تعریف‌شده در حوزه زیربنای اقتصاد دریا تعریف کرده‌ایم که از سوی سازمان بنادر و دریانوردی در حال سرمایه‌گذاری است، امیدواریم بر اساس پروژه‌های تعریف‌شده و رایزنی‌های صورت‌گرفته با بخش خصوصی کار را پیش ببریم. پروژه‌های مذاکره‌ای صورت‌گرفته با بخش خصوصی در سال ۱۴۰۲ بالغ بر ۲۰۰ هزار میلیارد ریال است و امیدواریم با تحقق فعالیت‌های سرمایه‌گذاری، شاهد رونق اقتصادی در کشور، بهبود وضعیت اشتغال‌زایی و بهبود وضعیت معیشت مردم باشیم.

مدیرعامل سازمان بنادر و دریانوردی با بیان اینکه هرگونه توسعه دریایی باید با رعایت و حفظ محیط زیست دریایی صورت گیرد، خاطرنشان کرد: یکی دیگر از موضوعات راهبری سازمان بنادر و دریانوردی توسعه گردشگری دریایی است و اعتقاد داریم در این حوزه با فرهنگ اسلامی می‌توانیم شاهد اشتغال‌زایی و رونق مسافری و گردشگری دریایی باشیم.

ایجاد زون گردشگری دریایی در بندرعباس

صفایی خاطرنشان کرد: قطب گردشگری دریایی کشور در استان هرمزگان بین بندر عباس، بندر لنگه، بندر آفتاب و بندر چارک است که به جزایر کیش، قشم و هرمز وصل می‌شود؛ سالانه در کشور ۲۷ میلیون نفر سفر دریایی صورت می‌پذیرد و هم‌اکنون با همکاری وزیر راه و وزیر گردشگری در حال ایجاد زون گردشگری در بندر عباس هستیم.

وی با بیان اینکه برنامه‌های خاص خود را در استان مازندران و گیلان داریم، افزود: قرارداد با سرمایه‌گذاران منعقد شده است و به‌صورت عملیاتی در دولت سیزدهم ایجاد چند نقطه مشخص در حوزه گردشگری دریایی در دستورکار قرار دارد.

مدیرعامل سازمان بنادر و دریانوردی با بیان اینکه منتظر تصویب برنامه‌ها و رئوس فعالیت‌ها به‌دلیل زمان‌بر بودن نماندیم، گفت: عملا وارد کار شدیم و فعالیت‌ها را آغاز کردیم که بخشی از آن محقق شده و بخش دیگری تا پایان دولت سیزدهم محقق می‌شود و زمینه‌ساز اشتغال‌زایی برای کشور خواهد بود.

صفایی با بیان اینکه اقتصاد دریامحور نیازمند یک ساختار نهادی است، اظهار کرد: سازمان بنادر و دریانوردی و وزارت راه بیشترین ارتباط و تکالیف در طول نوار ساحلی عهده دار هستند اما نیازمند یک ساختار نهادی در حد ریاست معاون اول رییس جمهور، دبیری وزیر راه و شهرسازی و حضور تمامی دستگاه‌های مرتبط در حوزه اقتصاد دریامحور هستیم که می‌تواند عملکرد را بهبود بخشد، مدیریت یکپاچه ایجاد کند و کارنامه بسیار ارزشمندی در پایان دولت سیزدهم در حوزه اقتصاد دریامحور به جا بماند.

چشم‌اندازهای توسعه بندر چابهار و سواحل مکران از سوی سازمان بنادر

وی درباره توسعه سواحل مکران و اقدامات صورت گرفته در آن، توضیح داد: طول سواحل مکران ۱۴۴۰ کیلومتر است که حدود ۹۰۰ کیلومتر آن  در استان هرمزگان و ۵۴۰ کلیومتر آن در استان سیستان و بلوچستان قرار دارد.

معاون وزیر راه و شهرسازی با اشاره به اینکه سازمان بنادر و دریانوردی فاز اول بندر چابهار را بر اساس ظرفیت حدود ۸ تا  ۹ میلیون تنی مدنظر قرار داد و برای فاز دوم آن نیز در حال مذاکره است که با توجه به افزایش نرخ بار، افزایش کشتی و افزایش کالا، آمادگی توسعه آن را داریم، اظهار داشت: مرحله اول شامل اسکله و تجهیزات است که کاملا مهیا شده و در حال حاضر ۴ میلیون تن عملکرد داریم که مربوط به بندر شهید بهشتی است و اگر بندر شهید کلانتری نیز اضافه شود، تقریبا به ۱۱ میلون تن ظرفیت دست می‌یابیم.

مدیرعامل سازمان بنادر و دریانوردی درباره چشم‌انداز این سازمان در بندر چابهار که یکی از مهمترین بنادر اقیانوسی منطقه است، گفت: در بندر چابهار، وزارت راه و شهرسازی به جدیت پروژه راه‌آهن چابهار به زاهدان را تکمیل و پیگیری می‌کند و حلقه اولیه آن انجام شده است.

صفایی با اشاره به اینکه در بندر چابهار شرایط کاملا مهیا است تا پروژه‌هایی برای افزایش بار ترانزیتی داشته باشیم که این مسئله در سطح وزارت راه و شهرسازی در حال پیگیری است، همچنین بندر جاسک را داریم که در حال حاضر با عمان یک میلیون تن از طریق شناورهای فلزی و چوبی تبادل خارجی انجام می‌دهد و بندر سیریک نیز در حال تکمیل نهایی است که انشاءالله در هفته دولت یا نهایتا پایان سال به طور کامل آماده بهره‌برداری خواهد بود.

نقطه ترسیم‌شده برای سواحل مکران

وی در پاسخ به اینکه قرار است سواحل مکران به چه نقطه‌ای برسد؟ گفت: به بندر چابهار، سیریک و بندر جاسک اشاره کردیم و در خصوص بندر بزرگ مکران نیز با همکاری وزیر نفت، زمینی که در منطقه کوه مبارک است به سازمان اختصاص یافت که مراحل مستندسازی آن طی می‌شود و منتظر واگذاری زمین نشدیم و مطالعات اقتصادی را در منطقه انجام دادیم.

مدیرعامل سازمان بنادر ادامه داد: گفتنی است با توجه به پتروپالایشی بزرگی که در این منطقه ایجاد می‌شود و طی سه سال آینده نیز به بهره‌برداری می‌رسد، در فاز اول حداقل ۲۰ تا ۴۰ میلیون تن فعالیت خواهیم داشت که این فعایت هم به صورت واردات نفت خام و هم به صورت صادرات محصولات نفتی خواهد بود.

صفایی در خصوص هدفگذاری مرحله اول، توضیح داد: مطالعات اقتصادی مرحله اول انجام شده، مطالعات فنی در بخش ژئوتکنیک، لایروبی و ارزیابی موج آغاز شده است، همچنین طرح جامع آن کلید خورده که امیدواریم تا پایان سال کل مطالعات را تمام و طرح جامع را تهیه کنیم و اگر مشکلی پیش نیاید سال آینده وارد فاز اجرایی می‌شویم. در عین حال با کشورهای خارجی و سرمایه‌گذاران داخلی مذاکره می‌کنیم که در هر بخشی حتی زیرساخت‌ها ورود کنند و سازمان بنادر از این سرمایه گذاری استقبال می‌کند.

معاون وزیر راه درباره طرح اقتصادی و بازگشت سرمایه از سواحل مکران، گفت: طرح اقتصادی دیده شده و ترافیک آن مشخص است و پالایشگاه‌ها هم خوشبختانه در حال ساخت هستند.

توسعه بنادر کوچک در دولت سیزدهم

وی افزود: علاوه بر این یکی دیگر از سیاست‌هایی که در دولت سیزدهم پیگیری کرده‌ایم توسعه بنادر کوچک بود چرا که این بنادر می‌توانند اقتصاد یک شهر یا استان را تحت تاثیر قرار دهند و سازمان بنادر و دریانوردی در این راستا، بندر خمیر را بهره‌برداری کرد.

صفایی با بیان اینکه سازمان بنادر و دریانوردی در حال ایجاد بستر در بنادر شمالی و جنوبی کشور است، عنوان کرد: بخش حمل و نقل جاده ای و ریلی نیز در حال پیشبرد فعالیت‌ها هستند، بخش‌های داخلی و خارجی خصوصی نیز در حال وارد شدن هستند و باید بدانیم در جریان‌های ترانزیتی، مقوله زمان و قیمت حرف اول را می‌زند و تمام تلاش ما بر این است که قیمت تمام شده عبور کالا از کشور را نسبت به مسیر سنتی که از آسیا به دریای سرخ، مدیترانه، دریای سیاه و دریای بالتیک عبور می‌کند، کاهش دهیم.

عبور ۵۰ میلیون تن کالا بین روسیه و هند از مسیر سنتی دریایی

صفایی افزود: در حال حاضر سازمان بنادر و دریانوردی، شرکت‌های کشتیرانی، سرمایه گذاران داخلی و خارجی و بخش خصوصی پای کار هستند و باید عبور کالا از این مسیر را آغاز کنیم؛ به تدریج در حال پیشبرد و باید بدانیم برخی بسترسازی ها سخت است و با توجه به اینکه اقداماتی صورت نگرفته، سرعت خوبی داریم و در این مسیر می‌توانیم کالاها را علی رغم تمامی تحریم ها و فشارهای وارده، عبور دهیم و اجازه ندهیم کشور ما از این مسیر حذف شود.

وی با اشاره به اینکه ۴۰ تا ۵۰ میلیون تن کالا بین روسیه و هند از مسیر سنتی دریایی انتقال می‌یابد، گفت: اگر بتوانیم بخشی از این میزان کالا را از مسیر جدید ایجاد شده، عبور دهیم اقدام شایسته ای صورت گرفته است و خوشبختانه با تلاش بخش خصوصی و بخش دولتی به سهولت قابل جذب خواهد بود.

آخرین وضعیت تکمیل کریدور شمال-جنوب

معاون وزیر راه و شهرسازی در مورد تکمیل کریدور شمال-جنوب طی چهار سال آینده، بیان کرد: در حوزه حمل و نقل ریلی و جاده ای ظرفیت خوبی داریم اما ظرفیت ریلی کشور با توجه به اهداف ترسیم شده از سوی وزارت راه در بخش ترانزیت کافی نیست و ما نیز نمی توانیم تا چهار سال آینده منتظر بمانیم که ترانزیت شکل بگیرد.

صفایی ادامه داد: سازمان بنادر و دریانودری وعده می‌دهد در بنادر شمال و در جنوب کشور همواره ظرفیت خود را به حدی برسانیم که نه تنها پشتیبان صادرات و واردات کشور باشد بلکه پشتیبان کالاهای عبوری از کشور هم باشد، بنابراین امکانات لازم و کیفی را فراهم می‌کنیم و به سهولت ظرفیت ها را افزایش می‌دهیم.

وی با تاکید بر اینکه ترانزیت می‌تواند ارزش افزوده خوبی برای کشور داشته باشد، بیان کرد: دستگاه‌هایی که متولی ترانزیت هستند کم نیستند و امیدواریم بر اساس پیشنهاد وزیر راه، مدیریت واحد و هماهنگی ترانزیت کشور ایجاد شود.

آخرین وضعیت شناورهای رو-رو در دریای خزر

وی در مورد برنامه سازمان بنادر و دریانوردی به منظور استفاده از کشتی‌های رو-رو در دریای خزر، اظهار داشت: در حال حاضر یک شناور مربوط به کشور همسایه ماهانه یکبار تردد و فعالیت می‌کند و شرکت‌های کشتیرانی ها تمایل دارند به ۲ در این زمینه ورود کنند که یک مورد آن کانتینری شدن فعالیت ها به همان ترتیبی که در دنیا مدنظر قرار گرفته است.

معاون وزیر راه با اشاره به اینکه برخی کامیون ها از آستارا به آذربایجان و از آذربایجان به روسیه می‌روند و بار این میزان کامیون از طریق دریا و شناورهای رو-رو قابل جذب است، عنوان کرد: کشتیرانی جمهوری اسلامی در شرکت صدرا درخواست ساخت دو کشتی را داده و دو کشتی غیرکانتینری هم در حال ساخت است، همچنین برخی شرکت‌های کشتیرانی خصوصی بیش از ۱۵ فروند کشتی را وارد دریای خزر کرده‌اند که عمدتا نفتی و کالاهای متفرقه است و برخی نیز کشتی خریده‌اند که در حال وارد کردن هستند.

صفایی افزود: در مجموع چهار فروند کشتی در شرکت صدرا در حال ساخت است و در بندر انزلی نیز به دنبال آن هستیم که با رعایت ملاحظات زیست محیطی در بندر انزلی ظرفیت ساخت کشتی ایجاد کنیم تا هم در حوزه ساخت و هم در بخش تعمیرات، ظرفیت خود را ارتقاء دهیم و اشتغال‌آفرینی کنیم.

به گفته صفایی به جز ساخت در بخش خرید کشتی، بیش از ۱۵ فروند کشتی خریداری و وارد دریای خزر شده است و بیش از ۱۵ فروند دیگر نیز از سوی بخش خصوصی در دست خرید است تا به تدریج وارد کشور شوند.