سرگذشت جبلی؛ از خبرنگاری و سفارت تا ریاست صداوسیما

پیمان جبلی ۲۰ ماه پیش در چنین روزی به ریاست سازمان صدا و سیما منصوب شد؛ فردی که پیش از آن، علاوه بر تجربه ۲۰ ساله حضور در این سازمان، تجربیاتی از جنس سیاسی و دیپلماتیک را نیز در کارنامه خود دارد و در بازه‌ای فرمانده نیروی قدس سپاه و وزیر امور خارجه برای ماموریت جدید او هم نظر شدند.

کد خبر: ۶۱۹۲۸۰

تاریخ: ۰۸ خرداد ۱۴۰۲ - ۱۲:۱۱

ایران اکونومیست پلاس: ۲۰ ماه است که از حضور فردی بر مسند ریاست صداوسیما می‌گذرد که بر خلاف برخی از پیشینیان، تبارش رسانه‌ای بود و وقتی که خبر انتصاب او منتشر شد، واکنش‌ها به این موضوع مثبت و معتدل بود چراکه او قریب به ۲ دهه تجربه حضور در صدا و سیما داشت. در ادامه این گزارش به بررسی بخش‌هایی از زندگی رئیس ۵۷ ساله سازمان صدا و سیما می‌پردازیم:

پیمان جبلی

سربازی که به سرداری رسید

«پیمان جبلی» در سال ۷۲ با مدرک کارشناسی ارشد رشته معارف اسلامی و تبلیغ (عنوان پایان نامه: مبانی روان شناختی امر به‌ معروف و نهی از منکر) از دانشگاه امام صادق (ع) فارغ‌التحصیل شده، در سال‌های تحصیل در دوره کارشناسی ارشد در دانشگاه، کار خود را در صدا و سیما آغاز کرد و سال‌ها به عنوان خبرنگار و نویسنده در این رسانه فعالیت داشت و به دلیل تسلط به دو زبان انگلیسی و عربی در سال ۷۰ عهده‌دار مسئولیت دبیری اخبار خارجی بخش شامگاهی صدای جمهوری اسلامی ایران را بر عهده گرفت؛ او که به گفته یکی از همکاران پیشین خود «سربازی است که به سرداری رسیده»، در سال ۷۱  دبیری اخبار خارجی و داخلی اخبار سیما، طی سال‌های ۷۲ تا ۷۷ دبیری اخبار بخش خبری ۲۱، سال ۷۸ سردبیری اخبار سراسری شبکه ۲ سیما (۲۲:۳۰) و طی سال‌های ۷۸ تا ۸۰ نیز مدیرکلی اخبار داخلی واحد مرکزی خبر را بر عهده داشته است. از او به عنوان مؤسس بخش گفت‌وگوی ویژه خبری شبکه ۲ نیز یاد می‌شود. جبلی همچنین در سال ۸۳ توانست با دفاع از پایان نامه تحصیلی خود با عنوان «به سوی الگوی هنجاری تلویزیون بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران(مطالعه موردی؛ تجربه شبکه الجزیره قطر)» از دانشگاه امام صادق (ع) مدرک دکترای فرهنگ و ارتباطات دریافت کند.

پیمان جبلی

جبلی در بیروت

جبلی شهریور ماه سال ۸۴ و پس از ۳ سال تجربه کار به عنوان مدیر کل اخبار شبکه خبری العالم، مدیریت دفتر این رسانه در بیروت را عهده‌دار شد. العالم یک شبکه خبری ایرانی است که به زبان عربی فعالیت خبری و رسانه‌ای می‌کند و مرکز آن در تهران قرار دارد و دارای ۳ دفتر رسمی در بیروت، بغداد و دمشق است. جنگ ۳۳ روزه جنگ میان رژیم صهیونیستی و حزب‌الله لبنان از جمله مهمترین اتفاقاتی است که در زمان حضور جبلی در بیروت رخ داد؛ او تا سال ۸۷ در بیروت حضور داشت.

جبلی منصوب سعید جلیلی در شورای عالی امنیت ملی

سعید جلیلی یک سال بعد از انتصاب از سوی محمود احمدی نژاد- رئیس جمهوری وقت- به عنوان  دبیر شورای عالی امنیت ملی، آبان ۹۷ در حکمی جبلی را به عنوان معاون رسانه‌ای دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی منصوب کرد؛ انتصابی که شاید تا همیشه از آن یاد شود چرا که جلیلی از چهره‌های منتسب به جریان اعتقادی - سیاسی «پایداری» است؛ جریانی که پس از وقایع انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۸۸ و خانه‌نشینی ۱۱ روزه محمود احمدی‌نژاد و مطرح شدن جریان انحرافی که منجر به ایجاد اشتقاق میان جناح اصولگرایان شد، اعلام موجودیت کرد و از سال ۹۳ مجوز فعالیت خود را با عنوان «جبهه پایداری» از وزارت کشور دریافت کرد. گرچه جبلی اخیراً گفته که معتقد است که هیچ گاه شخصیتش را در قالب محدود یک جریان سیاسی قرار نداده، اما حضور ۲ ساله او در دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی و نزدیکی‌اش به سعید جلیلی موضوعی است که حتی تا امروز که او بر مسند ریاست رسانه ملی تکیه زده، همراه اوست و هر از گاهی موجب وارد شدن اتهاماتی درباره جانب‌داری او از یک جریان سیاسی خاص می‌شود.

منصف المرزوقی و پیمان جبلی

ماموریت سیاسی جبلی در تونس با نظر سردار سلیمانی/ دریافت نشان درجه یک جمهوری تونس

پیمان جبلی همزمان با آغاز بیداری اسلامی(بهار عربی) از کشور تونس (کشوری در شمال آفریقا) طی سال‌های ۸۹  و ۹۰ به عنوان سرپرست مسئولیت سفارت ایران را در این کشور عهده دار شد و در اردیبهشت ماه سال ۹۱ نیز استوارنامه خود را به عنوان سفیر جمهوری اسلامی ایران به منصف المرزوقی رئیس جمهوری وقت تونس تقدیم کرد؛ علی اکبر صالحی وزیر پیشین امور خارجه (آذر ۸۹- مرداد ۹۲) حدود ۱۰ سال بعد از این انتصاب در یک گفت‌وگوی رسانه‌ای در دی ماه سال ۱۴۰۰ از هماهنگی این وزارت‌خانه با سرلشکر قاسم سلیمانی فرمانده وقت نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی برای انتصاب جبلی به عنوان سفیر در تونس خبر داد و گفت که «در تعیین سفیر برای لیبی و تونس با سردار هماهنگ بودیم؛ بلاخره این کشورها یک سفیر فوق‌العاده می‌خواست از این نظر که شرایطی فوق‌العاده در این کشورها حاکم بود و شاید یک سفیر صرف دیپلمات نتواند در آنجا کارآمدی لازم را داشته باشد بلکه این سفیر ضمن دیپلمات بودن باید از یک پشتوانه و آگاهی میدانی هم برخوردار باشد؛ بنابراین برخی از سفرا را با سردار سلیمانی با اتفاق تعیین می‌کردیم؛ مثلاً آقای جبلی در آن زمان سفیر ما در تونس شدند؛ این کارها نشان از یک انسجام کاری بین وزارت خارجه و سردار سلیمانی است».

مرداد ۹۳ با پایان یافتن ماموریت جبلی در سفارت‌خانه ایران در تونس، او جهت اعلام پایان ماموریت خود و همچنین معرفی سفیر جدید، به دیدار منصف المرزوقی رئیس جمهور تونس رفت؛ در این دیدار به پاس قدردانی از اقدامات جبلی در زمینه تقویت و ارتقای روابط دو کشور، نشان درجه یک «جمهوری» این کشور از سوی المرزوقی به او اهدا شد.

پیمان جبلی

بازگشت به صدا و سیما؛   جبلی معتمد رؤسا

جبلی پس از پایان ماموریت خود در وزارت امور خارجه، به صدا و سیما بازگشت؛ بازگشتی با اندوخته‌ها و تجربیاتی از جنس سیاسی؛ او در دی ماه ۹۳ با حکم محمد سرافراز رئیس وقت رسانه ملی به عنوان معاون سیاسی (معاونت خبر پیشین) سازمان صداوسیما منصوب شد؛ او کمتر از ۲۰ ماه بعد، در مرداد ۹۵ با حکم عبدالعلی علی عسگری رئیس وقت صدا و سیما، به عنوان معاون برون مرزی این سازمان منصوب شد؛ معاونتی با تعدادی شبکه رادیویی، تلویزیونی و پایگاه‌های اینترنتی که مسئولیتش تولید محتوا به زبان‌های مختلف برای مخاطبان خارج از ایران است.

تأسیس خبرگزاری تصویری بین‌المللی «ایران پرس»، و راه‌اندازی ۲ شبکه رادیو و تلویزیونی اینترنتی «هوسا» و «پرس تی وی فرانسوی» از اقدامات جبلی در دوران حضور در معاونت برون مرزی رسانه ملی است. افتتاح شبکه جدید «العالم سوریه» از دیگر اقداماتی است که جبلی انجام داد؛ اقدامی که شاید بتوان ادای دین این سفیر پیشین به جبهه مقاومت بود؛ او در این باره گفته است که «یکی از دلایل اصلی راه اندازی شبکه العالم سوریه و یکی از عواملی که انگیزه ما را برای راه اندازی این شبکه چند برابر کرد تأکیدات شهید سردار سلیمانی برای حفظ دستاوردهای جبهه مقاومت بود. تعبیر ایشان این بود که خون فرزندان ما و رزمندگان جبهه مقاومت که برای تثبیت این جبهه و دستاوردها در سوریه، عراق و مناطق دیگر ریخته شده نباید به هدر رود و یا به تعبیر آن شهید بزرگوار ما بر گروه‌های تروریستی و دشمنان محور مقاومت غلبه کردیم و حالا در عرصه افکاری عمومی بقیه نباید روی این موج سوار شوند و بخواهند منطقه را در سمت و سویی مخالف با اهداف مقاومت پیش ببرند.»

جبلی تحریم شده آمریکا و اتحادیه اروپا

در پی اعتراضات سال گذشته (۱۴۰۱) در برخی نقاط کشور وزارت خزانه‌داری ایالات متحده ۲۵ آبان ماه ۱۰۴۱ در بیانیه‌ای از قرار دادن نام تعدادی از کارکنان صدا و سیما در لیست تحریم‌های خود خبر داد که در این لیست نام پیمان جبلی در کنار نام‌های علی رضوانی(خبرنگار)، آمنه سادات ذبیح‌پور (خبرنگار)، محسن برمهانی (معاون سیما)، احمد نوروزی (معاون برون مرزی) و یوسف پور انواری (مدیر برنامه‌ریزی در بخش برون مرزی) قرار داشت. ۲۱ آذر همان سال اتحادیه اروپا با انتشار جزئیات بسته تحریم‌ها علیه جمهوری اسلامی ایران، علاوه بر سازمان صداوسیما، ۲۰ فرد را نیز در لیست تحریم‌های خود قرار داد که نام پیمان جبلی نیز در این لیست قرار داشت.

میثم(راست) و مقداد(چپ) برادران پیمان جبلی

وقتی برادران «جبلی» به دنبال پناهندگی رفتند

بامداد ۱۸ دی ۹۸ ساعاتی بعد از عملیات نظامی شهید سلیمانی که از سوی نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی - در پاسخ به حمله آمریکا به فرودگاه بغداد که منجر به شهادت سرلشکر قاسم سلیمانی و همراهانش شد- در یک پایگاه نظامی متعلق به آمریکا در عراق انجام شد، پرواز شماره‌ ۷۵۲ هواپیمایی بین‌المللی اوکراین با ۱۶۷ مسافر و ۹ خدمه  فرودگاه تهران را به مقصد کی‌یف ترک کرد اما دقایقی بعد، به دلیل خطای انسانی و اصابت موشک یکی از سامانه‌های پدافند هوایی کشور سقوط کرد؛ حادثه‌ای بسیار تلخ که منجر به کشته شدن همه سرنشینان هواپیمای اوکراینی شد. در این پرواز ۱۴۷ نفر از سرنشینان ایرانی بودند که «محمد امین جبلی» نیز از جمله آن‌ها بود؛ پیکر او که از برادرزاده پیمان جبلی است، طی یک مراسم رسمی در محوطه مقبره امامزاده صالح (ع) در میدان تجریش تهران به خاک سپرده شد. پس از فوت محمد امین جبلی نیز تعدادی از مقامات و شخصیت‌های سیاسی از جمله سعید جلیلی– نماینده رهبر انقلاب در شورای عالی امنیت ملی و عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام– در منزل پدر او – دکتر محمد جبلی، فوق تخصص قلب و عضو هیئت‌علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران – حضور یافتند و با این خانواده داغدار ابراز همدردی کردند.

حضور سعید جلیلی در منزل خانواده «محمد امین جبلی»  برادرزاده پیمان جلیلی

دی ماه ۱۴۰۱ و ۳ سال بعد از این واقعه، میثم جبلی یک از برادران پیمان جبلی در گفت‌وگو با مجله آمریکایی «تایم» از قصد خود برای پناهندگی به کانادا خبر داد؛ او دلیل این تصمیم خود را تلاش برای «دادخواهی» عنوان کرد و گفت که همراه با برادر دیگرش(مقداد) از کشور خارج شد و اکنون هر دو آن‌ها در جستجوی پناهندگی هستند؛ پیمان جبلی در واکنش به این مصاحبه، تلویحاً با خط کشی میان خود و برادرش، گفت که «مطمئن نیستم که چقدر از این اظهارات ارادی بوده و این اتفاقات طبیعی است»؛ او در عین حال تاکید کرد که «این اتفاقات، چیز جدیدی نیست و در گذشته هم بوده و طبیعت این مسیر، ریزش‌ها و رویش‌ها است.»

جبلی و انتقادات به مرز بندی سیاسی در صدا و سیما

جبلی ۲۰ ماه قبل و در زمانی که به ریاست رسانه ملی منصوب شد، در حساب کاربری خود در فضای مجازی خط مشی خود را اعلام کرد و نوشت که «صداوسیما باید  منعکس کننده مطالبات، خواسته ها و دغدغه های توده مردم باشد و نباید منعکس کننده نظرات و منویات یک طبقه خاص آن هم طبقه خاصی که جدای از مردم است، باشد؛ صداوسیما رسانه کسانی خواهد بود که صدایشان به جایی نمی‌رسد». جبلی چندی پیش با یکی از رسانه‌های زیر مجموعه سازمان صدا و سیما، درباره انتقادات به مرز بندی سیاسی در صدا و سیما گفته است که «همچنان بر اعتقادی که همیشه داشتم، پایبندم و هیچ گاه شخصیت خودم را در غالب محدود یک جریان سیاسی قرار نداده‌ام؛ برخی افراد و  جریانات دل‌شان می‌خواهد همه چیز را از منظر خود و تحلیل‌های مبتنی بر گرایش خود نگاه کنند که این هم طبیعی است چراکه در جمهوری اسلامی آزادی مطلق وجود دارد که هر کسی هرطور که می‌خواهد فکر کند اما این به آن معنا نیست که ما دنبال گرایش، جریان یا حزب خاصی هستیم اما آنچه به آن پایبند هستیم و عهد و پیمانی که با همکاران‌مان داریم این است که برای کشور و انقلاب اسلامی و مردم که صاحبان اصلی رسانه ملی هستند، فعالیت کنیم.»