تلفیق دو رویکرد برای آموزش خانواده‌های تک‌فرزند با هدف کاهش استرس

تحقیقات محققان دانشگاه الزهرا نشان می‌دهد که تلفیق دو رویکرد فرزندپروری مبتنی بر تعهد و پذیرش و خانواده‌درمانی ساختاری برای آموزش به خانواده‌های تک‌فرزند در زمینه کاهش استرس مثمرثمر خواهد بود.

کد خبر: ۶۱۷۶۴۸

تاریخ: ۰۳ خرداد ۱۴۰۲ - ۱۷:۴۳

به گزارش ایران اکونومیست، دکتر سیمین حسینیان در میزگرد «اندیشکده خانواده تحت عنوان گفتمان خانواده‌گرا در سند الگو» که امروز در دوازدهمین کنفرانس الگوی اسلامی  ایرانی پیشرفت برگزار شد، گفت: توسعه در علم و فناوری، انقلاب صنعتی را به ارمغان آورد و در اکثر ملت‌های سراسر جهان زنان در کنار مردان بیرون از خانه مشغول به کار شدند و ساختار خانواده به اشکال خانواده تک فرزند، بدون فرزند، تک والد، خانواده با پدر و مادر سالمند و غیره تغییر کرده است.

وی ادامه داد: خانواده‌های ایرانی نیز از این قائده مستثنی نبوده‌اند، به طوری که در نیم قرن اخیر تغییرات بنیادی در شکل و ویژگی‌های خانواده در ایران محسوس بوده و تمایل به فرزندآوری در والدین ایرانی نیز کاهش یافته و این کاهش مداوم در میزان متوسط خانواده به تغییر در ساختار و افزایش خانواده‌های تک‌فرزند  منجر شده است.

عضو هیئت‌علمی دانشگاه الزهرا با بیان این‌که به طور کلی ورود فرزند به خانواده جزء عوامل ایجادکننده استرس برای والدین محسوب می‌شود؛ گفت: استرس والدین حاصل اثر تعامل کنش‌وری و خصوصیات اصلی و آشکار والدین با خصوصیات فرزند است. استرس والدین ممکـن است به کاهش سلامت روانی و بهزیستـی والدیـن منجر شده و در نهایت به پیوند و تعامل والد-فرزندی لطمه وارد کند.

وی با اشاره به انجام  مطالعه‌ای با عنوان «تدوین و اثربخشی بسته آموزشی تعامل مادر- فرزند ویژه خانواده‌های تک فرزند بر استرس مادران و پیوند والدینی دختران نوجوان» گفت: در این مطالعه تمامی مادران و نوجوانان (۱۶ تا ۱۸ سال) خانواده‌های تک‌فرزند ساکن شهر یزد و متخصصین کار با خانواده از شهرهای مختلف شرکت کردند. در این مطالعه با استفاه از روش تحقیق کیفی در چند مرحله و همچنین مطالعه مروری مقالات علمی در حوزه تعامل والد-نوجوان یک بسته آموزشی طراحی شد که شامل ۱۳ جلسه آموزشی ۱۲۰ دقیقه‌ای برای مادران و نوجوانان است. این جلسات با توجه به مضامین اصلی و فرعی استخراج شده از منابع تحقیق تدوین شد که شامل اصلاح ادراک و نگرش والد و نوجوان به تک‌فرزندی، اصلاح تعامل والد-نوجوان و اصلاح ساختار خانوادگی بود.

حسینیان با بیان این‌که در زمینه تعامل والد-نوجوان تحقیقات بسیار گسترده‌ای در سطح جهان انجام شده است؛ گفت: افراد بسیاری در این زمینه فعالیت داشته‌اند و برنامه‌های مدون بسیاری نیز طراحی شده که تأثیر مثبتی نیز در نوع تعامل بین والدین و فرزندان داشته است؛ اما با توجه به مضامین کشف شده تلفیق دو رویکرد فرزندپروری مبتنی بر تعهد و پذیرش و خانواده‌درمانی ساختاری برای آموزش به خانواده‌های تک‌فرزند مثمر ثمر به نظر می‌رسید.

وی اظهار کرد: والدین می‌خواهند فرزندانشان در شادی و امنیت رشد کنند و فرزندان نیز موفق، خودمختار و دانا باشند. همچنین می‌خواهند فرزند، آرزوهایشان را تحقق ببخشد، چیزی که تحت عنوان انتظارات و همچنین کمال‌طلبی والدین در مضامین کشف شده به آن اشاره کردیم.

این در حالی است که هیچ دوره رشدی نیست که کاملاً مطابق نظر والدین باشد و هر دوره آموزشی مشکلاتی دارد، در پی آن ذهن والدین به‌ویژه زمانی که احساس استرس و آسیب‌پذیری دارند، نگرانی‌هایی را زمزمه می‌کند؛ مهم نیست چه اتفاقی برای فرزند رخ دهد، آن‌ها به فرمان ذهنشان گوش می‌دهند.

به گزارش ایران اکونومیست؛ این مقاله توسط دکتر سیمین حسینیان به عنوان نویسنده مسئول و با همیاری مهناز مرتضوی دانش‌آموخته دکتری مشاوره خانواده از دانشگاه الزهرا تهیه شده است.