بلیط های دو سر باخت هواپیما، هم مسافران ناراضی و هم شرکت ها

شرکت های هواپیمایی اعتقاد دارند که افزایش 29 درصدی قیمت بلیط گره مشکلات آن ها را باز نمی کند از سوی دیگر مسافران هم از کیفیت خدمات و کاهش ایمنی پروازها ناراضی هستند.

کد خبر: ۶۱۷۳۸۳

تاریخ: ۰۳ خرداد ۱۴۰۲ - ۱۲:۲۱

ستاد تنظیم بازار بالاخره پس از کش وقوس های فراوان با افزایش میانگین ۲۹ درصدی قیمت بلیت پرواز های داخلی موافقت کرد. اخیرا دبیر انجمن شرکت‌های هواپیمایی از افزایش قیمت بلیت هواپیما از ۵ تا ۴۰‌درصد خبر داده و اعلام کرده قیمت بلیت هواپیما به صورت میانگین ۲۹‌درصد افزایش یافته که این افزایش برای برخی از مسیر ها ۵‌درصد و در برخی از مسیر ها ۴۰‌درصد اعمال می‌شود.

این افزایش قیمت در حالی صورت گرفته است که سابق بر این رئیس سازمان هواپیمایی کشوری از درخواست شرکت‌های هواپیمایی برای افزایش ۱۰۰ درصدی قیمت بلیت هواپیما خبر داده و گفته بود بر اساس مصوبه دولت پس از اخذ نظر ستاد تنظیم بازار، تغییر قیمت‌ها اجرا می‌شود. به گفته وی بر اساس پیشنهاد انجمن شرکت‌های هواپیمایی بحث تغییر قیمت بلیت های هواپیمایی مطرح شده است. به این صورت که از تیر ماه ۱۴۰۰ به مدت حدود ۲۲ ماه هیچ‌گونه افزایش قیمتی در بلیت هواپیما صورت نگرفته است.

ماجرا از این قرار است که در اردیبهشت سال گذشته پیشنهاد افزایش 47 درصدی قیمت بلیت هواپیما از سوی شرکت‌های هواپیمایی ارائه شده و سازمان هواپیمایی کشوری سال ۱۴۰۱ در شورای عالی هواپیمایی افزایش ۳۰درصدی را مصوب کرده اما این افزایش قیمت از اردیبهشت ماه سال پیش، به دلایل متعدد اعمال نشده است.

به گفته رئیس سازمان هواپیمایی کشوری، طی مدت مذکور که افزایش قیمت اتفاق نیفتاده بود، انجمن شرکت‌های هواپیمایی درخواست جدیدی را در شورای عالی ترابری به صورت افزایش ۱۰۰ درصدی مطرح کرده که مقرر شد در ستاد تنظیم بازار ارائه شود. بر اساس مصوبه دولت هر زمانی که نظر ستاد تنظیم بازار اخذ شود، این تغییر قابل اعمال است.

تعیین دستوری قیمت بلیت هواپیما توسط نهادهای نظارتی مانند ستاد تنظیم بازار و عدم افزایش آن به مدت حدود دو سال موجب شده تا شرکت‌های هواپیمایی متضرر شده و از پس هزینه های جاری ناشی از ارائه خدمات خود به دلیل افزایش هزینه ها و ارزی بودن بخشی از هزینه قطعات موردنیاز خود بر نیایند. از طرف دیگر عدم افزایش قیمت بلیت هواپیما به صورت سالانه و همگام با تورم موجب شده تا این عدم افزایش قیمت که با منطق رفاه حال مسافران صورت گرفته در این مقطع با افزایش ۱۰۰ درصدی قیمت بلیت، مسافران را نیز دچار چالش کند و در نهایت به زیان مصرف‌کننده نهایی تمام شود.

عدم‌حل مشکلات صنعت هوایی با افزایش جدید قیمت بلیت

انجمن شرکت‌های هواپیمایی برای سال‌جاری تقاضای افزایش ۱۰۰ درصدی قیمت بلیت را ارائه کرد که این پیشنهاد مورد قبول واقع نشد و در نهایت ستاد تنظیم بازار افزایش میانگین ۲۹ درصدی قیمت بلیت را صادر کرد. به این صورت که در برخی از مسیر ها ۵ تا ۶‌درصد و برخی دیگر از مسیر ها ۴۰‌درصد افزایش قیمت داشته اند.

مقصود اسعدی‌سامانی، دبیر انجمن شرکت‌های هواپیمایی با اعلام این مطلب در گفت‌وگو با «دنیای‌اقتصاد» گفت: شرکت‌های هواپیمایی از تیر سال ۱۴۰۰ با وجود نوسانات نرخ ارز، افزایش نرخ تورم و گرانی جهانی قطعات هواپیما افزایش قیمت نداشته اند.

وی افزود: انجمن شرکت‌های هواپیمایی سال گذشته پیشنهاد افزایش ۴۷ درصدی را ارائه کرد، اما شورای عالی هواپیمایی تنها با افزایش ۳۰ درصدی قیمت بلیت موافقت کرد که همین عدد نیز ابلاغ نشد و قیمت بلیت تغییر نکرد.

به گفته اسعدی سامانی بر اساس برنامه پنجم توسعه نرخ بلیت هواپیما باید آزادسازی شود و این آزادسازی از تکالیف دولت است، اما با وجود این موضوع نیز تغییر قیمت بلیت در سال گذشته حاصل نشد.

وی افزود: نرخ‌های جدید از ۲۸ اردیبهشت اعمال شده و افزایش بیش از این دستورالعمل توسط شرکت‌ها تخلف است.

اسعدی سامانی با تاکید بر اینکه این افزایش قیمت مشکل صنعت را حل نخواهد کرد، گفت: امیدواریم مشکلات صنعت هواپیمایی مورد بررسی قرار گیرد تا شرکت‌ها بتوانند خدمات بهتری به مردم ارائه کنند.

افزایش 29درصدی نرخ بلیت گرهی از مشکلات باز نمی کند

دبیر انجمن شرکت‌های هواپیمایی درباره افزایش نرخ بلیت هواپیما، با بیان اینکه نرخ‌های اعلامی بین 5 تا 40‌درصد افزایش داشته، گفت: آنچه در ستاد تنظیم بازار تصویب و ابلاغ شده، بدون حضور و ارائه نظرات ذی‌نفعان و کارشناسان این حوزه تصمیم‌گیری شده است.

به نقل از وب‌سایت انجمن شرکت‌های هواپیمایی، مقصود اسعدی سامانی تاکید کرد: فارغ از اینکه نرخ‌های اعلامی به هیچ وجه با هزینه ها و تورم کشور در این مدت همخوانی ندارد، اما بخش مهم و شاید دردناک ماجرا تصمیم‌گیری در شرایطی است که کارشناسان و فعالان این حوزه در این تصمیم نقشی نداشته و نادیده گرفته شده اند.

وی تصریح کرد: هدف از تغییر نرخ‌ها افزایش ظرفیت برای عرضه صندلی، ارائه خدمات بهتر به مسافران و استفاده از تخصص و مهارت مهندسان صنعت هوایی در زمینه های مختلف و خلبانان است اما مصوبه کنونی افزایش دلالی و ایجاد بازار سیاه را رقم می زند.

دبیر انجمن شرکت‌های هواپیمایی تصریح کرد: بر اساس برنامه پنجم توسعه نرخ بلیت هواپیما باید آزاد شود و این آزادسازی از تکالیف دولت است، اما با وجود این موضوع تغییر قیمت بلیت در سال گذشته حاصل نشد.

وی در ادامه با بیان اینکه پس از دو سال از آخرین افزایش قیمت، اکنون افزایش 29درصدی نرخ بلیت هواپیما گرهی از مشکلات صنعت هواپیمایی کشور را باز نمی کند، خاطرنشان کرد: شرکت‌های هواپیمایی از تیرماه 1400 هیچ افزایش قیمتی نداشتند و این در حالی است که در این مدت علاوه بر افزایش شدید نرخ ارز و تورم کشور، تعرفه های گمرکی ورود قطعات و موتور هواپیما، دستمزدها و… هم افزایش قابل‌توجهی داشته است که هزینه های بسیار سرسام آوری به شرکت‌های هواپیمایی تحمیل کرده است.

اسعدی‌سامانی در ادامه با اشاره به تصویب افزایش 30 درصدی نرخ بلیت هواپیما در سال گذشته توسط شورای عالی هواپیمایی، افزود: با وجود پیگیری های انجمن و تصویب شورای عالی هواپیمایی، مصوبه افزایش نرخ در سال گذشته اجرایی نشد؛ بنابراین با توجه به مسائل ذکر شده و افزایش هزینه شرکت‌ها، امسال برای بهبود وضعیت صنعت هوایی، پیشنهاد افزایش 100درصدی نرخ بلیت ارائه شد و در جلسات برگزار شده با سازمان حمایت از حقوق مصرف‌کننده و تولیدکننده هم آنالیز دقیقی از نرخ‌ها و وضعیت موجود ارائه کردیم تا با تعدیل نرخ، بخشی از مشکلات صنعت مرتفع شود.

وی اظهار کرد: نرخ‌های جدید از ۲۸ اردیبهشت اعمال شده و افزایش بیش از این دستورالعمل توسط شرکت‌ها تخلف محسوب می‌شود.

تکرار تجربه سرکوب نرخ ارز درباره قیمت بلیت هواپیما

قیمت بلیت هواپیما به مدت دو سال افزایش پیدا نکرده و قرار بود به صورت ناگهانی حدود ۱۰۰ درصد افزایش پیدا کند. دولت قیمت ارز را به همین صورت به مدت چند سال سرکوب کرده بود و اجازه افزایش به مدت چند سال داده نشده و یک دفعه شاهد قیمت‌های انفجاری بودیم.

حمید نجف، کارشناس صنعت هوایی با اعلام این مطلب  گفت: در اسفند ماه سال گذشته، شورای عالی کار قیمت حداقل دستمزد را ۲۷ درصد و دستمزد سایر سطوح را ۲۱ درصد افزایش داد. در شرایطی که دستمزد افرادی که برای شرکت‌های هواپیمایی کار می‌کنند بین ۲۰ تا ۲۵ درصد افزایش یافته، شرکت‌های هواپیمایی خواهان افزایش هزینه خدمات خود به میزان ۱۰۰ درصد بودند. در حالی که همین شرکت‌ها راضی نیستند که حقوق و دستمزد پرسنل شان، ۱۰۰ درصد افزایش پیدا کند.

این کارشناس صنعت هوایی با اشاره به لزوم بهداشت مالی در شرکت‌های هواپیمایی گفت: بعضی از شرکت‌های هواپیمایی قصد دارند مشکلات و معضلات اقتصادی خودشان را در قالب افزایش قیمت بلیت مرتفع کنند. به عبارتی تنها راهکار عبور از بحران شرکت‌های هواپیمایی، گرانی بلیت تصور می‌شود در صورتی که باید به کاهش هزینه و بهداشت مالی در این شرکت‌ها نیز توجه شود و خدمات ارائه شده را با هزینه و پرسنل کمتر انجام دهند. در حالی که تعدادی از شرکت‌های هواپیمایی با تورم نیروی انسانی روبه رو هستند. وی افزود: تمام این عوامل هزینه تمام شده خدمات را در کشور بالا برده و پایان این زنجیره به مصرف‌کننده نهایی می رسد. مصرف‌کننده نهایی باید هزینه های ناشی از سوءمدیریت ها، ساختار غلط و فساد مستتر در بعضی از مجموعه ها را پرداخت کند. تمام این عوامل به نوعی روی هزینه تمام شده خدمات موثر است.

نجف در ادامه گفت: فقدان بهداشت مالی که به سوء مدیریت و نبود کارآیی، بهینه سازی، تورم نیروی انسانی و به‌کار گیری افراد غیر متخصص بر می گردد، باعث شده هزینه ها افزایش یابد. شرکت‌های هواپیمایی به جای بهینه سازی هزینه ها، آنها را در قالب افزایش قیمت بلیت از مصرف‌کننده درخواست می‌کنند.

کمک به تعادل در عرضه و تقاضا با آزادسازی نرخ بلیت هواپیما

اگر دولت خواهان این است که در حوزه حمل ونقل هوایی بین میزان عرضه صندلی-پرواز توسط شرکت‌های هواپیمایی و میزان تقاضای آن توسط مسافران تعادل ایجاد شود، باید به اجرای قانون آزادسازی نرخ بلیت هواپیما کمک کند. در صورت اجرای قانون آزادسازی نرخ بلیت، دست شرکت‌های هواپیمایی بازتر شده و می‌توانند ناوگان بیشتری را در خطوط به پرواز در آورده و بیشتر پاسخگوی تقاضا در این حوزه باشند.

مقصود اسعدی سامانی، دبیر انجمن شرکت‌های هواپیمایی با اعلام این مطلب در گفت وگو با «دنیای‌اقتصاد» گفت: شورای عالی هواپیمایی در تیرماه سال گذشته زمانی که قیمت دلار ۲۵هزار تومان بود با افزایش ۳۰درصدی نرخ بلیت موافقت کرد. بلیت هواپیما در حدود ۲۰ ماه گذشته، افزایش نرخ نداشت و علاوه بر آن حتی ۱۵ درصد کاهش نرخ هم در آذر سال گذشته با تصویب دولت وجود داشت.

وی افزود: شورای عالی هواپیمایی در تیر ماه سال گذشته افزایش ۳۰درصدی نرخ بلیت هواپیما را مصوب و آن را منوط کرد به بعد از پروازهای اربعین و بعد هم به دلیل شرایطی که کشور داشت با اجرای آن موافقت نکرد. در حال حاضر با توجه به افزایش نرخ ارز، قطعا افزایش ۳۰درصدی نرخ بلیت، پاسخگوی حل مشکلات شرکت‌های هواپیمایی نخواهد بود و تغییر این نرخ برای ارائه بهتر خدمات حمل ونقل هوایی اجتناب ناپذیر است.

مایی در ادامه گفت: آزادسازی نرخ بلیت هواپیما می‌تواند در استفاده اقشار بیشتری از جامعه از هواپیما تاثیر گذار باشد. آمارها نشان می‌دهد میزان سفرها در سال گذشته حدود یک درصد حمل ونقل عمومی کشور را شامل شده است. در دوران اعمال آزادسازی نرخ هواپیما (سال ۹۴ تا ۹۷) شاهد رشد مسافران بودیم و همین‌طور توانستیم تعداد ۴۴ فروند هواپیما به ناوگان کشور اضافه کنیم. همچنین تعداد مسافران هوایی از ۱۷ میلیون مسافر در سال به ۲۴ میلیون مسافر در سال در پروازهای داخلی رسید.

وی افزود: از سال ۱۳۹۷ که دوباره با توجه به افزایش نرخ ارز نرخ بلیت تکلیفی هواپیما اعمال شد، مجدد شاهد کاهش مسافر بودیم. این نشان می‌دهد که اگر این دولت قانون برنامه ششم توسعه را که در آن بر آزاد سازی نرخ بلیت هواپیما تاکید شده اجرا کند، بسیاری از این مشکلات می‌تواند برطرف و شرایط برای استفاده بیشتر مردم از هواپیما فراهم شود.

اسعدی سامانی با اشاره به افزایش هزینه های شرکت‌های هواپیمایی گفت: سال گذشته بخش حمل ونقل هوایی مسافری کشور تورم ۴۰درصدی را تجربه کرد، ضمن اینکه تعرفه واردات قطعات موتور هواپیما از ۴۲۰۰ تومان به ۲۸۵۰۰ تومان رسید که احتمالا این نرخ تغییر کرده است. از سویی قیمت موتور و قطعات هواپیما و هزینه های حمل آن در سطح جهان افزایش یافته است. این افزایش تا ۱۰۰ درصد بوده است.

وی ادامه داد: با افزایش هزینه خدمات، شرکت‌ها برای راه اندازی پروازهای خود باید از شرکت‌های داخلی خریداری کنند. هزینه هایی مانند خدمات هندلینگ، کترینگ و... افزایش یافته است. وی تاکید کرد: این موارد متغیرهای تاثیرگذاری هستند که در قیمت تمام شده بلیت پروازها موثر است. طی یک سال و نیم گذشته تغییر نرخی در پروازها نداشته ایم و در آذرماه سال ۱۴۰۰ هم دولت ۱۵ درصد نرخ‌ها را کاهش داد. اینها باعث شده شرکت‌های هواپیمایی در شرایط بسیار سختی قرار داشته باشند.

دبیر انجمن شرکت‌های هواپیمایی با اشاره به تبعات عدم تغییر نرخ بلیت پروازهای داخلی گفت: عدم امکان جایگزینی منابع موجود به ویژه تامین موتور هواپیما بعد از اتمام سایکل موتورها، زمین گیر شدن بیش از ۵۰ درصد ناوگان هوایی کشور و احتمال افزایش این مساله در سال‌جاری، نبود منابع مالی و امکان تامین قطعات و تجهیزات برای به روز رسانی، کاهش ضریب ایمنی پروازها، احتمال افزایش سوانح، افزایش زیان شرکت‌های هواپیمایی و احتمال ورشکستگی ایرلاین ها، عدم امکان نوسازی ناوگان و خرید هواپیمای نو یا با سن کم، کاهش صندلی قابل عرضه، افزایش دوره انتظار دریافت بلیت هواپیما با توجه به افزایش تقاضا بعد از پایان کرونا و مهم‌تر از همه فرار متخصصان صنعت هوایی کشور از تبعات عدم تغییر نرخ بلیت پروازهای داخلی است. سامانی تاکید کرد: مهاجرت متخصصان مانند خلبانان و مهندسان فنی با توجه به تفاوت فاحش دریافتی در داخل و خارج کشور یکی از معضلات حمل ونقل هوایی مسافری در صورت عدم تغییر قیمت بلیت پروازهاست.

منبع: دنیای‌اقتصاد