پاییز سختی در راه است

تابستان گذشت اما تنشهای آبی و وضعیت سربه‌سر تولید و مصرف آب نه‌تنها نگذشت بلکه یک فصل دیگر تمدید شد و پاییز طبق پیش‌بینی‌ها با ادامه خشکسالی، بارش‌ها وضعیت مطلوبی نخواهند داشت و تنها راه گذر از بحران آبی پاییز صرفه‌جویی است.

کد خبر: ۶۱۴۲۵

تاریخ: ۰۴ شهريور ۱۳۹۳ - ۰۹:۵۶

هرساله با شروع شهریور؛ مسئولان مربوطه با ارائه گزارش‌هایی از چگونگی مدیریت پیک مصرف و گذر از شرایط تنش‌آمیز تأمین آب در روزهای گرم سال، خبر از برنامه‌های خود برای پیک مصرف سال آینده می‌دادند اما امسال با سالهای پیش متفاوت است.

امسال با شروع شهریور، نه‌تنها شرایط تنش‌آمیز تأمین آب را پشت سر نگذاشته‌ایم، بلکه این شرایط در برخی کلان‌شهرها که بحران آفرین بوده به وضعیت قرمز نیز رسیده است.

مدیران مربوطه که وظیفه تأمین و انتقال آب را به مشترکان دارند، یک چشم به پایان گرمای هوای تابستان و افت مصرف دارند و چشم دیگرشان به شروع پاییز است که اگرچه دمای هوا کاهش می‌یابد و به‌تبع آن؛ مصرف آب نیز افت خواهد کرد اما کمبود منابع آبی، تأمین و توزیع آب را در پاییز هم با چالش مواجه می‌کند.

برای گذر از تابستان سال جاری، علاوه بر افزایش برداشت از سفره‌های آب زیرزمینی، افزایش برداشت از منابع ذخیره شده پشت سدها در برنامه قرار گرفت تا مبادا تابستان در اوج گرما با جیره بندی آب مواجه شویم.

افزایش برداشت از منابع سدها در حالی که این منابع نسبت به سالهای گذشته هم با کاهش مواجه شده بود، سطح اطمینان اتکا به منابع آبهای سطحی را برای تأمین آب پاییزی کشور کاهش داد و امسال برای نخستین بار در تاریخ کشور علاوه بر تابستان گرم باید در پاییز هم نگران مدیریت تولید و مصرف آب باشیم.

چشم مسئولان به آسمان و دست مردم

"پاییز سختی در راه است" این جمله را 2 روز پیش، خسرو ارتقایی ــ مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای تهران ــ بر زبان آورد و گفت:‌ اکنون شرایط مخازن سدهای تهران مطلوب نیست و اگر بارش‌ها کم باشد، پاییز سختی خواهیم داشت.

اگرچه این جمله را یک مقام مسئول در تأمین آب استان تهران بر زبان آورده اما پیش از آن وزیر نیرو، معاون امور آب و آبفای وزارت نیرو و مدیرعامل شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور نیز به ادامه تنشهای آبی 517 شهر کشور در پاییز اشاره کرده‌اند.

با مروری بر گفته‌های این مسئولان، این مسئله روشن است که اگرچه بحران آبی 12 کلان‌شهر و تنش آبی 517 شهر کشور در میانه تابستان، در شروع پاییز با این گستردگی به چشم نمی‌خورد و در برخی شهرها و کلان‌شهرها وضعیت به حالت مطلوب‌تری رسیده است اما همچنان تنش آبی در سراسر ایران وجود دارد.

در تمامی گفته‌ها و اظهار نظرهای مسئولان کشوری، استانی، شهری و روستایی این موضوع به چشم می‌خورد که چشم به آسمان دارند و امیدوارند سال آبی جدید با خشکسالی آغاز نشود. اما پیش‌بینی‌ها چیز دیگری است. پیش‌بینی‌ها و برآوردها از آمارهای درازمدت بارندگی، دمای هوا، آوردهای رودخانه‌ای، میزان رطوبت و دوره‌های خشکسالی و همچنین بررسی تغییرات اقلیمی و ناهماهنگی ایجاد شده در فصل بارش‌های منطقه‌ای، حاکی از در پیش داشتن پاییزی است که نمی‌توان روی میزان بارش‌هایش حساب باز کرد. اما مسئولان چشم به آسمان دارند و امیدوار به بارش‌های طبیعی هستند.

از سوی دیگر تأکید مسئولان امر بر اجرایی شدن حداقل 20 درصد صرفه‌جویی در مصرف آب است. این صرفه‌جویی 20 درصدی که با محور شدن بخش خانگی مورد تأکید قرار گرفته، در بخشهای صنعت و کشاورزی بدون استراتژی باقی مانده است. اما از آنجا که اولویت اصلی تأمین آب؛ بخش خانگی است و بحران اصلی نیز در تأمین آب با استانداردهای شرب است، اجرای برنامه‌های فرهنگ سازی، بازدارنده و مدیریت فشار در سطح شهرها و کلان‌شهرها در برنامه شرکت‌های آبفای شهری قرار دارد.

در برخی از کلان‌شهرها از جمله تهران، حفر چاههای جدید نیز به‌منظور افزایش ظرفیت تأمین آب در دست اقدام است.

*تسنیم

ف/ف