ضرورت مشارکت هر چه بیشتر نیکوکاران در فعالیت‌های تحقیقاتی

معاون تحقیقات و فناوری دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی گفت: اگر افراد جامعه و نیکوکاران از پروژه های تحقیقاتی و فواید آن آگاه شوند، در کنار مدرسه سازی و بیمارستان سازی، به فعالیت های پژوهشی هم کمک می‌کنند. این در حالی است که ما به میان مردم نرفتیم و آنان را نسبت به فواید تحقیقات خودمان آگاه نکردیم و به آنان نشان ندادیم که با فعالیت های پژوهشی، می توانیم سبب رفع مشکلات آنان شویم

کد خبر: ۶۱۲۳۶۸

تاریخ: ۲۲ ارديبهشت ۱۴۰۲ - ۱۲:۳۰

به گزارش ایران اکونومیست، دکتر حمیدرضا خانکه در اولین کنگره پژوهشی سالیانه دانشجویان دانشگاه های علوم پزشکی مستقر در استان تهران که در دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی برگزار شد، افزود: در کشور ما، اگر افراد جامعه و نیکوکاران از پروژه های تحقیقاتی ما و فواید آن آگاه شوند، در کنار مدرسه سازی و بیمارستان سازی، به فعالیت های پژوهشی هم کمک می‌کنند. این در حالی است که ما تاکنون به میان مردم نرفته و آنان را نسبت به فواید تحقیقات خودمان آگاه نکرده‌ایم و به آنان نشان ندادیم که با فعالیت های پژوهشی، می توانیم سبب رفع مشکلات آنان شویم و با تحقیقات می توان به بهتر شدن زندگی بیمار یا معلولی در یک خانواده، کمک کرد.

وی برای بیان جایگاه و اهمیت علم، به فرمایشات حضرت علی (ع) اشاره کرد که فرمودند، اگر کسی به جایگاه علمی دست یافته، حاصل زحمت و تلاش بوده است و یا فرمودند، علم و دانش برای فقرا، ثروت است و برای اغنیاء، زینت است که فرمایشات صحیحی است.

دکتر خانکه، انتخاب مسیر علمی، را بسیار سخت دانست و گفت: آنچه که من معتقدم و به یکی از دانشجویان ایرانی در خارج از کشور گفتم، برای انتخاب بین ادامه تحصیل و کار ، در نظر داشته باشید که اگر می خواهید ثروتمند شوید، دنبال کار کردن و بیزینس بروید و اگر می خواهید جوان بمانید، در مسیر علم آموزی قدم بردارید. بنابر این در جمع ما، همه جوانند، چون می آموزند و آموزش می دهند.

وی با تعریف " علم و تحقیق علمی "، سخنان خود را ادامه داد و گفت: علم، دو تعریف ساده دارد، " مجموعه دانسته های ما " است و " مسیری که ما به تولید علم می رسیم " روش علمی گویند، بنابر این کسی که مسیر تولید دانش را بلد است، دانشمند می شود.

عضو هیات علمی دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی افزود: تحقیق علمی، یعنی تمام تلاشی که ما انجام می دهیم تا ابعاد وجودی خلقت را بفهمیم. ما تحقیق می کنیم تا آفرینش و خلقت را بفهمیم، بنابر این به قول لوئی پاستور، برای دانش، مرزی وجود ندارد. تنها چیزی که مرز ندارد، دانش است. به ویژه در عصر کنونی و با فضای مجازی که یک فرد می تواند به تمام دنیا وصل شده، اطلاعات بگیرد، و بدون محدودیت، یاد بگیرد و یاد بدهد. همانطور که در دوران شیوع کووید 19 محققان کشورهای مختلف دنیا، اطلاعات خودشان را با یکدیگر به اشتراک می گذاشتند و در نوع خود، این همکاری علمی بی نظیر بود.

دکتر خانکه با تاکید بر این نکته که در علم، مطلق گرایی وجود ندارد، اظهار داشت: علم، تغییر می کند و ثابت نیست، دانشمند، کسی است که گپ ها را می شناسد. درباره هر موضوعی، می تواند چند سئوال عمیق را مطرح کند.

معاون تحقیقات و فناوری دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی در ادامه با طرح چند سئوال، ویژگی های علم، یافته های علمی و روش های علمی، را بیان داشت.

وی اظهار داشت: « علم، یافته های علمی و روش علمی به چه میزان قابل اعتمادند؟، یافته های علمی به چه میزان قابل تکرارند؟، به چه میزان مردم از یافته های علمی بهره مند می شوند؟، به چه میزان مردم و جامعه در فرایند تولید علم مشارکت دارند؟، روش های ارزیابی علمی و دانشمندان چگونه هستند؟، آیا شاخص هایی مثل ضریب تاثیر و تعداد انتشارات و میزان اعتماد برای ارزیابی تولیدات علمی و دانشمندان کفایت می کند؟ و دسترسی آزاد به داده ها، مشارکت در فرایند تولید علم و دسترسی آزاد به محصولات علمی امکانپذیر است؟ » سئوال هایی است که ویژگی های یافته های علمی و شرایط فعالیت های تحقیقاتی را نشان می دهد.

دکتر خانکه با طرح این سئوال که علم متاثر از چیست ؟ توضیح داد: علم، متاثر از سیاست، اقتصاد، فلسفه و فرهنگ است و این چهار حوزه، روی علم نیز اثر می گذارند. بنابر این، علم تحت تاثیر این عوامل قرار می گیرد.

وی، ارتباط علم با دمکراسی را نیز توضیح داد و گفت: یعنی علم و دانشمندان یک کشور، تحت تاثیر سیاست و مدیریت اقتصادی آن کشور قرار نگیرند، در صورتی که این موضوع امکانپذیر نیست. همانطور که خیلی از شرکت های بزرگ و معتبر تحقیقاتی دنیا تحت تاثیر سیاست و مسایل اقتصادی کشور خود هستند.

وی در بخش دیگری از سخنانش اظهار داشت: ما نیاز به شهروندانی داریم که دانشمند باشند، بنابر این ما باید به میان مردم برویم و یافته های علمی را برایشان توضیح بدهیم و آنان را نسبت به فعالیت های علمی آگاه کنیم.

معاون تحقیقات و فناوری دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی با اشاره به ارتباطی که دانشگاه ها می توانند با مردم برقرار کنند، افزود: هر دانشگاه باید یک روز درهای خود را باز کرده و اجازه بدهد که مردم وارد دانشگاه شده و با فضای دانشگاه و ماهیت آن احساس نزدیکی کرده و از آن متاثر شوند. و خودبخود " دانشگاه شهر " درست شود. ما هم نیاز داریم که اینگونه عمل کنیم، ضمن آنکه ان شاءالله در کنگره بعدی، دانشمندان جوان، یافته های علمی خود را برای مردم توضیح خواهند داد و مردم به آنان امتیاز می دهند که چقدر یافته آنان را می‌فهمند.

وی در مورد اصطلاح دیگری تحت عنوان " علم باز " در کشورهای پیشرفته دنیا، گفت: یعنی همه حق دارند که بدون پرداخت هزینه ای، به داده های علمی، روش های علمی و به محصول علمی دسترسی پیدا کنند. چرا که فعالیت های مطالعاتی با منابع ملی انجام می شود و باید دانشمندان و دانشجویان به نتایج تحقیقات افراد دیگر دسترسی داشته باشند.

این استاد دانشگاه به دهها بانک اطلاعات از داده های بسیاری که برای همه قابل دسترس نیست، گفت و افزود: براساس این پارادایم جدید، علم باید در اختیار همه قرار بگیرد و دوره شیوع کووید 19، بی نظیرترین دوران مشارکت دانشمندان و محققان کشورهای مختلف دنیا با یکدیگر بود که اطلاعات خود را با دیگران به اشتراک می گذاشتند، چرا این روش ادامه نداشته باشد.

به‌گفته دکتر خانکه، براساس قانون کشور، " دسترسی آزاد به اطلاعات " مجاز است، ضمن آنکه ابزار استفاده برای تحقیق و کدینگ دیتاها باید در اختیار دیگران هم قرار بگیرد، گزارش باید قبل از تحقیق، ریجستر بشود و باید مسیر تحقیق بصورت شفاف در اختیار همه قرار بگیرد تا توسط دیگران قابلیت تکرار داشته باشد و مشارکت مردم را جلب کند.

وی، آخرین آمار مربوط به رشد اقتصادی، میزان تولید مقالات علمی و وضعیت علمی کشور به لحاظ تعداد دانشجویان در مقاطع مختلف و ... طی سالهای 2010 تا 2019 میلادی را بیان و عنوان کرد: توسعه هر کشور از طریق افزایش اختیارات دانشگاه ها است، عدم مداخله در امور دانشگاه ها موجب توسعه دانشگاه ها و انجام فعالیت های ملی و بین المللی در چارچوب قوانین و ضوابط است، ضمن آنکه دانشگاه ها باید شرایط مالی مناسب داشته باشند تا اساتید دغدغه معیشت نداشته باشند.

معاون تحقیقات و فناوری دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی در پایان خاطرنشان کرد: دانشجویان ما، این سرمایه های علمی کشور بی نظیرند و انگیزه و توان علمی دانشجویان ما بی نظیر است.

گفتنی است؛ اولین کنگره پژوهشی سالیانه دانشجویان دانشگاه های علوم پزشکی مستقر در استان تهران، با شرکت جمع کثیری از دانشجویان و محققان رشته های گوناگون در مقاطع مختلف تحصیلی دانشگاه های علوم پزشکی استان تهران، در دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی برگزار شده است.

به گزارش روابط عمومی دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، در سه روز کار این کنگره، ۱۴۰ مقاله بصورت سخنرانی و ۱۶۵ مقاله بشکل پوستر ارائه می شود، علاوه بر این رویداد talk school  همراه با کارگاه های آموزشی مرتبط با " هوش مصنوعی، علوم داده، واقعیت مجازی و واقعیت افزوده " برای شرکت کنندگان برگزار شد.