تعرفه‌گذاری من‌درآوردی وزارت بهداشت برای پرستاران

کد خبر: ۶۰۹۳۵۸

تاریخ: ۰۵ ارديبهشت ۱۴۰۲ - ۲۳:۳۲

پرستاران با ارائه بیشترین خدمات به مراجعه‌کنندگان مراکز درمانی و بیمارستانی، قلب نظام سلامت را تشکیل می‌دهند، اما نحوه اجرای قانون تعرفه‌گذاری خدمات پرستاری، از قوت قلب سیستم سلامت کشور کاسته و اینک دیگر پذیرای درمان‌های مقطعی نیست.

به گزارش سلامت نیوز به نقل از روزنامه رسالت، پرستاران با ارائه بیشترین خدمات به مراجعه‌کنندگان مراکز درمانی و بیمارستانی، قلب نظام سلامت را تشکیل می‌دهند، اما نحوه اجرای قانون تعرفه‌گذاری خدمات پرستاری، از قوت قلب سیستم سلامت کشور کاسته و اینک دیگر پذیرای درمان‌های مقطعی نیست.

باوجود قول و قرار مسئولان مبنی بر اعمال قانون تعرفه گذاری، تعرفه پرستاران مانند سایر گروه‌های تعرفه‌دار شاغل در وزارت بهداشت محاسبه و پرداخت‌نشده و اصلاح آیین‌نامه تعرفه‌گذاری که به عقیده پرستاران، پشت درهای بسته تنظیم‌شده و منافع آنان را نادیده گرفته است، مهم‌ترین مطالبه این گروه شغلی را دربرمی گیرد.

بنابراین تعرفه‌گذاری‌ای که پس از۱۵ سال بلاتکلیفی، سرانجام در سال گذشته رونمایی و در دستور کار قرارگرفته، نارضایتی پرستاران را به دنبال داشته است. دراین‌باره «فاطمه بحرینی» رئیس خانه پرستار مشهد، با انتقاد و اظهار تأسف از شیوه غلط پرداخت ناچیز به جامعه پرستاری به خبرگزاری ایلنا می‌گوید: «کارشناسان و طراحان تعرفه‌گذاری پرستاری با اجرای نادرست این قانون در موقعیت پساکرونا، خستگی‌های چندین‌ساله مراقبت از بیماران کرونایی را چندبرابر کردند. مشاوران و طراحان اجرایی این قانون که پس از ۱۵‌سال‌و اندی اجرایی شده، بایستی پاسخگوی این‌همه اختلافات غیرمنطقی و دریافتی‌های اهانت‌آمیز به پرستاران باشند.»

«محمد شریفی‌مقدم»، دبیرکل خانه پرستار به‌دفعات نسبت به تعرفه گذاری غیرکارشناسی ابراز نارضایتی کرده و معتقد است: این طرح را از آذرماه سال گذشته به‌صورت نسنجیده آماده کرده بودند و قصد داشتند آن را به جامعه پرستاری کشور تحمیل کنند آن‌هم بدون مشارکت نمایندگان واقعی و دلسوز پرستاران. یک سال پیش از ما دعوت کردند و طرح را مقابل ما گذاشتند، من آنجا پرسیدم مبنای محاسبات و تدوین چیست، مثلا ۶k را از کجا آورده‌اید که پاسخی نداشتند بدهند. این طرح به‌اصطلاح تعرفه‌گذاری نه مبنای کارشناسی دارد و نه براساس عدالت تنظیم‌شده، بودجه‌ای داشته‌اند و آن را به نسبت تخت‌ها و تعداد پرستاران شاغل قسمت کرده‌اند بدون اینکه نگاه کارشناسی به ماجرا داشته باشند.

شریفی‌مقدم آنچه در این طرح ارائه‌شده را غیرقابل‌قبول دانسته و به‌صراحت عنوان می‌کند: قانون‌گذار الزامات دیگری برای تعرفه‌گذاری پرستاران مشخص کرده که در طرح فعلی به‌هیچ‌وجه این الزامات رعایت نشده و آنچه اجراشده فقط کاریکاتوری از تعرفه‌گذاری است، فقط شوی اجرای تعرفه‌گذاری را روی صحنه آوردند بدون اینکه تعرفه‌گذاری واقعی اجرایی شده باشد. آنچه دیدیم فقط یک نمایش بود. از سال قبل بارها نسبت به این موضوع هشدار دادیم اما متأسفانه این هشدارها و انتقادات را جدی نگرفتند و بازهم کار خودشان را کردند.

اصلاح ریشه‌ای تعرفه گذاری

اگرچه به‌تازگی، عباس عبادی، معاون پرستاری وزارت بهداشت از رشد ۳۰ درصدی ارزش نسبی «k »پرستاری خبر داده، اما این موضوع بازهم از گلایه‌مندی جامعه پرستاری نکاسته و بنا بر تأکیدات آن‌ها باید مسئله تعرفه گذاری را از پایه و اساس اصلاح کرد. دراین‌باره محمد شریفی مقدم، در گفت‌وگو با «رسالت» می‌گوید: «مادامی‌که مسئله به‌صورت ریشه‌ای حل نشود، افزودن شاخ و برگ به آن، مشکل را برطرف نمی‌کند. ضمن آنکه رشد ۳۰ تا ۳۵ درصدی تنها مختص جامعه پرستاری نیست و شورای عالی بیمه این افزایش را بسته به خدمات، به تمام تعرفه‌های گروه پزشکی اضافه کرده است. از طرفی همان‌طور که اشاره کردم فندانسیون و ساختار این طرح درست پی‌ریزی نشده، طرحی که برای تعرفه‌های پرستاری ارائه داده‌اند مبتنی بر تخت بیمارستانی است درحالی‌که تعرفه گذاری خدمات تمامی گروه‌ها براساس مدل فی فور سرویس است. طبق مدل جدید تعرفه گذاری خدمات پرستاری، ارزش تمام خدمات یک بیمار از گروه پرستاری در طول ۲۴ ساعت ۹۰ هزار تومان است و اکنون با رشد ۳۰ درصدی، ۱۲۰ هزار تومان می‌شود که همچنان مضحک است. ارزش خدمات پرستاری را چنان پایین آورده‌اند که طراحان تعرفه گذاری به این شیوه، باید پاسخگوی دریافتی‌های اهانت‌آمیز به پرستاران باشند.»

دبیرکل خانه پرستار این نکته را هم گوشزد می‌کند که «رقم ۱۲۰ هزار تومان به جیب پرستار نمی‌رود، بلکه بیمه به کاسه بیمارستان واریز و بیمارستان ۱۴ درصد آن را بابت فوریت‌ها و مسائل آموزشی کسر و ۱۰ درصد هم به‌منظور مالیات کسر می‌شود. به‌این‌ترتیب حدود ۹۰ هزار تومان در کاسه پرستار قرار می‌گیرد که این مبلغ هم بین ۳ پرستار تقسیم می‌شود و با این شیوه تعرفه گذاری، پرستار را تحقیر کرده‌اند. بنابراین آنچه تحت عنوان رشد ۳۰ درصدی ارزش نسبی خدمات پرستاری مطرح‌شده، صرفا بازی با کلمات است، چون ارزش خدمت گروه پرستاری برای یک بیمار در طول ۲۴ ساعت به‌اندازه ویزیت یک پزشک هم نیست و ای‌کاش تعرفه گذاری را به این شیوه اجرا نمی‌کردند.»

بااین‌حال عبادی در تشریح افزایش درآمد یادشده به خبرگزاری فارس گفته است: «در جلسات کارشناسی دبیرخانه شورای عالی بیمه و در ادامه رایزنی‌هایی که با سازمان‌های بیمه‌گر و دبیر شورا از طریق معاونت پرستاری انجام شد، رشد ۳۵ درصدی در ضریب ریالی از ۱۴ هزار و ۹۰۰ تومان به ۲۰ هزار و ۱۰۰ تومان و میانگین رشد بالغ‌بر ۳۰ درصدی ارزش نسبی (k پرستاری) تصویب شد که منجر به افزایش کلی حدود ۷۵ درصدی درآمد حاصل از تعرفه و همچنین افزایش تعداد خدمات از ۱۷ بسته خدمت به ۲۷ بسته خدمت گردید.»

این اظهارات در شرایطی صورت گرفته که اصل و اساس قانون تعرفه‌گذاری خدمات پرستاری به مرحله اجرا درنیامده و تنها مبالغی را به‌صورت علی‌الحساب به‌حساب پرستاران واریز کرده‌اند که کوچک‌ترین ارتباطی هم به تعرفه‌گذاری واقعی ندارد و آن‌هم تحت تأثیر مطالبات جامعه پرستاری از وزارت بهداشت صورت پذیرفته است. ازاین‌رو، پرستاران در گفت‌وگو با رسانه‌ها یکی از مهم‌ترین مطالبات حال حاضر را، «بازبینی و تدوین مجدد آیین‌نامه و تغییر مناسبات اجرای تعرفه‌گذاری خدمات پرستاری» عنوان کرده‌اند.

آیین‌نامه‌ای که نمره قبولی نمی‌آورد و پرستاران با تأکید بر اجرای عادلانه تعرفه‌گذاری معتقدند، در غیر این صورت، به‌حق و حقوق واقعی خود دست نمی‌یابند، مطالبه‌ای که تا به امروز مسکوت مانده و وزارت بهداشت به این مطالبه‌گری پاسخ شفاف و روشنی نداده است، درحالی‌که «کلید حل مشکل پرستاران در دست این وزارتخانه است.» «جواد توکلی» فعال صنفی پرستاران با اشاره به این موضوع در گفت‌وگو با خبرگزاری ایلنا می‌گوید: «باید تعرفه پرستاران را مانند سایر گروه‌های تعرفه‌دار شاغل در وزارت بهداشت محاسبه و پرداخت و بیمه‌ها را نیز متقاعد کنند که همین فرمول را به کار ببرند. برخی مسئولان وزارت بهداشت فکر می‌کنند دغدغه اصلی پرستاران فقط پول است، برای این طرز فکر متأسفیم، چراکه آنچه پرستاران زحمتکش را رنج می‌دهد، قبل از هر چیز دیگر، تبعیض در نظام بهداشت و درمان کشور است و این سیستم توأم با تبعیض، نگاه از بالا به پایین به جامعه پرستاری دارد و حقوق این جمعیت عظیم را به رسمیت نمی‌شناسد؛ این نگاه باید تغییر کند تا آرامش روانی به جامعه پرستاری برگردد.»

فعالان صنفی پرستاری ازجمله محمد شریفی مقدم (دبیرکل خانه پرستار) بارها تأکید کرده‌اند که آنچه باعث رنجش پرستاران شده، تبعیض است و این مسئله اکنون خودش را در شیوه اجرای قانون تعرفه‌گذاری نشان داده، به‌گونه‌ای که پرستاران از اجرای چنین قانونی پشیمان شده‌اند.

طرحی من‌درآوردی و ناعادلانه

محمد شریفی مقدم می‌گوید: «حدود دو سال است که مدام می‌گوییم چنانچه تعرفه‌گذاری را به این شکل انجام دهند با شکست روبه‌رو خواهد شد، اما توجهی به این مسئله نمی‌کنند و متأسفانه یک‌چیز من‌درآوردی و ناعادلانه را به‌عنوان تعرفه‌گذاری خدمات پرستاری اجرا کرده‌اند.»
این موضوع تلاش برای مهاجرت را در میان این گروه افزایش داده است. آن‌طور که دبیرکل خانه پرستار می‌گوید: آمار دقیقی از مهاجرت پرستاران به خارج از کشور وجود ندارد، چراکه این گروه شغلی از کانال‌های مختلف اقدام به مهاجرت می‌کنند؛ یکسری نیز از طریق مؤسسات کاریابی به خارج از کشور می‌روند اما آمارهای ما تنها مربوط به افرادی است که از طریق سازمان نظام پرستاری اقدام به مهاجرت می‌کنند و در این سال‌ها افزایش هم داشته است، به دلیل اینکه برخی پرستاران از سازمان نظام پرستاری تأییدیه نمی‌گیرند، آمار دقیقی در این خصوص وجود ندارد اما به‌طور تقریبی سالانه حدود هزار پرستار به اشکال مختلف از کشور خارج می‌شوند که علت آن کم‌توجهی مسئولان وزارت بهداشت است. درحالی‌که پرستاران در دیگر کشورهای دنیا نه‌تنها درآمد مناسبی دارند بلکه از جایگاه اجتماعی نیز برخوردار هستند. همچنین در سیستم بهداشت و درمان بسیاری از کشورها همه در قالب یک تیم کار می‌کنند اما پرستاران در کشور ما در سیستمی کار می‌کنند که سنگینی بار آن بر جامعه پرستاری است. و حالا پس از واریز مبالغی ناچیز تحت عنوان تعرفه‌گذاری بیش‌ازپیش زمزمه تغییر شغل یا مهاجرت آنان به گوش می‌رسد.

خواسته روشن پرستاران و قانون‌گذار

شریفی مقدم در گفت‌وگو با «رسالت» خاطرنشان می‌کند: «ما بارها در جلسات مختلف اعلام کردیم که این شیوه تعرفه گذاری غلط و غیرکارشناسی است و اعتراض شدید جامعه پرستاری را به دنبال خواهد داشت اما گوش شنوایی نبود و هنوز هم نیست. پرستاران انتظار داشتند پس از اجرای تعرفه گذاری، تحولی عمده در دریافتی‌هایشان به وجود بیاید ولی این اتفاق نیفتاد و به‌عنوان‌مثال از بابت تعرفه‌گذاری‌ برای ۹ ماه فقط مبلغ ۵ میلیون تومان به‌حساب پرستار واریزشده است!»
او بیان می‌کند: «پرستاران به دنبال اشکال‌تراشی و بهانه‌جویی نیستند، ما به‌دفعات پیشنهاد خود را مطرح و حل ریشه‌ای تعرفه گذاری را خواستار شدیم. در کتاب ارزش‌های نسبی خدمات و مراقبت‌های سلامت ۱۰ هزار خدمت تعریف‌شده و خواسته پرستاران و قانون‌گذار صریح و روشن است، براین اساس باید خدمات پرستاری همچون خدمات سایر گروه‌های پزشکی به روش فی فور سرویس تعرفه گذاری شود. مدل پرداخت را نباید من‌درآوردی ابداع و بعدهم اجرایی کرد. فی فور سرویس یک روش پرداخت جهانی است و در زمان تصویب قانون تعرفه گذاری خدمات پرستاری هم نظر قانون‌گذار این بود که بر اساس مدل فی فور سرویس خدمات پرستاری ارزش‌گذاری شود.»