از اقتصاد فقط اسمش مانده است

تصور کنید دولت‌های مرحوم ‌هاشمی رفسنجانی و خاتمی به هر دلیل نمی‌توانستند یا نمی‌خواستند در بخش فولاد و دیگر فلزات اساسی نیروگاه‌ها و پالایشگاه‌ها و نیز پتروشیمی و گاز سرمایه‌گذاری کنند. در این صورت اکنون ایران وضعیت تاسفباری از نظر صادرات و تامین همین مقدار آب، برق، بنزین و گاز داشت و در شرایط دهشتناکی به سر می‌بردیم.

کد خبر: ۶۰۹۰۴۳

تاریخ: ۳۱ فروردين ۱۴۰۲ - ۱۰:۳۲

شوربختانه به دلایل گوناگون پس از روی کارآمدن دولت نهم سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها روندی کاهنده را تجربه کرد و در دهه ۱۳۹۰ این رخداد غم‌انگیز تشدید شده است.

در چنین وضعیتی است که وزیر نیرو از خشکسالی قطعی ۵ استان می‌گوید و با نزدیک شدن به فصل تابستان معمای جیره‌بندی برق بین خانواده‌ها و بخش صنعت شروع شده و برخی گمانه‌زنی‌ها بر این پایه است که صنعت و فعالیت‌های صنعتی در تابستان با احتمال کمبود برق روبه‌رو خواهند شد. در زمستان پارسال نیز گاز جیره‌بندی در سطح کلان را تجربه کردیم و یادمان هست که بسیاری از هواپیماهای ایران به دلیل کهنه بودن زمینگیر شده‌اند. جاده‌های ایران با چنان شرایطی روبه‌رو هستند که در سال هزاران ایرانی را به کام مرگ می‌کشانند. نیروگاه‌ها نیز فرسوده و قدیمی شده‌اند و کارخانه‌های بزرگی مثل هپکو و آذرآب و ماشین‌سازی‌ها از نظر تکنولوژی بسیار دور از کاروان تکنولوژی‌های نو هستند. واقعیت تلخ این است که دولت‌ها آب و هوا، منابع نفت و گاز و مراتع و جنگل‌ها و دیگر دارایی‌های مادی طبیعی و نیز سرمایه انسانی و اعتماد اجتماعی را قربانی کرده‌اند. اقتصاد یک کشور فقط این نیست که افتخار کنیم در حال تحریم، این مقدار نفت فروخته‌ایم و این مقدار شکر، روغن، برنج، ذرت و سویا وارد کردیم و… بخش اقتصاد واقعی ایران شامل سرمایه‌گذاری، تجارت و تولید رقابتی نابودی را تجربه می‌کند و مدیران هنوز به این فکر هستند که بدهی دولت قبلی را می‌پردازند و…

در دی ماه ۱۳۹۸ بود که «جهان‌صنعت» تیتر یک خود را با عنوان «خطر فروپاشی زیرساخت‌ها» به مقوله پراهمیت نابودی زیرساخت‌های ایران اختصاص داد و نوشت: «تجربه دهه‌های تازه‌سپری‌شده نشان می‌دهد دولت‌های ایران از مسیر بودجه‌های سالانه در بخش‌های گوناگون اقتصاد سرمایه‌گذاری می‌کرده‌اند. این سرمایه‌گذاری‌ها با استفاده از اعتبارات عمرانی در بودجه‌های سالانه اتفاق می‌افتاد و بیشترین سرمایه‌گذاری‌ها نیز در زیرساخت‌های فیزیکی مثل راه، راه‌آهن، فرودگاه، سد، پالایشگاه، نیروگاه و واحدهای بزرگ صنعتی و کشاورزی انجام می‌شد. به این ترتیب بود که راه‌آهن توسعه می‌یافت، ظرفیت تولید برق روندی فزاینده را تجربه می‌کرد و سدسازی برای مهار آب در جریان بود و کارخانه‌های بزرگی مثل ذوب‌آهن و فولادمبارکه و پتروشیمی‌ها در ایران ساخته شدند و اکنون عصای دست دولت به حساب می‌آیند. روند نزولی هزینه سرمایه‌گذاری و عمرانی بسیار نگران‌کننده بوده و بیشترین صدمه را به زیرساخت‌های کشور وارد می‌کند و اساسا با این سطح از هزینه سرمایه‌گذاری و عمرانی بسترهای لازم جهت فعالیت موثر بخش‌خصوصی و در نتیجه بسترهای لازم جهت رشد اقتصادی بالا و پایدار فراهم نخواهد شد. به نظر می‌رسد دارایی‌ها و ثروت‌های انباشت‌شده ایران در زیرساخت‌ها به مرور و به دلیل خشکسالی‌های سرمایه‌گذاری نه‌تنها رشد را تبدیل به توسعه نمی‌کنند بلکه احتمال دارد به دلیل استهلاک‌های سالانه از همین میزان فعلی نیز کمتر شوند.»

ساعت 24