لرزش نیست ترنم است

برگزیده سرمقاله​های روزنامه​های صبح چهارشنبه

روزنامه​های صبح امرو زایران در سرمقاله ​های خود به مهمترین مسائل روز کشور و جهان پرداخته​اند از جمله «اجماع در نقد رییس‌ جمهور»،«حسن روحانی باشید آقای رئیس جمهور!»،«حق با شماست ولی اشتباه می کنید!»،«دشمن پنداری منتقدان»،«داعش، اهرم باج‌خواهی آمریکا»،«مرز میان صراحت و عصبانیت»،«لرزش نیست ترنم است!»،«آرامش نیاز ضروری کشور»،«خروج از رکود تورمی با بسته دولت»،«فرصت استیضاح»،« تغییر سازوکار می‌خواهد»،«مسیر آینده نرخ تورم»و... که برخی از آنها در زیر می​اید.

کد خبر: ۶۰۷۱۰

تاریخ: ۲۲ مرداد ۱۳۹۳ - ۱۰:۳۷

جام جم:اجماع در نقد رییس جمهور

«اجماع در نقد رییس جمهور»عنوان سرمقاله روزنامه جام جم به قلم بیژن مقدم است که در آن می​خوانید؛سخنان آقای دکتر روحانی، رییس جمهور در جمع سفرا و نمایندگی های خارج از کشور، واکنش های زیادی را برانگیخت. به نحوی که عملا منجر به ائتلاف و اجماعی غیرمنتظره بین حامیان دولت و منتقدان گردید.

مطبوعات و شخصیت های اصولگرا و اصلاح طلب ادبیات به کار گرفته توسط رییس جمهور را دور از شأن چنین جایگاهی و شخصیتی معرفی کردند.

واقعیت آن است که چه بسا می شد بهره گیری از این عبارات و ادبیات را که رییس جمهور خطاب به منتقدان یا حتی مخالفانش آنها را بزدل سیاسی خطاب کند و بگوید «به جهنم که از مذاکره می لرزید» و ... را ناشی از عصبانیت گوینده دانست و به نحوی توجیه کرد، اما تکرار این ادبیات برای چندمین بار درباره منتقدان و دفاع صریح مشاور فرهنگی رییس جمهور (آشنا) و مشاور رسانه ای (صادق) از این سخنان با این عبارت که: «رییس جمهور عصبانی نبود ولی صریح بود» می تواند نگران کننده باشد.

انتظار همیشگی این بوده که نزدیکان و مشاوران رییس جمهور باید در انجام وظیفه ذاتی خود به گونه ای عمل کنند که شخصیت رییس جمهور به عنوان منتخب ملت حفظ گردد.

به مشاوران رسانه ای، فرهنگی و... رییس جمهور توصیه می کنیم به یک نگاه رسانه ای دیگر که این بار خوشبختانه متعلق به یک جریان خاص سیاسی نیست توجه کنند و با انگ های جناحی، بی سوادی، انتقام گیری، بزدلی و ... با آن مواجه نگردند.

رییس جمهور بارها در سخنان خود اعلام کرده است که از نقدها استقبال می کند و آن را فرصتی برای دولت در جهت اصلاح روندها می داند.

اما آیا این تعارفات مرسوم با ادبیاتی اینچنین می تواند سازگار باشد؟

داشتن سعه صدر مقابل منتقدان حتی اگر تلخ زبان هم باشند انتظار زیادی نیست.

اگر گسترش آزادی ها و احترام به حقوق شهروندی را از جمله شعارهای دولت اعتدال بدانیم کمترین لازمه تحقق شعارها روی خوش نشان دادن به نقد ها و ارائه پاسخ های قانع کننده به منتقدان و مشارکت دادن آنها در اداره کشور و اصلاح امور است.

امیدواریم مشاوران آقای روحانی یک بار هم که شده اجماع رسانه ای حاصل از ادبیات نادرست رییس جمهور را به چشم فرصتی برای اصلاح، بازسازی و همگرایی ملی نگریسته و از فروکاستن جایگاه ریاست جمهور و ورود شخص آقای روحانی در منازعات سیاسی اینچنینی جلوگیری کنند.

و چه بسا لازم بدانند از رییس جمهور بخواهند از به کارگیری چنین ادبیاتی عذرخواهی رسمی کند که در این صورت قطعا نه تنها از موقعیت و محبوبیت رییس جمهور کاسته نمی شود بلکه سرمایه اجتماعی بیشتری را برای وی به همراه خواهد داشت.

خراسان:حسن روحانی باشید آقای رئیس جمهور!

«حسن روحانی باشید آقای رئیس جمهور!»عنوان یادداشت روز روزنامه خراسان به قلم غلامرضا بنی اسدی است که در آن می​خوانید؛تشت آب که باشی، به بازیگوشی یک کودک که سنگی پرتاب می کند بر می خروشی و یک تکان ساده، نیمی از آبت را می ریزد. استخر که باشی، شنای آدم ها موج ایجاد می کند اما توفانی ایجاد نمی شود. دریا، اما، که باشی، کشتی ها را، ناوها را و حتی توفان را در آغوش خویش آرام می کنی، این هم هنر دریاست و هم ظرفیت دریا البته آدم ها هم چنین وضعیتی دارند.

برخی ها نگفته می گویند! گروهی هم در مقابل گفته می گویند. بزرگ ترها، اگر گفته ها به تکرار برسد، به پاسخ بر می خیزند و آنانی که بزرگ بزرگند، مثل دریایند، نه تنها خشمگین نمی شوند که خشم سنگین دیگران را هم در خود به آرامش می رسانند و اینانند که می توانند، پناه یک ملت باشند و الگوی یک تاریخ. اینانند که هم می توانند امروز را بسازند و هم فرداها را. اینانند که با سوختن خویش، فردها و فرداها را می سازند. اینانند که جاودانه می مانند و مرگ آنان را خاموش نمی کند بلکه اندیشه و تدبیرشان، شیوه و سلوکشان چراغ راه همیشه می شود. اینانند که مانایند و ...

توقع ما از روحانی، از دکترروحانی، از حجت الاسلام والمسلمین دکترروحانی «دریا» بودن است، دریا منش شدن که خشم مخالفان و به خروش آمدن موافقان را با صبر و درایت خود به آرامش برساند.

آقای روحانی، رئیس جمهور تدبیر و امید هستند، هیچ درشت گویی، هیچ سنگ اندازی، نباید در تدبیر صواب ایشان خللی ایجاد کند و امید به فردای آرام تر، فردای پرنشاط تر، فردای پراحترام تر را در میان مردم، این صاحبان عزیز و توانمند این انقلاب کمرنگ کند.

آقای روحانی باید در برابر همه حوادث، در برابر همه نقدها و انتقادها و حتی انتقام ها، در برابر فشارهای داخلی و خارجی، در برابر همه دشمنان فزونخواه، چنان به «تدبیر» برخیزد که «امید» در دل مردم روز به روز چون بهار در زایش و پردازش باشد. مثل چشمه زلال و جاری باشد، که امید از حقوق مسلم مردم است که آقای روحانی حتما باید برای احقاق آن حتی از آبرو و جانش هم که شده بگذرد.

آقای دکتر، باید تجسم اسم «حسن» و فامیل «روحانی» باشد، حسن روحانی باشد و اجازه ندهد، خلق های ناصواب و خوهای تدبیرسوز، که دیگران نمادش بودند، در گفتار او جای پا باز کند. «به جهنم»، «کم سوادها» به ادبیات گفتاری و صدالبته رفتاری روحانی نمی خورد، خودتان باشید، حسن روحانی باشید، دریا باشید.

کیهان:حق با شماست ولی اشتباه می کنید!

«حق با شماست ولی اشتباه می کنید!»عنوان یادداشت روز روزنامه کیهان به قلم حسین شریعتمداری است که در آن می​خوانید؛«اینکه با فرافکنی مشکلات را به دیگران نسبت دهیم و به دیگران لجن پراکنی کنیم که کاری ندارد. ادبیات رئیس جمهور باید همراه با اخلاق و ادب باشد و نباید بی دلیل به دیگران تهمت بزنیم... وقتی افرادی که مسئولیت های سنگین دارند اخلاق را زیر پا می گذارند، آنوقت اعتماد عمومی از بین می رود... ما باید آستانه تحمل خود را افزایش داده و از نقد و انتقاد نهراسیم و...»

اگر تصور می کنید این پند و اندرزهای عاقلانه و دلسوزانه را شماری از افراد خیرخواه و نیک اندیش از باب نصیحت خطاب به رئیس جمهور محترم ادا کرده و ایشان را به خاطر اظهارات توهین آمیز نسبت به منتقدان دولت ملامت کرده اند، باید گفت؛ حق با شماست! ولی اشتباه می کنید! حق با شماست چرا که اظهارات آقای دکتر روحانی علیه منتقدان، در خور ملامت است و اما، از سوی دیگر، تصور شما اشتباه نیز هست! زیرا جملات یاد شده فقط بخشی از انبوه اظهارنظرهای قبلی جناب آقای روحانی است که بارها و بارها در «مذّمت فرافکنی»، «نسبت دادن مشکلات به دیگران» و به قول ایشان «لجن پراکنی علیه منتقدان»، «تهمت بی دلیل به این و آن»، «ضرورت افزایش آستانه تحمل مسئولان»، «نیاز دست اندرکاران نظام به اخلاق مداری» و... ایراد کرده اند! (18 اردیبهشت و 15 خرداد 92 و...).

درباره اظهارات موهن و به دور از انتظار رئیس جمهور محترم که در جمع سفیران و نمایندگان جمهوری اسلامی ایران مطرح کرده اند، گفتنی هایی هست که از آن میان به چند نکته بسنده می کنیم.

1- جناب روحانی در جریان تبلیغات انتخاباتی خود و در موارد فراوان دیگری تأکید کرده اند اگر مسئولانی که مسئولیت سنگین دارند اخلاق را زیر پا بگذارند، اعتماد عمومی از بین می رود. آثار و نتایج این دیدگاه را که عالمانه و دقیق نیز هست در فاصله کوتاهی بعد از اظهارات اخیر ایشان به وضوح می توان دید و کاش رئیس جمهور محترم بدون توجه به وسوسه برخی از مشاوران و اطرافیان، نیم نگاهی به واکنش طرفداران خویش- و نه منتقدان دولت که طرفدار هستند ولی انتقاد نیز دارند- بیندازند. واکنش طیف یاد شده را در چهار محور می توان ارزیابی کرد.

اول: شماری از مدعیان طرفداری از دولت و رئیس جمهور که ترجیح دادند درباره اظهارات آقای روحانی سکوت اختیار کنند. سکوت این عده را فقط می توان به حساب شرمندگی آنها نوشت و این که در اظهارات اخیر رئیس جمهور کمترین زمینه ای برای دفاع و حمایت نمی بینند. آیا این عده «اعتماد» قبلی خود به رئیس جمهور محترم را از دست نداده اند؟!

دوم: بخش دیگری از طیف مدعی طرفداری رئیس جمهور، تلاش کردند با چسب های ناچسب، اظهارات ایشان را به اصطلاح توجیه! و حتی منتقدان را مستحق اهانت قلمداد کنند. یکی از سایت های این طیف تا آنجا پیش رفت که منتقدان دولت را به «زنان بدکاره»! تشبیه کرد و آقای روحانی را به «انسان درستکار» که فحاشی وی به زن بدکاره! نه فقط«این زن بی عفت را نمی آزارد بلکه برعکس از این که می تواند در میدان بی حیایی با او درافتد خوشحال هم می شود»!

این عده که بسیار اندک و کم شمار نیز هستند، کمترین ارزشی برای پرداختن ندارند آنها برده پول و پله هستند و به قول بروبچه های تهران «آب دهان روی پیاده رو را به هوای سکه 2 ریالی برمی دارند»! ولی باید برای آقای روحانی عمیقا متأسف بود که به اینگونه افراد اجازه می دهند خود را طرفدار ایشان معرفی کنند!

سوم: دسته سوم کسانی هستند که ضمن نقد اظهارات آقای روحانی و ملامت ایشان که چرا زبان به این سخنان آلوده اند، به منتقدان دولت نیز به شدت تاخته و آنان را مستحق اعتراض و انتقاد دانسته اند اما به رئیس جمهور پیشنهاد کرده اند از الفاظ و عبارات دیگری برای مقابله با منتقدان استفاده کند! این طیف عمدتا- و تقریبا همه آنها - از افراد و گروههای مدعی اصلاحات هستند. یعنی طیفی که در ماههای اولیه ریاست جمهوری آقای دکتر روحانی «به کنایه» و این روزها با صراحت اعلام می کنند با رئیس جمهور مرزبندی تعریف شده ای دارند و ضمن حمایت «مشروط» از ایشان، تاکید می کنند که وی را اصلاح طلب! نمی دانند!

موضع دوگانه این طیف نسبت به اظهارات اخیر رئیس جمهور، حساب شده تر از طیف های دیگر است و از هماهنگی درون گروهی آنان خبر می دهد. این طیف به روال چند ماه اخیر خود، اصرار دارد که اشتباهات و ناکامی های روحانی را به حساب خود او بنویسد و در همان حال انتخاب وی به ریاست جمهوری را مدیون اصلاح طلبان و حمایت خاتمی و هاشمی از ایشان قلمداد کند! موضع دو پهلوی طیف یاد شده نشان می دهد که آنها نیز اظهارات اخیر آقای روحانی را به اندازه ای غیرقابل قبول و آسیب رسان می دانند که حاضر نیستند هزینه سنگین آن را که کاهش چشمگیر اعتماد مردم به رئیس جمهور است تحمل کنند.

چهارم: این طیف شامل بخش دیگری از اصلاح طلبان است که درباره اظهارات رئیس جمهور، موضعی متفاوت با طیف سوم و نزدیکتر به مردم دارند. طیف یاد شده اظهارات اخیر رئیس جمهور را «ناامیدکننده»! و با تصور و انتظاراتی که از ایشان داشته اند متفاوت ارزیابی کرده اند تا آنجا که یکی از روزنامه های وابسته به این طیف ضمن ملامت آشکار رئیس جمهور، با صراحت بیشتری می نویسد «در آستانه یک سالگی دولت اعتدال، سخنان دیروز شما پیرو مشی اعتدال نبود» و تاکید می کند «صادقانه بگوئیم این روحانی، آن روحانی نبود». به بیان دیگر، این طیف در لفافه - اما نه چندان پوشیده و پنهان - اعلام می کند در دیدگاه و تصور اولیه خود نسبت به آقای روحانی دچار اشتباه شده است و این روحانی که امروز می بینید با آن تصور که هنگام انتخابات از وی داشت، تفاوت دارد!

اکنون باید از جناب رئیس جمهور محترم پرسید؛ آیا در همین واکنش های اولیه که به فاصله اندکی بعد از اظهارات حضرتعالی صورت گرفته است، تحقق عینی فرمولی که خود ارائه کرده بودید را نمی بینید؟! «وقتی افرادی که مسئولیت های سنگین دارند، اخلاق را زیر پا می گذارند، آنوقت اعتماد عمومی از بین می رود.»...؟!

2- انتظار آن بود - و هنوز هم هست- که آقای روحانی به جای عتاب و اهانت به منتقدان، در مقام پاسخ مستدل و منطقی به آنها باشند و موفقیت های مورد ادعای خویش را برای مردم برشمرده و توضیح بدهند. مثلا بفرمایند در مذاکرات هسته ای غیر از آن همه امتیازات «نقد» که داده اند و در مقابل «وعده های نسیه» که گرفته اند چه دستاورد دیگری داشته اند؟ مگر نمی فرمودند و نمی فرمایند که منتقدان ایشان از مذاکره با آمریکا «هراس» دارند و آن را «تابو» می دانند؟! خب! حالا بفرمایند کدام دیدگاه واقعیت داشت و کدام «تابو» بود؟ آیا می توانند این واقعیت را انکار کنند که درباره «صداقت آمریکا»!

که تابلوهای نماد بی صداقتی آن را با دستپاچگی از سطح شهر جمع کردند، دچار اشتباه فاحش شده اند و درپی «آب»، به سوی «سراب» رفته اند؟ دست آقای روحانی و تیم مذاکره کننده با وجود بدبینی نسبت به نتیجه این مذاکرات بازگذاشته شد ولی دست خالی بازگشتند البته مذاکرات اخیر دستاورد بزرگی نیز داشته است که همان اثبات غیرقابل اعتماد بودن آمریکاست، بنابراین نمی توانند ادعا کنند که می خواستند مشکل را حل کنند ولی عده ای نگذاشتند! و نمی توانند از هم اکنون - آنگونه که پیداست - برای ناکامی خسارت بار خود بهانه بتراشند. گفته بودند آقای اوباما آدم مؤدبی! است و برخورد مؤدبانه ما، باعث مواجهه مؤدبانه ایشان شده است! ولی هنوز این جمله ناتمام بود که با متکبرانه ترین برخوردهای اوباما روبرو شدند و خانم وندی شرمن با وقاحت فریب و فریبکاری را بخشی از «دی.ان.ای- یعنی ذات» مردم ایران معرفی کرد! وعده داده بودند که علاوه بر سانتریفیوژها، چرخ زندگی مردم نیز باید بچرخد ولی به جای آن بسیاری از سانتریفیوژها نیز از چرخش افتاد! قول داده بودند که پاسپورت ایرانی را از احترام بین المللی برخوردار سازند، اما چند ماه است که آمریکا برخلاف قوانین بین المللی به نماینده رسمی ایران در سازمان ملل اجازه ورود نمی دهد. قرار بود طی 100 روز اول ریاست جمهوری، گشایش چشمگیر اقتصادی به مردم هدیه بدهند. ولی در موعد 100 روزه و زنگ حساب، انشاء خواندند، و...

اگر این واقعیات قابل انکار است، بفرمایند که چرا؟ و اگر قابل انکار نیست -که نیست - اهانت به منتقدان که باید شایسته تقدیر باشند، برای چیست؟

3- کاش جناب رئیس جمهور به این نکته بدیهی توجه می فرمودند که اگر منتقدان ایشان - منظور همه منتقدان نیست - خدای نخواسته در پی دشمنی با دولت آقای روحانی بودند، خطاهای آن را گوشزد نکرده و به نقد نمی کشیدند چرا که هیچ بدخواهی خواستار اصلاح طرف مقابل نیست و فقط دوستان دلسوز هستند که لغزش دولت و زیان های حاصل از آن را برنمی تابند و با نقد مستند و خیرخواهانه در پی اصلاح خطاها برمی آیند زیرا دولت را بخشی از نظام مقدس جمهوری اسلامی می دانند و کمترین آسیب احتمالی به آن را، نمی توانند تحمل کنند. دقیقا برخلاف دشمنانی که به لباس دوست درآمده اند و یا دوستان نادانی که همیشه آسیب رسان و ضایعه آفرینند.

4- در خاتمه این نکته نیز گفتنی و این گلایه مطرح کردنی است که چرا جناب روحانی برخلاف توصیه اکید و حکیمانه خداوند تبارک و تعالی، ابراز دوستی های خود را نثار دشمنان تابلودار نظام می کنند و خشم و عصبانیت خویش را به سوی دوستان می فرستند؟!

و دراین باره گفتنی های دیگری نیز هست که می گذاریم و می گذریم و برخلاف برخی از کسانی که به ریا و نفاق خود را دوستدار آقای روحانی جا می زنند - و در همان حال پنهان نمی کنند که ایشان را پلی برای مقاصد حزبی خود می دانند - برای رئیس جمهور محترم آرزوی موفقیت داریم.

جمهوری اسلامی:داعش، اهرم باج خواهی آمریکا

«داعش، اهرم باج خواهی آمریکا»عنوان سرمقاله روزنامه جمهوری اسلامی است که در آن می​خوانید؛حملات جنگنده های آمریکا به مواضع گروه تروریستی داعش در عراق درحالی صورت می گیرد که ناظران و تحلیل گران مسائل عراق، این حملات را بی تاثیر و بیشتر نمایشی می دانند به گونه ای که حتی برخی مقام های آمریکایی نیز بر بی خاصیت بودن این حملات تاکید کرده اند.

جان مک کین سناتور جمهوریخواه آمریکایی و همچنین رئیس سابق ستاد ارتش آمریکا از جمله کسانی هستند که حملات آمریکا به داعش را بی حاصل دانسته اند. اوباما که روز جمعه گذشته دستور حملات هوایی به داعش را صادر کرد، گفت این حملات "محدود" خواهد بود. وی گفت هدف از حملات هوایی آمریکا جلوگیری از پیشروی داعش، به ویژه به سمت کردستان است و دولت آمریکا نخواهد گذاشت خلافت داعش در عراق شکل بگیرد. رئیس جمهور آمریکا در عین حال هشدار داد واشنگتن تنها زمانی حملات خود به داعش را از محدودیت در خواهد آورد که شریک مناسبی در عراق پیدا شود و دولت مورد نظر آمریکا در عراق روی کارآمده باشد.

واقعیت این است که آمریکا اراده ای برای از بین بردن داعش ندارد چرا که خود غربی ها این گروه تروریستی را همچون موارد مشابه متعدد دیگر، به وجود آورده اند تا از آن برای پیشبرد اهداف سیاسی و مقاصد استعماری خود بهره ببرند.

داعش، یک گروه تروریستی و بی رحم است که پس از آغاز توطئه غرب و ارتجاع عرب علیه حکومت دمشق در سوریه تأسیس شد. آمریکایی ها به همراه متحدان منطقه ای خود، هنگامی که امکان حمله مستقیم برای ساقط کردن حکومت سوریه را نیافتند سیاست خود را بر ایجاد گروههای شورشی و تجهیز و تسلیح آنها قرار دادند و در مدت سه سال انواع و اقسام سلاح ها و کمک های مالی را در اختیار این گروهها قرار دادند که نتیجه آن، ظهور گروه های تروریستی، نظیر داعش، النصره و امثال آنها بوده است.

این، واقعیتی است که چند مقام آمریکایی از جمله هیلاری کلینتون، وزیر خارجه سابق این کشور نیز به آن تاکید کرده اند. کلینتون اخیراً در مصاحبه ای اذعان کرده است داعش ساخته و پرداخته آمریکایی هاست و حتی قرار بود در صورت سقوط حکومت سوریه، داعش به عنوان جانشین آن حکومت توسط غرب به رسمیت شناخته شود.

رفتار آمریکائیها در برابر تحولات اخیر عراق و سکوت آنها در برابر پیشروی داعش به شکل واضح بیانگر این موضوع است که اولاً واشنگتن از اقدامات داعش ناخشنود نیست و دوم اینکه، واشنگتن از این گروه استفاده ابزاری می کند.

درحالی که گروه داعش با وحشیانه ترین شکل شهرهای عراق را مورد تاخت و تاز قرار داده و تکان دهنده ترین جنایات را مرتکب شده است اما اوباما تنها به این اظهارات بسنده کرد که بحران عراق از طریق سیاسی قابل حل است!

بدیهی است که اوباما با این اظهارنظر قصد داشت این نکته را نیز به دولت عراق متذکر شود که برای نجات از شر داعش باید به شرایط آمریکا، از جمله تأمین نظر آمریکا در ترکیب دولت جدید تن دهند و به طور خلاصه اینکه، جناح شیعه حاکم که به دلیل در اکثریت بودن، قدرت را درست داشته است از این حق خود صرفنظر کند.

این باج خواهی آمریکا و مداخله غیرقانونی در امور داخلی عراق، را می توان اولین مرحله از امتیازخواهی آمریکا، در عراق با استفاده از اهرم داعش به حساب آورد.

آمریکایی ها از سالها قبل در تلاش بوده اند تا در ساختار حکومت عراق تغییر ایجاد کنند و آنرا به صورت دلخواه خود جهت دهی نمایند تا بتوانند در آن نفوذ لازم را داشته باشند ولی به دلیل حمایت های مردمی از دولت قادر به تحقق این هدف خود نبوده اند. اکنون واشنگتن درصدد است مردم و دولت عراق را توسط گروه وحشی داعش، به عنوان حیوان درنده دست آموز خود تهدید کرده و آنها را به پذیرش خواسته های خود وادار سازد.

آمریکا در واقع با مهره داعش بازی می کند و حملات هوایی اخیر نیز در همین چارچوب قرار دارد. این حملات برخلاف ادعاهای تبلیغاتی، با انگیزه حمایت از غیرنظامیان و اقلیت های مذهبی و قومی عراق صورت نمی گیرد بلکه مقاصد سیاسی پشت این تصمیم قرار دارد. در مرحله کنونی، مهم ترین انگیزه از حملات هوایی آمریکا به مواضع داعش حمایت از کردستان عراق و جلوگیری از سقوط حکومت اقلیم اربیل است. واشنگتن قصد دارد به داعشی ها بگوید اقلیم کردستان برای منافع آمریکا خط قرمز است. آمریکا و کردستان عراق روابط گسترده اقتصادی و سیاسی دارند و مهمتر اینکه کردستان عراق مناسبات ویژه ای نیز با رژیم صهیونیستی دارد و قطعاً واشنگتن برای حفظ این مناسبات از هیچ تلاشی فروگذار نخواهد کرد. به تعبیر دیگر، آمریکا حتی از کردستان عراق نیز با استفاده ابزاری از داعش باج خواهی کرده است که برای بهره مندی از کمک های آمریکا، ملاحظات منافع آمریکا را بیش از پیش مد نظر قرار دهد و در واقع، کردستان را نیز وامدار خود نماید.

نکته دیگر اینکه سیاست دولت آمریکا اینست که دست وحشی های خونخوار داعش را باز بگذارد و این گروه با گسترش جنایاتش جوی از وحشت و ناامیدی را در سراسر عراق و اگر بتوانند در کل منطقه ایجاد کنند و سپس آمریکایی ها مداخله کرده و خود را مزورانه منجی جلوه دهند، درحالی که خود به وجود آورنده این گروه و سایر گروه های تروریستی منطقه می باشند.

بدین ترتیب با توجه به اینکه گروه تروریستی داعش ساخته و پرداخته سازمانهای اطلاعاتی آمریکا و همدستان اروپایی واشنگتن می باشد، انتظار اینکه آمریکا عزم از بین بردن این گروه را داشته باشد، انتظاری بیهوده و ساده لوحانه است.

رسالت:دشمن پنداری منتقدان

«دشمن پنداری منتقدان»عنوان سرمقاله روزنامه رسالت به قلم محمدکاظم انبارلویی است که در آن می​خوانید؛دیروز روزنامه های پایتخت، تیتر اول خود را به بی مهری رئیس جمهور به منتقدین اختصاص دادند. رئیس جمهور در حالی که طی سه ماهه اخیر کسی نقدی مشفقانه در مورد سیاست خارجی نکرده، بی آنکه اشاره کند چه کسی یا چه کسانی از مذاکره هراس دارند یا می لرزند، آنها را به جهنم حوالت داد. اصل مذاکره و گفتگو های هسته ای طی 10سال گذشته مورد نقد هیچ گروه یا فردی نبوده است و نمی دانم سخنان رئیس جمهور در این حمله به منتقدین، خطاب به چه کسی یا کسانی بوده است؟ صداوسیمای جمهوری اسلامی، صدا و تصویر رئیس جمهور را هنگام ادای این کلمات به طور زنده و سپس در بخش های خبری پخش کرد. هر کس که دقتی در سیمای رئیس جمهور داشت می توانست آثار غضب و عصبانیت را در هنگام ادای این کلمات ببیند.

یک سیاستمدار بویژه آنکه خود را حقوقدان هم بداند هرگز نباید به وادی "غضب" و "خشم" گام نهد، بویژه آنکه این سیاستمدار حقوقدان، "روحانی" هم باشد. پیامبر اعظم(ص) فرموده است: "خشم از شیطان و شیطان از آتش آفریده شده است و آتش با آب خاموش می شود. پس هر گاه یکی از شما به خشم آمد، وضو بگیرد." (نهج الفصاحه، حدیث 66) و نیز فرمود: "انسان هیچ جرعه ای ننوشید که نزد خدا از جرعه خشمی که برای رضای خدا فرو می خورد، بهتر باشد." (نهج الفصاحه، حدیث 2618)

و نیز مولایمان حضرت امیر(ع) فرمود: "خشم همنشین بسیار بدی است، عیب ها را آشکار، بدی ها را نزدیک و خوبی ها را دور می کند." (غررالحکم، ج 3، ص 257 حدیث 4417) و بالاخره هم او فرمود: تواناترین مردم در تشخیص درست، کسی است که خشمگین نشود. (غررالحکم، ج2، ص 408، حدیث 3047)

عصبانیت رئیس جمهور ظاهرا از عدم رسیدن به اهداف و نتایج مورد نظر در مذاکرات هسته ای است. آمریکایی ها شش ماه ما را روی توافق ژنو سرگرم کردند و چهار ماه هم آن را تمدید نمودند و در این مدت صادقانه دولت یازدهم هرچه باید بکند، کرد و آمریکایی ها آنچه باید بکنند، نکردند. نقد مشفقانه برخی بر سیاست خارجی در همین نکته متمرکز است. البته مدتی هم هست که سکوت کرده اند و چیزی نمی گویند. آقای رئیس جمهور به جای اینکه صدای خشم آلود خود را متوجه دشمن کند، تیغ سخن را بر دوست کشیده است؟ آیا این رویکرد، نوعی "تدبیر" و اقدامی "امیدبخش" است؟ رئیس جمهور بارها گفته است می خواهد با دنیا تعامل سازنده کند و این حرف درستی است. چرا این تعامل را با منتقدین خود ندارد و می خواهد آنها را به جهنم بفرستد؟!

آیا این رویکرد نوعی ادب و آداب حکمرانی خوب است؟

چرا هنگام پاسخگویی، اصل نقد و سئوال را تحریف و سپس در مقام پاسخگویی برمی آییم؟ این شیوه ای منصفانه و عادلانه و مشفقانه در برخورد با منتقدین نیست.

نقد، ادب و آدابی دارد. پاسخگویی هم از همین ادب و آداب پیروی می کند. چرا دولت در این مورد تدبیری نمی کند و امیدی به وجود نمی آورد؟ این رویکرد، ادبیات گفتگو را عوض می کند و از اعتدال به سمت افراط و تفریط می برد. چرا باید رئیس جمهور براساس اطلاعات نادرست در چنین مسیری بیفتد؟

ده ها سئوال در حوزه اقتصاد، فرهنگ، مشکلات اجتماعی و سیاست داخلی و خارجی دولت مطرح است که هر روز منتقدان، آن را با زبان دلسوزی و شفقت مطرح می کنند، آن هم به قصد اصلاح. چرا رئیس جمهور باید بنا را بر بی مهری بگذارد و هر از چندی منتقدین را با عبارات موهن بنوازد؟

رقبای رئیس جمهور، نجیب هستند، رای شکننده او را به رسمیت شناخته و حمایت خود را بدون کمترین انتظاری اعلام کردند.

چرا باید آنها را بی سواد، بزدل، ترسو، مذاکره هراس، بی شناسنامه، افراطی، بی خبر از دنیا و ... خطاب کرد؟! آیا این حاشیه سازی ها خروج از متن و فاصله گرفتن از مشکلات واقعی مردم و کشور نیست؟ این افتادن در دام پروژه "بی ثبات سازی و دوگانه های سرکاری"(1) دشمن است.

آقای رئیس جمهور نیک می داند شرایط منطقه و جهان چیست؟ خطر تروریسم بیخ گوش ماست. رژیم صهیونیستی خونخوارتر از همیشه در منطقه ظاهر شده و کشتار می کند و ... آیا امروز ما نیاز به همدلی نداریم؟ آیا تعامل با نخبگان و منتقدین باید تعطیل شود و تعامل با دنیا (بخوانید آمریکا) در دستور کار قرار گیرد؟ تعاملی که حداقل تاکنون آثار مثبت خود را نشان نداده است و هرچه ما در مسیر تعامل پیش می رویم، آمریکا و غرب در مسیر "تخاصم"، مصمم تر می شوند.

تیتر دیروزرسالت فارغ از این بی مهری اختصاص به این مهم داشت که رئیس جمهور گفته بود: "دیپلمات های ما نباید غافلگیر شوند". این حرف درستی است. این رهنمود هوشمندانه ای است. باید همه یک صدا و یک جهت به فکر صیانت از منافع و امنیت ملی باشیم و اصل غافلگیری را فراموش نکنیم. اما اگر نوک تیز حمله را به جای اینکه به دشمن برگردانیم، دوست را با سخنان موهن بنوازیم، آیا غافلگیر نخواهیم شد؟

بزرگ ترین آسیب کشور، غفلت نخبگان از انجام وظایف ذاتی بویژه در حوزه امنیت ملی است. باید دماغ آمریکایی ها را در مذاکرات هسته ای به خاک بمالیم. اگر آنها روی مواضع زیاده خواهانه خود اصرار کردند به نقطه اول برگردیم. در این بازگشت کسی رئیس جمهور را مذمت نمی کند، چرا که فقط پیش بینی مقام معظم رهبری در اینکه نباید به آمریکایی ها اعتماد کرد، محقق می شود. دولت هم تلاش خود را کرده و به افکار عمومی ایران و جهان ثابت کرده که آمریکایی ها آدم بشو نیستند. اگر هم موفق شدیم حقوق خود را به کرسی بنشانیم و تحریم را بشکنیم و از فناوری هسته ای مثل همه کشورهای دنیا بهره مند شویم باز برمی گردیم به نقطه اول فعالیت های هسته ای و البته از زحمات دولت هم در این نبرد دیپلماتیک تشکر می کنیم، چه توفیق داشته باشیم و چه نداشته باشیم. این فرجام نباید رئیس جمهور را عصبانی کند و در ذهن خود یک دشمن فرضی داخلی ایجاد و به آن حمله کند. در داخل هیچ کس مخالف دولت برخاسته از رای مردم و مستظهر به تنفیذ رهبری نیست. اگر حرفی هست، نقد مشفقانه است. رئیس جمهور نباید از نقد مشفقانه برآشوبد و طاقت از کف بدهد. صبر و شکیبایی و نرم خویی کلید قفل تعامل با نخبگان و منتقدین است. چرا رئیس جمهور از این کلید در مدیریت سیاست داخلی کشور استفاده نمی کند؟

دشمن پنداری منتقدان یک توهم است چرا رئیس جمهور از این وهم با تدبیر و امید بخشی عبور نمی کند.

پی نوشت:

1- رجوع کنید به سرمقاله رسالت تاریخ 6/5/93

سیاست روز:مرز میان صراحت و عصبانیت

«مرز میان صراحت و عصبانیت»عنوان سرمقاله روزنامه سیاست روز به قلم محمد صفری است که در آن می​خوانید؛از صراحت تا عصبانیت چقدر فاصله است؟ مرز این دو رفتار کجاست؟ تشخیص این که گفتار و رفتار شخصی صراحت دارد یا عصبانی است، کار مشکلی است یا می توان به آسانی آن دو را از هم تفکیک داد؟

حضرت امیر(ع) درباره خشم و عصبانیت حدیثی دارند که به خوبی آن را تشریح کرده است، ایشان می فرمایند؛ «خشم همنشین بسیار بدی است. عیب ها را آشکار، بدی ها را نزدیک و خوبی ها را دور می کند.»

خشم و عصبانیت چند جنبه دارد. اگر برای دشمن خشمگین شدی و عصبانی جز این نباید کرد که البته به صلاح است. اما برای منتقد و دوست خود خشمگین شدن حتی در پاسخ به انتقادات کار به جایی نخواهد بود.

حضرت امام جعفر صادق(ع) هم درباره خشمگین شدن حدیثی دارند که فرموده اند؛ «هر کس سه بار بر تو خشم گرفت ولی به تو بد نگفت، او را برای خود به دوستی انتخاب کن.»

روایاتی که از این بزرگواران گفته شد، با توجه به این روایات، می توان نتیجه گرفت که مرز میان خشم و صراحت به بد گفتن است. خشم و عصبانیت اگر به حق باشد، همنشین بدی به حساب نخواهد آمد، بلکه به توصیه امام صادق(ع) فردی که خشمگین شده اما بد نگفته است باید به عنوان دوست نگه داشت.

آقای رئیس جمهور روز دوشنبه در جریان همایش سفرا و نمایندگی های کشورمان در خارج، سخنانی گفتند که به اعتقاد همگان یا اکثریت، دور از شأن و جایگاه ریاست جمهوری بود.

اگر ایشان در مسند ریاست جمهوری نبود، شاید چنین واکنش هایی را هم به همراه نداشت، اما جناب آقای روحانی رئیس جمهور اسلامی ایران است. شخصیت حقوقی و سیاسی ایشان در جایگاه ریاست جمهوری اسلامی باید مانع از بیان چنین سخنانی شود.

پس تفاوت بسیار است میان صراحت لهجه و رک گویی با خشم و عصبانیت.
«عده ای در داخل شعار سیاسی می دهند، اما بزدل سیاسی هستند، هر وقت مذاکره می شود، می گویند می لرزیم، به جهنم، بروید جای گرم که نلرزید، خدا شما را ترسو و لرزان آفریده است.»

این سخن رئیس جمهور در رسانه های روز گذشته چه اصلاح طلب و به ظاهر حامی دولت و چه اصولگرا و منتقد دولت بازتاب داشت و همراه با انتقاد بود.

هر کدام از این رسانه ها انتقاد خاص خود را داشتند، برخی از آنها ادبیات آقای احمدی نژاد رئیس جمهور سابق را مثال زدند و حتی عنوان کردند که «آقای روحانی همان یک احمدی نژاد برایمان کافی است!» و برخی هم در روزنامه های خود نوشتند که «واقع بینانه باید پذیرفت؛ هجمه بی محابا و مانع تراشی های تندروی های منتقد دولت، می تواند فشار طاقت فرسایی به هر فعال سیاسی وارد کند و آرامش و تمرکز را از آنان سلب کند...»

برخی روزنامه های اصلاح طلب هم از این ادبیات انتقاد داشتند و آن را درخور شأن رئیس جمهور و اینگونه پاسخ دادن به منتقدان نمی دانستند اما برخی تلویحاً از چنین ادبیاتی حمایت کردند و چنین رفتاری را بازخورد رفتار منتقدان دانستند.

ابتدا، باید نوشت که مقایسه آقای روحانی و آقای احمدی نژاد، مقایسه منصفانه ای نیست، چرا که اگر احمدی نژاد ادبیات خاص خود را داشت، روی سخن او در بیشتر مواقع به شخصیت ها و کشورهای خارجی بود که علیه جمهوری اسلامی ایران دست به کار بودند.

اما روی سخن آقای روحانی به منتقدان داخلی بود که البته آنها نه دشمن هستند و نه عوامل خارجی که آنگونه مورد خطاب و بی مهری قرار می گیرند.

ضمن این که همان رسانه های اصلاح طلب، همواره رئیس جمهور و دولت نهم و دهم را با انتقادات تند و تیز خود نوازش می کردند!

حتی سخن آقای احمدی نژاد درباره «خس و خاشاک» را هم تحریف کردند و آن را تبدیل به پتکی نمودند که چهار سال بر سر دولت کوبیدند. عین سخنان احمدی نژاد را بخوانید؛

«ملت ایران یک ملت متحد است، امروز خبرنگاری سؤال کرد و گفت؛ بعضی ها گوشه و کنار کارهایی را انجام می دهند، اغتشاش است، شورش است اعتراض است، واژه های تندی را به کار برد. من یک مثالی زدم، نتیجه گیری کردم، برای شما عرض می کنم، گفتم شما اشتباه می کنید، ملت ایران یکپارچه است. در یک مسابقه فوتبال، ۵۰ هزار ۷۰ هزار تماشاچی می روند، آن کسی که تیمش باخته وقتی می آید بیرون عصبانی است و به هر دری می زند. در ایران در انتخابات، ۴۰ میلیون نفر خودشان بازی گر اصلی و تعیین کننده اصلی بودند، حالا چهار تا خش و خاشاک یک کارهایی می کنند، بدانید این رودخانه زلال ملت جایی برای خودنمایی آنها نخواهد گذاشت.»

این سخن رئیس جمهور سابق، شد بهانه ای برای اغتشاشات و فتنه های بیشتر، خس و خاشاک احمدی نژاد در رسانه ها و گفتار اصلاح طلبان تحریف شد و اینگونه تعبیر شد که احمدی نژاد کسانی را که به فردی غیر از وی رأی داده اند خس و خاشاک خوانده است، در حالی که او در سخنان خود اشاره دقیق می کند «بیش از ۴۰ میلیون رأی دهنده» یعنی با حساب آراء دیگر نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری.

هر چند به خاطر شرایط خاص آن زمان این سخن هم نباید از زبان رئیس جمهور وقت جاری می شد، اما همین سخن سوء استفاده آشوب طلبان و فتنه گران را به همراه داشت و باعث ایجاد مشکلات امنیتی شد.

می دانیم شرایط دشوار است. تحولاتی که در صحنه بین الملل و منطقه در حال وقوع است، حساسیتی افزون دارد. آمریکایی ها بر سر موضوع هسته ای بازی را به هم زده اند و آن گونه که پیش بینی می شد، اتفاق نیفتاده است.

چنین فریاد و خشمی مستحق آمریکا است نه منتقدان دولت که اگر انتقادی هم داشته و دارند، به خاطر ماهیت پلید آمریکاست که همچنان در راه یک توافق عادلانه و منصفانه کارشکنی می کنند.

وطن امروز:لرزش نیست ترنم است!

«لرزش نیست ترنم است!»عنوان سرمقاله روزنامه وطن امروز به قلم مهدی محمدی است که در آن می​خوانید؛ اظهارت روز دوشنبه آقای رئیس جمهور درباره گسیل کردن منتقدان به جهنم، اظهارات تلخی بود ولی باید به شیرینی با آن برخورد کرد. وضعیت تیم مذاکره کننده هسته ای دولت آقای روحانی به تیم فوتبالی می ماند که مربی آن ادعا می کند در حال بردن بازی است ولی معلوم نیست چرا دائما خواهان کشاندن بازی به حاشیه است.

مهم ترین پرسش اکنون این است که چرا آقای روحانی و دوستان ایشان تا این حد به دنبال حاشیه هستند؟ و اگر حمایت 90 درصد مردم را دارند و در مذاکرات هم افتخارات تاریخی خلق شده و خواهد شد، دیگر چه نیازی به درشتی کردن با منتقدانی است که نه تریبونی در صدا و سیما دارند و نه حتی از این موهبت بهره مندند که دولتیان حقوقدان– که می خواهند با همه عالم تعامل کنند- لااقل از سر شفقت و ادب و نزاکت با آنها سخن بگویند؟

جواب سرراست این است که در «متن»، چیزی– و بلکه چیزهایی- وجود دارد که آقایان از طرح آن هراسانند و به همین دلیل استراتژی فرار به «حاشیه» را برگزیده اند. ما نه چون مهارت های آقای روحانی و دوستانشان برای بازی در حاشیه را داریم و نه نفعی در آن می بینیم، اجازه می خواهیم در همین «متن» که هستیم بمانیم. شاید از این نظرگاه، آنچه را در حاشیه می گذرد هم بهتر بتوان دید.

نخست باید از این نکته شروع کرد که همه گزارش هایی که درباره لرزیدن و کارهایی از این قبیل به آقای روحانی رسیده فقط صحنه سازی هایی برای مکدر کردن خاطر شریفشان بوده و ایشان نباید هر چه می شنوند را به سرعت باور کنند. منتقدان مذاکرات هسته ای، نه می لرزند و نه حتی به آن معنا که دولتیان می پندارند دلواپسند. ما نیک می دانیم این کشتی را کشتی بان باکفایتی است که تاکنون بارها آن را از گرداب هایی مهیب و توفان هایی بس سخت تر از این عبور داده و این بار هم بی گمان نتیجه غیر از این نخواهد بود. از این بابت نه لرزشی هست و نه دلواپسی. آنچه منتقدان را نگران می کند نه مدیریت کلان مسائل امنیت ملی کشور، بلکه حال و روز دولتی است که همه اعتبار خود را به مذاکراتی گره زده و همه برنامه های خود را براساس تعاملی استوار کرده که سوی دیگر آن دشمن ترین دشمنان این ملک ایستاده اند و اگر دستشان برسد به کمتر از ریشه کردن کردن بنیاد همین دولت رضایت نخواهند داد. نگرانی در اینجاست. نگرانی در اینجاست که به مردم گفته شده بود کلیدی وجود دارد که گشاینده قفل هاست اما مردم می بینند این کلید جز در چشم منتقدان جای دیگری چرخانده نمی شود. به مردم گفته شده بود باید کدخدا را ببینیم و کدخدا را هم دیدیم اما حالا روشن شده کدخدا، وقتی کدخدا بودنش به رسمیت شناخته شد، نخستین چیزی که مطالبه می کند این است که «رعیت باشید» و وقتی از تعابیری مانند اعتمادسازی، تعامل و واژگانی از این قبیل استفاده می کند هم در نهایت مقصودی جز این ندارد.

نگرانی از این نیست که چرا مذاکره می کنید بلکه نگرانی از این است که جایی در میانه مذاکرات فراموش کنید آن که روبه روی شما نشسته دشمن است و حتی وقتی خوشرنگ و لعاب ترین پیشنهادها را جلوی شما می گذارد، قصدی جز دشمنی کردن ندارد. نگرانی از این هم نیست که چرا با جهان تعامل می کنید بلکه نگرانی از این است که خروجی این تعامل تن دادن به استانداردهایی باشد که بیش از 3 دهه است غربی ها می خواهند بر ایران تحمیل کنند و حال آنکه اگر ایران امروز یک قدرت منطقه ای و بلکه بین المللی است به این دلیل است که تن به این پروژه استانداردسازی نداده است.

مشخصا درباره مذاکرات هسته ای– چیزی که اخیرا کمتر درباره آن سخن گفته شده- در 3 بخش می توان گفت نه فقط منتقدان، بلکه این خود آقای روحانی است که باید نگران باشد.

1- پیش فرض های مذاکرات
پس از حدود 8 ماه اکنون در موقعیتی هستیم که بتوان از پیش فرض های تیم آقای روحانی در مذاکرات، تصویری روشن به دست داد. علاوه بر این، مجموعه ای از پیش فرض ها هم وجود دارد که در اصل متعلق به طرف آمریکایی است اما تیم ایرانی به تدریج آنها را درونی کرده و به پیش فرض های خود بدل کرده است.

نخستین پیش فرض این است که ایران از دید آقای روحانی و تیمش و همزمان از دید آمریکایی ها، تا زمانی که آنگونه که آمریکایی ها می خواهند، اعتماد آنها را جلب نکند، یک استثناست، از حقوق دیگر اعضای ان پی تی بهره مند نخواهد بود و تکالیفی بیش از تکالیف دیگران را هم باید به دوش بکشد. این اصلی ترین و مهم ترین پیش فرض توافق ژنو و مذاکراتی است که همین حالا در حال انجام است.بحثی هم اگر هست نه درباره اصل موضوع، بلکه درباره میزان، نوع و زمان بندی محدودیت هایی است که ایران باید بپذیرد.

پیش فرض دوم که عملکرد آقای روحانی بشدت آن را تقویت کرده این است که عامل پیش برنده این مذاکرات تحریم هاست. هرچه هم به ظاهر اصرار شود تحریم ها بر رفتار مذاکراتی دولت اثر ندارد، آنچه آمریکایی ها فهمیده اند و دولت هم عملا بر آن صحه گذاشته این است که با پیچ تحریم، رفتار دولت فعلی در ایران را تا حدود زیادی می توان تنظیم کرد و اگر دولت تصمیم گیرنده نهایی بود رفتار نظام هم تنظیم می شد. دولت هیچ برنامه مقاومتی برای اداره اقتصاد کشور ندارد و آمریکایی ها این را می فهمند. وقتی تفسیر آقای رئیس جمهور از واژه اقتصاد مقاومتی این است که برویم با جهان تعامل بیشتری بکنیم، آمریکایی ها ابله هم اگر باشند درمی یابند اینجا جایی است که باید به دولت ایران فشار آورد. هیچ استراتژی تا زمانی که کارآمد باشد کنار گذاشته نخواهد شد. دولت آقای روحانی، آمریکا را به این جمع بندی رسانده که تحریم ها موثر است، حال آیا منطقی است که انتظار داشته باشیم تحریم ها کاهش پیدا کند؟!

پیش فرض سوم این است که این مذاکرات سکویی برای پرش به سمت موضوعات دشوارتر، هموارتر شدن راه غرب به منظور مداخله بیشتر در امور ایران، تغییر محاسبات ایران در سایر موضوعات امنیت ملی و در نهایت ورود ایران و آمریکا به یک تعامل همه جانبه است. این پیش فرض را طرف ایرانی به صراحت تایید کرده و گفته است حل موضوع هسته ای راهی به سوی همکاری در سایر حوزه ها می گشاید. در سخنان روز دوشنبه آقای روحانی هم شواهدی وجود داشت که وی صرفا درباره مذاکرات هسته ای سخن نمی گوید بلکه از حالا در پی ایجاد یک دوقطبی در داخل کشور بر سر موضوع تعامل یا عدم تعامل همه جانبه و سطح بالا با آمریکاست، امری که نشانه هایی از تلاش برای آن در سفر ماه آینده وی به نیویورک مشاهده می شود.

2- محتوای مذاکرات
بحث تفصیلی درباره نگرانی هایی که آقای روحانی باید درباره محتوای مذاکرات داشته باشد از حوصله این نوشته خارج است. پیش از این نکات مهمی گفته شده و در آینده بحث های مهم تری را هم مطرح خواهیم کرد اما تا آنجا که به مقصود این نوشته کمک می کند، باید به چند نکته توجه کرد.

نخست اینکه آن مقدار از محتوای مذاکرات که تاکنون آشکار شده نشان می دهد تیم ایرانی در استراتژی منعطف و در تاکتیک متصلب است در حالی که یک مذاکره موفق باید مسیری دقیقا عکس این را طی کند. تیم ایرانی نگرانی های غرب را به رسمیت شناخته و می خواهد این نگرانی ها را از همان راه هایی رفع کند که خود غربی ها پیشنهاد می دهند. این اتفاق تاکنون درباره فردو و اراک کم و بیش رخ داده (جداگانه درباره جزئیات فنی بحث خواهیم کرد) و اگر نبود موانعی که بر سر راه آقایان وجود دارد تاکنون درباره ظرفیت غنی سازی هم رخ داده بود. وقتی شما می پذیرید آمریکا حق دارد از غنی سازی صنعتی در ایران نگران باشد و این نگرانی را هم باید با همان روشی رفع کرد که خود آنها می خواهند، واضح است که مذاکرات به جزئیات تکنیکی محدود می شود که ممکن است بسیار مفصل و دهان پرکن باشد ولی در واقع از حیث راهبردی اهمیت چندانی نخواهد داشت.

نکته دوم درباره محتوای مذاکرات این است که هم در توافق ژنو و هم در توافق موقتی که پس از مذاکرات وین 6 امضا شد، آنچه به افکار عمومی عرضه می شود شوخی ای بیش نیست و محتوای واقعی توافقات در «Non paper »های زیرمیزی میان دو طرف محرمانه می ماند و البته همان اجرا می شود. بنابراین آقای روحانی و تیمش نه فقط با افکار عمومی مهربان نبوده بلکه حتی آداب صداقت را هم در مقابل آن بجا نیاورده است. به عنوان نمونه، ما از منابع غربی– و نه از اظهارات تیم مذاکره کننده ایرانی– دانستیم که تیم ایرانی متعهد شده 3000 کیلو اورانیوم غنی شده را که قابل غنی سازی بیشتر بود به حالت طبیعی بازگرداند (که آمریکایی ها گفتند روی زمان Break out اثر می گذارد) یا پذیرفته حدود 100 کیلو اکسید 20 درصد را بدل به صفحه سوخت کند یا اینکه متعهد شده در ماه آگوست (ماه جاری) و قبل از آغاز دور جدید مذاکرات با آژانس درباره PMD همکاری های جدید به عمل آورد و همزمان با همه اینها به اجرای تعهدات برنامه اقدام مشترک ژنو هم ادامه بدهد و در مقابل صرفا 8/2 میلیارد دلار دریافت کند! محرمانه نگه داشتن توافقات واقعی، در واقع دارای این حسن است که کسی نمی تواند از آقایان بابت اینکه چرا آمریکا به تعهداتش عمل نمی کند حساب و کتاب بکشد. به رغم همه ادعاها و وعده ها، هنوز هیچ کشتی یا نفتکشی بیمه نمی شود، پولی که ایران دریافت می کند به دلیل باز نبودن مکانیسم سوئیفت در بانک کوچکی در ژنو می ماند و جز به صورت قطره ای برداشت یا هزینه نمی شود و بسیار بیش از آن مقداری که ایران درآمد داشته، دارایی هایش را درطول دوران مذاکرات از دست می دهد. دولت درباره هیچ کدام از این موارد با مردم سخن نمی گوید و عملا خود را در موقعیتی قرار داده که مجبور است هر چه آمریکایی ها کردند از آن دفاع کند تا مذاکرات شکست خورده به نظر نرسد.

مساله بعدی درباره محتوای مذاکرات این است که به رغم همه قهرمانی هایی که دوستان کرده اند طرف غربی هیچ کدام از دیدگاه های اساسی خود را تعدیل نکرده است. همچنان غربی ها نه در پی به رسمیت شناختن زیرساخت غنی سازی ایران بلکه در پی برچیدن آن هستند، همچنان می خواهند دستکاری های فنی در تاسیسات ما بکنند که بازگشت به وضعیت پیش از توافق را غیر ممکن کند و همچنان می خواهند زمان تعهدات را برای ایران چنان طولانی کنند که بتوانند در این بازه زمانی–که ایران یکی از مهم ترین اهرم های قدرت خود را از دست می دهد- تمرکز خود را بر ایجاد تغییر داخلی در ایران قرار دهند.

آخرین مساله درباره محتوای مذاکرات موضوع تحریم هاست. من پیش از این بارها گفته ام این مهم ترین مساله ای است که دولت باید درباره آن پاسخگو باشد چرا که به نام تعدیل تحریم ها، همه این ناروایی ها بر کشور تحمیل شده است. آمریکایی ها درباره برچیدن زیرساخت غنی سازی در ایران و همچنین بازگشت ناپذیر کردن تغییرات فنی، بنا را بر راستی آزمایی سفت و سخت گذاشته اند نه اعتماد اما تیم ایرانی درباره موضوع لغو تحریم ها صرفا در حال اعتماد کردن به غربی هاست. دوستان به همین یک سوال ساده پاسخ بدهند ما قول می دهیم نه فقط به لرزیدن بلکه به هر نوع حرکت دیگری پایان بدهیم: چه ضمانتی وجود دارد که پس از آنکه ایران به همه تعهدات خود عمل کرد و عملا فناوری استراتژیک غنی سازی را واگذار کرد، غربی ها به سرعت و به بهانه ای دیگر همین تحریم ها و بلکه بدتر از اینها را از سر نگیرند و فشارها را به نقطه کنونی و بدتر از آن بازنگردانند؟

3-نتیجه و هدف مذاکرات
سومین حوزه نتیجه و هدف مذاکرات است. به لحاظ راهبرد یک توافق خوب حداقلی باید در بدترین حالت واجد 3 مشخصه باشد: تحریم ها را به طور کامل لغو- و نه تعلیق- کند، زیرساخت غنی سازی ایران را منهدم نکند و حقوق ایران طبق ان پی تی را با توافقات دیگر جایگزین نسازد. هر توافقی که واجد این مشخصات نباشد، در منطقه ماورای خطوط قرمز ایران قرار می گیرد. تیم مذاکره کننده تاکنون به روشی مذاکره نکرده است که بتواند چنین هدفی را محقق کند. مشخصات توافق نهایی آنگونه که از ادبیات غربی ها می توان فهمید هنوز با این استانداردهای حداقلی فاصله فراوانی دارد.

از سوی دیگر اگر نتیجه مذاکرات این باشد که غربی ها حس کنند می توان فشارها را به سایر حوزه ها بسط داد، ما نه فقط چیزی به دست نیاورده ایم بلکه چیزهای زیادی را هم از دست داده ایم. آقای روحانی باید بداند که بناست فردای توافق هسته ای هم کشور را اداره کند. اگر آمریکایی ها قصد دارند منازعه راهبردی را با ایران ادامه بدهند و به تحریم ها هم در عمل دست نزنند، پس بهتر آن است که ایران در حالی با طراحی های جدید آمریکا مواجه شود که دارای یک زیرساخت غنی سازی فعال است نه در حالی که برتری راهبردی خود در این حوزه را واگذار کرده است. به عبارت دیگر اگر قرار است همچنان تحریم بمانیم، بهتر است با غنی سازی تحریم باشیم نه بدون آن!

در داخل ایران هم، اگر نتیجه مذاکرات این باشد که دولت کنترل افکار عمومی را از دست بدهد و در وضعیتی قرار بگیرد که تحت فشار افکار عمومی مجبور به تغییر مکرر محاسبات خود در دیگر حوزه های امنیت ملی باشد، توافق هسته ای یک حفره راهبردی بزرگ بر سر راه دولت ایجاد خواهد کرد. توافق هسته ای تنها در صورتی ارزش دارد که سرمایه مقاومت در سایر حوزه ها باشد. دولت تاکنون علامتی از خود نشان نداده است که بتوان باور کرد پس از توافق هسته ای رفتار مقاومتی در مقابل آمریکا در پیش خواهد گرفت. به این ترتیب شاید نظام برنده یک توافق هسته ای باشد اما دولت در این میان یک جامانده بزرگ خواهد بود.

حمایت:جلوگیری از رشد جمعیت درپوشش بشردوستی!

«جلوگیری از رشد جمعیت درپوشش بشردوستی!»عنوان یادداشت روز روزنامه حمایت به قلم حجت الاسلام احمد سالک است که در آن می​خوانید؛بررسی نظرات و دیدگاه های مقام معظم رهبری در زمینه ی سیاست های جمعیتی حاکی از نگاه نقادانه ی ایشان نسبت به سیاست هایی است که در اوایل دهه ی هفتاد نسبت به کنترل جمعیت اجرا شد. در این زمینه بارها رهبر انقلاب به صراحت در خصوص تحدید نسل هشدار داده و تاکید فرمودند که این مسئله ضربات جبران ناپذیری بر کشور وارد می کند چرا که پیر شدن جمعیت ، تبعات منفی غیرقابل انکاری دارد. وقتی رشد جمعیت وتعداد جوانان کشور کمتر شود، قاعدتاً کشور از لحاظ علم و صنعت سیر نزولی خواهد داشت.

به منظور بررسی و رسیدگی این مسئله ، در مجلس شورای اسلامی چندین طرح تهیه شده است که اخیرا طرحی 5 ماده ای با اصلاحاتی که در ادامه صورت گرفت در صحن علنی به تصویب رسید. طرح دیگری با عنوان "جمعیت و تعالی خانواده" وجود دارد که هفته آینده به صحن خواهد آمد و علاوه بر کلیات، به راهکارهایی در خصوص کاهش سن ازدواج، کاهش طلاق و مشوق هایی برای افزایش ازدواج و موالید پرداخته است. نباید فراموش کرد که با کاهش جمعیت جوان کشور سرمایه های انسانی و نیروی مولد، پرانرژی و خلاق کاهش پیدا می کند و این موضوع تاثیر بسزایی در توسعه اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی کشور دارد. چرا که با کاهش جمعیت به تدریج تعداد سالمندان افزایش پیدا کرده و هزینه نگهداری، سلامت و درمان سالمندان برای کشور به معضلی جدید تبدیل می شود.

از سوی دیگر، جمعیت جوان کشور نقش تعیین کننده و ساختاری در آینده کشور دارد و کاهش این جمعیت می تواند خسارات جبران ناپذیری به آتیه این مرز و بوم وارد کند و با منافع و امنیت ملی مرتبط است. بر این اساس افزایش جمعیت یک ضرورت جدی به شمار می آید و در مقابل تحدید نسل خطراتی استراتژیک و راهبردی را برای امنیت ملی در پی دارد. آمارها نشان می دهد که تا ۱۰ سال آینده جمعیت کشور به سمت میانسالی رفته و اندک اندک به جای افزایش جمعیت جوان، آمار جمعیت کهنسال کشور با شیب قابل ملاحظه ای رو به افزایش می گذارد. بالطبع هر اندازه نیروی فعال و کارآمد کشور کم شود بازدهی جامعه برای توسعه اقتصادی کمتر شده و به کشوری مصرف کننده تبدیل خواهیم شد. از همین رو برای جلوگیری از تعطیل شدن چرخه اقتصادی و تولید کشور باید زمینه های اشتغال برای جوانان ایجاد شود تا از این طریق مقدمات ازدواج و تشکیل خانواده برای جوانان مهیا شود و با ایجاد انگیزه برای زاد و ولد بیشتر، از کاهش جمعیت جلوگیری گردد.

نباید فراموش کرد که در راستای افزایش جمعیت یکی از رویکردهای اساسی، اولویت اقدامات فرهنگی و تبلیغی است و در این میان دولت نقش محوری دارد. از وظایف دولت در این راستا می توان به بسترسازی و فرهنگ سازی برای ترویج و رشد ازدواج های ساده، تعیین مشوق هایی برای رشد باروری، فراهم کردن شرایط رفاه و مدیریت صحیح منابع کشور و تقسیم امکانات در تمام اجزای جامعه، برنامه ریزی صحیح در تولید، بهداشت و آموزش اشاره کرد. هر دولتی موظف است تمام افراد کشور را دارای حق یکسان بداند و امکانات موجود را به طور مساوی و براساس نیاز هر فرد به درستی تقسیم نماید.

به عنوان نمونه، اگر زنان شاغل به لحاظ اجتماعی به خوبی حمایت شوند نسبت به تولد فرزند بی تفاوت نمی شوند. دولت باید از مادران شاغل حمایت کافی کرده و آنها را در ایفای نقش های اجتماعی و وظایف مادری و همسری یاری کند. از منظری دیگر به نظر می رسد یکی از مهمترین دلایل کاهش جمعیت در کشورها برنامه های پیشنهادی نهادهای بین المللی برای توسعه و پیشرفت آنها است. سوال مطرح در این زمینه این است که به راستی هدف سازمان بهداشت جهانی از اجرای برنامه های کنترل جمعیت در کشورهای جهان سوم و در حال توسعه به خصوص کشورهای مسلمانی مانند ایران چیست؟ در پاسخ باید گفت سهم جمعیتی کشورهای در حال توسعه و خصوصا مسلمان در حال افزایش است. بر این اساس، در شرایط کنونی جهان، می توان آشکارتر دلیل دلسوزی و نگرانی نهادهای غربی از رشد جمعیت در جوامع غیرغربی، به خصوص کشورهای خاورمیانه را که کشورهای اسلامی هستند، درک کرد. روند افزایش جمعیت در کشورهای در حال توسعه و به خصوص کشورهای اسلامی، سهم آن ها را از جمعیت جهان افزایش می دهد که همین امر با عنایت به قدرت تعیین کننده جمعیت در معادلات بین المللی و ترس و نگرانی آمریکا از قدرت گرفتن کشورهای اسلامی، سبب شد تا این کشور و کشورهای اروپایی به کاهش رشد جمعیت در کشورهای جهان سوم به خصوص جمعیت کشورهای اسلامی، به عنوان یکی از پایه های استراتژیک در سیاست خارجی توجه داشته باشند. لذا آنها برای مقابله با این روند، روز جهانی جمعیت و سیاست های تنظیم خانواده را در لوای اقدامات بشردوستانه و سلامت، توسط دفتر برنامه ی توسعه ی سازمان ملل متحد تعیین کردند، تا با تشویق این جوامع به کاهش جمعیت دست بزنند.

یکی دیگر از راهکارها برای کم رنگ کردن نقش نیروی انسانی و کاهش جمعیت در کشورهای مسلمان بهره گیری از تغییر نگاه و ارزش های زن مسلمان و جدا کردن وی از بدنه ی خانواده است. چرا که این راهکار می تواند بسیاری از اهداف دیگر غرب را هم تأمین کند. رسوخ فرهنگ و تمدن غربی در جامعه، فروپاشی نظام خانواده، کاهش جمعیت و در نهایت تزلزل نظام اجتماعی و سیاسی است که می تواند با استحاله ی اصلی ترین محور خانواده و رکن اجتماع یعنی زن، اتفاق بیفتد. یکی از اصلی ترین راهکارهای غرب برای جدایی زن از خانواده و در پی آن پایین آمدن میزان باروری و تمایل زنان به مادر شدن، نفوذ تفکرات فمینیستی در جوامع مسلمان بود که در کشور ما از اواخر دوره ی قاجار شکل گرفت و در دوره ی پهلوی اول و دوم به اوج خود رسید. ظاهر این موضوع با طرح مسئله ی رشد فکری زن و بالا بردن سطح آگاهی وی در کشورهای اسلامی آغاز شد، اما در نهایت اجرای این طرح به تغییرات مهمی در سبک زندگی خانواده و در نهایت کاهش سطح رشد جمعیت منجر شد. در مجموع باید توجه داشت که سیاست های تشویقی افزایش جمعیت لازم است که با هوشیاری انجام شود و با توجه به اقلیم هر استان، این عمل انجام پذیرد. به هر صورت، مسئله ی جمعیت برخلاف نظر برخی، مسئله ای موقتی نیست که بدون دخالت های مدیریتی قابل رفع باشد، بلکه این مسئله نیازمند برنامه ریزی راهبردی است.

جوان:آرامش نیاز ضروری کشور

«آرامش نیاز ضروری کشور»عنوان یادداشت روز روزنامه جوان به قلم محمد اسکندری است که در آن می​خوانید؛سخنان رئیس جمهور کشورمان در همایش سفرا و رؤسای نمایندگی های ایران در خارج از کشور نوع تازه ای از ادبیات بود که با موج انتقادات بسیاری از فعالان سیاسی، رسانه ها و مردم روبه رو شد.

لحن تند ریاست جمهوری در حمله به منتقدانش به هیچ وجه با چهره آرام و سخنان مؤدبانه همیشگی ایشان همخوانی نداشت.
روحانی در این همایش با بیان اینکه برخی در داخل می گویند چرا به خارجی ها نزدیک می شوید، تصریح کرد: برخی ترسوها و بزدل های سیاسی اعتماد به نفس ندارند و همه را مانند خودشان گمان می کنند. هر وقت مذاکرات شروع می شود، برخی می گویند ما داریم می لرزیم، به جهنم، بروید و جای گرم برای خود پیدا کنید!

البته ما رسانه ای ها عادت کرده ایم به اینکه گاهی باید به دیده اغماض به برخی مطالب نگاه کرد و زیاد آنها را جدی نگرفت و گاهی هم باید برخی حرف ها را نشنید!

رئیس جمهور کشورمان در برخی موارد رویه خاصی را در قبال منتقدان خود در پیش گرفته است و ادبیات تندش به هیچ وجه با گفتمان اعتدالی و پذیرش رأی مخالف همسانی ندارد از این رواست که ضرورت دارد در مواجهه با چنین ادبیاتی با تدبیر برخورد شود. این آموزه قرآنی است که ادْفَعْ بِالَّتِی هِی أَحْسَنُ السَّیئَهَ(مومنون- آیه 96) بدی را با بهترین شیوه دفع کن.

تجربه رسانه ای در دولت گذشته این آموزه را به ما یادآوری می کند که دمیدن بی هدف و بی جهت در شیپور انتقادات سطحی و فضاسازی سیاسی نه تنها هیچ ثمره ای ندارد بلکه کشور را آبستن چالش های متعددی می کند. مردم انتظار دارند اگر اختلاف نظری هم بین مسئولان هست بر سر مسائل اصلی کشور همچون اشتغال، تورم، نقدینگی، چگونگی خروج از رکود تورمی و. . . باشد نه اینکه عده ای بی جهت ذهن مردم را دچار تشویش کنند، نه اینکه عده ای بی جهت دلواپس شوند و عده ای بی جهت تر دل آرام!رهبرمعظم انقلاب اسلامی چندی پیش بیاناتی داشتند که بدون شک در این خصوص هم می تواند راهگشا باشد. ایشان در دیدار مسئولان نظام در نیمه تیرماه می فرمایند: یک توصیه به برادران و مسئولان جریان های سیاسی و مطبوعاتی داریم. مراقب باشید؛ فضای جنجالی درکشور به نفع کشور نیست. بعضی ها روی اعصاب مردم این قدر راه نروند – که آدم مشاهده می کند – امنیت فکری و ذهنی برای مردم مهم است؛ فضای دعوا و فضای اختلاف را افزایش ندهند، تشدید نکنند. حرف های دشمنان راهم مرتّب تکرار نکنند. بنده هر روز مبالغ زیادی روزنامه نگاه می کنم – مثل خیلی از چیزهای دیگری که زیاد می خوانم – گاهی یک حرف هایی، یک تیترهایی در روزنامه ها [می آید] که باب فلان روزنامه امریکایی است؛ مراقب باشید؛این جور درست نیست.

پس در نهایت باید گفت لازم است تا حداقل یک طرف از ماجرای کشاکش های سیاسی بیهوده، سنگ زیرین آسیاب شود و به جنجال ها و تصادم های سیاسی بی ارزش پایان دهد.

به نظر می رسد که ریاست محترم جمهوری تحت فشار سنگین مدیریت کشور هستند و گاهی سعه صدرشان را از دست می دهند اما از سوی اصولگرایان واقعی این انتظار می رود که بیشتر به دنبال نقد کارشناسی و درخصوص مسائل مبتلابه روز باشند. بنابراین تأکید می شود که کانون نقد و نقادی در دهه چهارم باید حول دستیابی به دو محور پیشرفت و عدالت باشد و هرگونه تخطی از این مسیر خیانت به مردم محسوب می شود.

آفرینش:علاج واقعه قبل از وقوع !

«علاج واقعه قبل از وقوع !»عنوان سرمقاله روزنامه آفرینش به قلم زهرا کیان بخت است که در آن می​خوانید؛میزان سوانح در کشور ما و آمار کشته و مجروح شدگان در آن ها دارای رقم قابل تاملی است. هر بار بعد از وقوع چنین حوادثی، مساله بررسی علل وقوع حادثه مطرح می شود و معمولا بعد از گذشت یک یا چند روز، دلایل بروز آن حادثه تشریح می شود. اما در کنار همه ابراز تاسف ها، تشریح و تبیین دلایل امر، سوالی که همواره بعد از به وقوع پیوستن چنین حوادث تلخی در ذهن نقش می بندد، مساله مدیریت بحران و چرایی آمار بالای سوانح در کشورمان است که هر بار بعد از چند روزی، تب و تاب ها پیرامون آن فروکش می کند تا بار دیگر و بعد از گذشت مدت زمان نه چندان درازی، دوباره شاهد رخ دادن حادثه مشابه دیگری باشیم. نقطه مشترک اغلب این حوادث، از دست رفتن تعدادی از هموطنان مان در هر یک از آن ها می باشد که با وجود همه ابراز تاسف ها از جانب مردم و مسئولین بابت وقوع آن، دیگر هرگز قابل جبران نبوده و تلخی آن موجب می شود آن حادثه، همواره در ذهن ها ماندگار بماند.

این بار هم سقوط هواپیمایی که در روزهای اخیر، شاهد انعکاس اخبار و اظهارات مسئولین پیرامون آن بوده ایم، بار دیگر، نیاز فوری جامعه مان به ساماندهی و بازنگری در عرصه مدیریت بحران را گوشزد می کند. امری که بارها و بارها اتفاق افتاده و به نظر می رسد با وجود همه تغییرات، هنوز هم ضعف ها و کاستی های اساسی و ریشه ای آن برطرف نشده است. درست است که شاید نتوان از وقوع پاره ای از سوانح، به راحتی جلوگیری کرد، اما باید قبول کرد بخش زیادی از آنچه در کشور ما با عنوان سانحه اتفاق می افتد، مواردی هستند که در اغلب اوقات، قابل پیشگیری بوده اند. به علاوه، آمار بسیار زیاد سالانه وقوع این قبیل حوادث در کشور ما، مساله ای است که قابل توجیه نیست.

درمورد هواپیمایی که اخیرا سقوط کرده و تعداد بسیار زیاد کشته شدگان آن، همچون موارد سابق، سوالی که مطرح می شود این است که آیا نمی شد از وقوع این حادثه جلوگیری نمود؟ اظهارات و سخنان مهرداد لاهوتی، عضو کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی در این رابطه بسیار قابل تامل و تاسف است. آن جا که گفته اند؛ اولین فروند این هواپیما در اصفهان در پرواز آزمایشی سقوط کرده بود، همچنین اعضای کمیسیون عمران که دو بار از مراحل ساخت هواپیما بازدید کرده بودند نگرانی خود را در این رابطه اعلام کرده بودند. ایشان در ادامه اضافه نموده اند؛ نباید به این هواپیما اجازه پرواز داده می شد که امروز شاهد این حادثه تلخ باشیم.

همچنین از قابل پیش بینی بودن وقوع چنین حادثه ای سخن گفته اند که موجب ایجاد تاسف بیش تری می‎شود. به هر حال وقتی درمورد حوادث این چنینی و به اصطلاح، قابل پیش بینی، شاهد چنین اتفاقاتی باشیم، درمورد حوادث غیرمنتظره و خارج از کنترل، چه می توان گفت؟ البته در این رابطه باید به سانحه هوایی دیگر اتفاق افتاده ی روز گذشته نیز اشاره کرد که در طی آن،هواپیمای متعلق به ایران ایر مربوط به پرواز تهران - بمبئی مجبور شد به تهران بازگردد و علت آن نیز در خبرها، بوی شدید سوختگی عنوان شده بود. جدی گرفتن مدیریت بحران و به حداقل رساندن مواردی این چنینی که در سال های اخیر، بارها و بارها شاهدشان بوده ایم، امری است که خواسته عموم مردم از مسئولین است. اشاره به این نکته نیز بد نیست که در سایر زمینه ها نیز ما نیازمند پیشگیری ها و آینده نگری های قبل از بروز مشکلات هستیم. تنها به عنوان نمونه می توان به مسائل و موضوعاتی اشاره کرد که در طول یک بازه ی زمانی مشخص، به سوژه های داغ خبری تبدیل شدند و بعد از مدتی، با همان سرعتی که سربرآورده بودند، افول کردند و به فراموشی سپرده شدند.

مسائلی همچون استفاده از روغن پالم در محصولات لبنی که در روزهای اخیر، سروصدای زیادی برپا کرد و اثرات سوئی که این ماده می تواند بر روی سلامت انسان داشته باشد، همین طور؛ موضوع بنزین های آلوده و عواقبی که مصرف آن برای جامعه در بردارد، مساله سبزیجات آلوده به آب فاضلاب، قطعات یدکی تقلبی و نقش آنها در بالا بردن آمار تصادفات و کشته های آن، آلودگی آب و پیامدهای آن در درازمدت برای سلامت افراد جامعه و همین طور هوای آلوده و نیز سم آرسنیک برنج که همگی برای مدتی رسانه ای شدند و پیرامون آن ها، حرف و سخن هایی گفته شد و انتقادات و اظهاراتی مطرح شد و سپس به وادی فراموشی سپرده شدند.

از این رو، به نظر می رسد نیاز جدی امروز جامعه ما، رسیدگی به موضوعات این چنینی و علاج واقعه قبل از وقوع آن است.

آرمان:خروج از رکود تورمی با بسته دولت

«خروج از رکود تورمی با بسته دولت»عنوان یادداشت روز روزنامه آرمان به قلم دکتر پدرام سلطانی است که در آن می​خوانید؛بسته حمایتی دولت برای خروج اقتصاد از رکود نقاط قوت خوبی دارد و همینطور نقاط ضعفی را هم در خود دارد ولی درکل کار بسیار خوبی انجام شده از این حیث که به هر حال دولت سندی را در این رابطه تنظیم کرده و این نشان می دهد که مطالعات خوبی صورت گرفته و مبانی نظری کار به درستی تحلیل شده و در بخش های مختلف سیاست هایی در نظر گرفته شده است و این سیاست ها تا آنجا که به دولت برمی گردد می تواند مفید و منشا اثر باشد اما به نظر می رسد که چند نکته در این سند باید بیشتر موردتوجه قرار می گرفت؛ یکی اینکه سیاست های مالیاتی خیلی دور از انتظار فعالان اقتصادی است و برای تسریع خروج از رکود و تسهیل مشکلات واحدهای تولیدی و فعالان اقتصادی کارگشا نیست و جنبه های مربوطه که اصولا در حالت رکود در کشورها در نظر گرفته می شود نظیر کاهش مالیات ها، تسهیل پرداخت ها و این قبیل موضوعات خیلی در این بخش موردتوجه قرار نگرفته است. موضوع دیگری که در سیاست ها باید بیشتر موردتوجه قرار می گرفت مسئله بنگاه های کوچک و متوسط است؛ اگرچه دیروز در سخنان رئیس جمهور این موضوع مطرح شد ولی انتظار می رفت که این موضوع باید پیش تر از این موردتوجه قرار می گرفت.

موضوع دیگر این است که به رغم تاکید شفاف و روشن رئیس جمهور بر اینکه کار باید به بخش خصوصی سپرده شود اما ملاحظه می شود که این احتمال وجود دارد که در برخی از بخش ها این امکان ایجاد شود که سرمایه گذاری های بخش دولتی از بخش خصوصی پیشی بگیرد و این فاصله بازهم بیشتر از گذشته شود و این امر مشخصا در حوزه های نفت، نیرو و راه و شهرسازی محتمل است و اگرچه برنامه های بسیار خوبی در این طرح دیده شده اما فکر می کنم که خیلی مبتنی بر بخش خصوصی نیست و امکان دارد بخش عمومی غیردولتی در این موارد جایگزین بخش خصوصی شود. این موارد باید موردتوجه قرار گیرد.

در لایحه ای که دولت به مجلس تقدیم کرده است نکاتی نیز به چشم می خورد که شاید با این سیاست ها در مغایرت باشد نخست اینکه سهم صندوق توسعه ملی از درآمدهای نفتی را که مطابق با برنامه پنجم باید سالی 3درصد افزایش پیدا می کرد و طبیعتا درحال حاضر باید 29 درصد می بود و هر سال هم باید 3درصد افزایش پیدا کند این سهم در این طرح 20 درصد درنظر گرفته شده است، یعنی عملا این سهم را کاهش داده اند که این مغایر با قانون برنامه پنجم است و به نظر می رسد که درآمدهای نفتی را سوق می دهد به سمت بودجه دولت.

نکته دوم وضع عوارض بر صادرات است که در شرایط رکودی اصولا هیچ گونه سیاستی که صادرات را تحت مخاطره قرار دهد نباید اعمال شود و آقای رئیس جمهور هم صراحتا از صادرات حمایت کرده اما وضع عوارض بر صادرات در این لایحه با این نگاه که صادرات بر مواد خام و ارزش افزوده تعلق می گیرد پایین است، وجود دارد.

به هر حال به نظر می رسد استفاده از این کلمات برای تطهیر عوارض صادرات خیلی درست و بجا نیست در شرایطی که در رکود هستیم اصولا موضوعاتی از قبیل خام فروشی و ارزش افزوده پایین نباید دستاویز کاهش صادرات و به عبارتی افزایش هزینه آن کرد. موضوع دیگر مشوق هایی است که برای سرمایه گذاری در ماده 132مالیات های مستقیم دیده شده بود در این لایحه کاهش دادند که این سرمایه گذاری را به شدت کاهش می دهد و در جلسه ای با دکتر طیب نیا نیز مطرح شد و ایشان نیز اذعان کردند که این مورد را درنظر خواهند گرفت.

همچنین در این لایحه این احتمال می رود که سازمان های توسعه ای مثل سازمان گسترش و نوسازی و سازمان های صنایع معدنی و پتروشیمی دست شان برای سرمایه گذاری های جدید بازتر شود که بازهم معنای آن فاصله گرفتن از بخش خصوصی و سپردن کارها به این بخش است. من موافق این طرح هستم و ایراداتی را که هم وجود دارد در تمام لوایح دولت وجود دارد و من از نمره 100نمره 70را به این لایحه و طرح می دهم و ایراداتی هم که مطرح شد نیز روی 30نمره دیگر است و این طرح یقینا می تواند به دولت برای خروج اقتصاد از رکود کمک کند.

شرق:فرصت استیضاح

«فرصت استیضاح»عنوان سرمقاله روزنامه شرق به قلم رضا منصوری است که در آن می​خوانید؛این روز ها سالگرد صدور فرمان مشروطه است که بیش از صدسال از صدور آن می گذرد. ای کاش پیشینیان ما قدری هم به فکر رشد فرهنگی کشور ما بودند: رشد در جهت درک روابط اجتماعی در دنیای مدرن! این روز ها هرگاه از استیضاح وزیر علوم صحبت می شود یاد جدال های تاریخی در هزارسال گذشته خودمان می افتم که چگونه مشاجره های فرقه ای میان مسلمانان به تسویه حساب های شخصی در عالی ترین سطح زندگی اجتماعی ما منجر می شد. تاریخ ما پر است از نبود تسامح، نبود مفهوم خرد جمعی. مشروطه و سپس انقلاب اسلامی قرار بوده است روح ما را تلطیف کند، تسامح را افزایش دهد، خودرایی را از عرف سیاسی ما خارج کند، درک ما را نسبت به انسان مدنی و قرائت های متعدد عمیق کند و حرمت انسان و ادب را رواج دهد. اما حالا شاهد چه گفتارها و رفتارهایی هستیم. به این جمله توجه کنید: «برو به این مرتیکه بگو یا این چندنفر را عزل می کنی یا با اردنگی از وزارت بیرونت می کنم!»

می توانید تصور کنید این جمله را رییس یک کمیسیون در مجلس شورای اسلامی بر زبان آورده باشد؟ آن هم در جمهوری اسلامی ایران که باور داریم در آن، انقلاب فرهنگی انجام شده است؟ ولی این واقعیتی است که با آن روبه رو هستیم. این همان تاخر فرهنگی است که عده ای از ما ایرانیان دچار آن هستند. این تاخر فرهنگی در کشورهای دیگر همجوار ما مانند عراق و افغانستان و سوریه و پاکستان به صورت فرقه های افراطی بروز کرده است: انسان هایی مسلمان که گویی از دوران مسلمان کشی فرقه ای دوران سلجوقیان و بعد از آن به قرن21 پرتاب شده اند حتی اگر در برکلی یا بوستون دکترا گرفته باشند! بله، هر استیضاحی سیاسی است اما این مورد در پایین ترین سطح سیاسی ممکن مطرح می شود، کجا بودند این مدافعان استیضاح در سال های گذشته که اکنون اینگونه برآشفته شده اند؟

توصیه من به وزارت این است که به این قیل وقال ها توجه نکند و حال که استیضاح، اعلام وصول شده است، از آن استقبال کند. وزیر می تواند از این «فرصت» نهایت استفاده را برده و نمونه های تخفیف کردن محیط علمی را در چندسال گذشته برملا کند و بگذارد آیندگان درباره ما قضاوت کنند. اصولگرایان مخلص هم بعید می دانم صداقت چنین روشی را درک نکنند و در هر صورت باید نشان دهند ایران اسلامی برایشان اهمیت دارد یا همبستگی قومی و سیاسی؟ در هر صورت احترام به قانون باید برای همه ما اصل باشد حتی اگر بدون شک خودمان را محق بدانیم. این به نفع کشور و آینده آن است!

مردم سالاری: تغییر سازوکار می خواهد

« تغییر سازوکار می خواهد»عنوان سرمقاله روزنامه مردم سالاری به قلم مهدی راستی است که در آن می​خوانید؛رئیس جمهور روحانی در شرایطی به قدرت رسید که کشور در حوزه های مختلف در وضعیت ناپایداری قرار داشت و درگیر نارضایتی هایی شد که نمونه اش در گذشته هم دیده شده است. مردم ناراضی از تورم، رکود، بهره بالا و در کل یک اقتصاد عقب مانده در داخل و با تهدیدهای فزاینده بین المللی و نفوذ گروهک های تروریستی روبرو بوده اند که خواسته های آنان را دامن زده است. اما نمود بارز عمده درخواست ها در مفاهیم و واژه هایی تکراری خلاصه می شود؛ جامعه هرچند خودخواسته یا ناخواسته به برخی از مظاهر فساد، دورویی، بداخلاقی، خشونت، اختلاس، رشوه، پارتی بازی و... آلوده می شود ولیکن از این همه متنفر است و خواهان رخت بربستن آنها از سرزمینشان می باشد. این چنین خواسته هایی همواره قبل از هر تغییری وجود داشته و برآوردن آنها در همان تغییر خلاصه شده است. با این وجود هر تغییر این نیازهای اجتماعی را با خود حمل می کند و دولت یازدهم در وضعیتی به حیات خود ادامه می دهد که زد و بند سیاسی، مظاهر فساد،کارشکنی، لج و لجبازی سیاسی و.. وجود دارد که به پاسخ هایی نه چندان اخلاقی(بروید به جهنم) به مخالفین مذاکره منتهی می شود.

هر چند این برخورد حاصل شرایط و فشار بی حد و حصری است که مخالفان دولت بر او و کابینه اش اعمال می کنند.در این بحبوحه، پرونده استیضاح به بهانه های سیاسی ادامه دارد، عدم توجه به درخواست های برخی نمایندگان خود را در سقوط هواپیما نشان می دهد، از طرفی هم فشارهای بین المللی و تحریم های ظالمانه به بهانه های واهی و از سر شوکت و قدرت جهانی دامنه خواسته های اجتماعی را می گستراند و همچنان تغییر بهانه ای است برای کارزارهای انتخاباتی. به این همه باید این را هم اضافه کنیم که هنوز چشم و گوش دموکراسی در ایران سیر مبتدی خود را طی می کند و خبرنگاران و روزنامه نگاران ارج و قربی در این فضای غربت زده ندارند و تنها دلخوشی آنان تبریک های رنگ و لعاب دار روز خبرنگار و روزنامه نگار از طرف این و آن سیاستمدار شده است.

در گذشته بین مردم ایران، عدم توسعه نسبت مستقیمی با توطئه بیگانگان برقرار می کرد که استقلال و غرور ملی را خدشه دار می ساخت. در این فراز و نشیب تاریخی و در چند دهه انقلاب اسلامی توطئه تغییر جهت داده و به زعم برخی عوامل داخلی در ایجاد موانع برای دولت ها نقش بنیادی بازی می کنند. به راستی چرا چنین است؟ چرا وارد کردن دسته بیل و کلنگ جای خود را به وارد کردن روغن پالم می دهد که به حال مردم مضر است؟ چرا هر روز آوایی تازه به گوش می رسد؟ چه شده که رئیس دولت بعد از یکسال، مخالفان مذاکره یا به نحوی دولتش را با عصبانیت می راند؟ اینها حاصل بازتولید موانع سیاسی و اجتماعی در ایران است. ما در این کشور ساز وکار از بین بردن خواسته هایی که به تغییر منتهی می شود را نداریم.

متاسفانه هر تغییری همان مصائب گذشته را با خود به همراه دارد و همانها بهانه ای برای تغییر دیگری می شود. این سیکل معیوب همچنان ادامه دارد تا اینکه هر کدام از ما ایرانیان به خودمان بیائیم که کشورهای این کره خاکی چه کردند و به کجا که نرسیده اند و ما همچنان برای رسیدن به آنها قدرت، دورویی، بی اخلاقی و خشونت را ساز وکار رسیدن به اهداف و رویاهای دور و درازمان قرار داده ایم. مختصر آنکه، رئیس جمهور روحانی باید بداند تغییر «ساز و کار» می خواهد و نه مرکب روی کاغذ.

ابتکار:سهم زنان از مجلس دهم

«سهم زنان از مجلس دهم»عنوان سرمقاله روزنامه ابتکار به قلم شایان ربیعی است که در آن می​خوانید؛انتخابات مجلس دهم از چند ماه اخیر محل بحث و گفت وگوهای متعددی بوده و عمدتا موضوع نامزدهای احتمالی جناح های سیاسی، محور اصلی تحلیل ها و ارزیابی های رسانه ای بوده است.

اما در این میان موضوع خیز آرام وبی صدای زنان برای تصدی صندلی های سبز رنگ بهارستان کمتر در مقالات مربوط به تحلیل انتخابات مجلس دهم جا خوش کرده است.

واقعیت این است که ظرفیت و توانمندی های زنان ایرانی برای تصدی امور کشور تا کنون به قدر کافی کشف و استفاده نشده است و بسیاری از زنان فعال در حوزه های سیاسی، اقتصادی و فرهنگی کشور درباره این موضوع، موضع گیری کرده اند.

زنان ایرانی تا کنون در برخی از نهادهای عمومی انتخابی از جمله شوراهای شهر و روستا توانسته اند حضوری نسبتا گسترده داشته باشند اما این حضور چندان که باید و شاید در کلیت موضوع زنان در ایران اثرگذار نبوده است زیرا از یک سو اختیارات این نهادها کاملا محلی و ناچیز است و از سوی دیگر بسیاری از این نهادها در شهرهای کوچک و روستاها عمدتا خصلتی عشیره ای و طایفه ای دارند و نمی توانند بستر تحقق مفاد و الگوهای حقوق شهروندی باشند.

از بیش از دو دهه گذشته با خروج نسل جدید زنان ایرانی از قالب و چاردیواری خانه و ایفای نقش های مهم سیاسی و اجتماعی در کشور، گفتمان جدیدی حول موضوع زنان در ایران شکل گرفته و تا امروز رشد کرده است.

نسل جدید زنان ایرانی که عمدتا دارای مدارک تحصیلی عالی از دانشگاه های بزرگ کشور هستند و همچنین در فرایند جامعه پذیری خود، شاهد حضور قابل توجه زنان در مدیریت های کلان و شکل گیری هسته های گروهی و کامیونیتی های متعددی در دفاع از حقوق این قشر از جامعه بوده اند، بی تردید بیش از گذشته نیاز به تصدی صندلی های قانون گذاری را احساس می کنند.
از این جهت است که انتخابات دهمین دوره مجلس شورای اسلامی، به توجه به این مهم، جایگاه متفاوتی در مقایسه با دیگر همه پرسی های گذشته دارد.

قوه مقننه از این نظر که بستر اصلی تنظیم، تدوین و تصویب قوانین است، می تواند با حضور متناسب زنان زمینه ساز یک تحول رو به جلو و مثبت برای حل و فصل بسیاری از مسائل مبتلابه کشور از جمله مسائل زنان باشد.

توجه دولت تدبیر و امید به لزوم توسعه جایگاه زنان در شهرستان ها و به ویژه مناطق کمتر توسعه یافته با انتصاب فرمانداران زن و... نشان دهنده رویکرد مثبت دولت از یک سو و توانمندی زنان این مناطق و گسترش انتظارها از این روند مثبت از سوی دیگر است که فضای اجتماعی را برای حضور فعال تر زنان در مناصب سیاسی و اجتماعی کلان تر فراهم کرده است.

به نظر می رسد که تحت این شرایط، مجلس دهم بیش از همه دوره های دیگر نماینده زن در صحن خود داشته باشد و جامعه ی بیش از 49 درصدی زنان ایرانی که قریب به 96 درصد از آنان با سواد و بیش از 50 درصد جامعه جوان آن دارای تحصیلات عالیه هستند، از این امر استقبال خواهند کرد.

با این مقدمات شاید جناح های سیاسی اصلاح طلب، اصولگرا و میانه رو لازم باشد برای جلب آرای بیشتر مردم، در فهرست های انتخاباتی خود بیش از پیش به زنان، فضا و فرصت حضور بدهند زیرا فضای سیاسی افراد مشارکت جو در انتخابات، آکنده از خواست ها و انتظاراتی که بخش قابل توجهی از آنها درباره موضوع زنان است.

بیراه نیست اگر بگوییم مجلس دهم یک مجلس متفاوت با همه مجالس پیش از این و یک نقطه عطف در تاریخ قانون گذاری جمهوری اسلامی است. مجلسی که در صورت تشکیل آن با رشد متناسب شمار زنان نماینده، می تواند الگویی متعالی تر از مدیریت پویا و متعادل در یک کشور اسلامی باشد.

برهمین اساس بر خلاف تبلیغات اسلام هراسان و رویه تندروهای واپس گرا که سعی دارند تا با استراتژی «جانب داری بد» اسلام را بدنام کنند، می توان شاهد یک جهش در مسیر رو به رشدی بود که زنان ایرانی پس از انقلاب اسلامی تا امروز تجربه کرده و توانسته اند نمایانگر حضور فعالانه یک زن مسلمان در جامعه سیاسی یک کشور باشند.

الگوی زن ایرانی مسلمان که همزمان با نقش های مادری و همسری توانسته است، مدیر، مسئول و نماینده جامعه اش باشد، می تواند با اثرگذاری در مسیر قانون گذاری کشور، راه را برای ایفای این نقش ها فراهم تر کرده و سبب ساز تعدیل و واقعی سازی برخی از قوانینی باشد که در حوزه زنان مانع از ایفای این نقش های چندگانه است.

دنیای اقتصاد:مسیر آینده نرخ تورم

«مسیر آینده نرخ تورم»عنوان سرمقاله روزنامه​ دنیای اقتصاد به قلم دکتررضا بوستانی است که در آن می خوانید؛دولت یازدهم در شرایطی سکان اداره کشور را در دست گرفت که تورم نقطه به نقطه در سطح 44 درصد قرار داشت، اما از ابتدا دولت کنترل تورم را به عنوان اولویت خود در زمینه اقتصاد معرفی کرد و در راستای دستیابی به این هدف مهم، گام های موثری برداشت. اولین اقدام موثر دولت برای مهار تورم، متعهد دانستن مجموعه دولت به کنترل تورم بود.

همچنین بانک مرکزی به طور تلویحی، تورم هدف خود را برای سال های 1392 و 1393 به ترتیب معادل 35 و 25 درصد اعلام کرد. از آنجا که بخش قابل توجهی از افزایش پایه پولی ناشی از کسری بودجه دولت و تکالیف شبه بودجه ای بر بانک ها و بانک مرکزی بود، دولت و بانک مرکزی فعالیت مشترکی برای کاهش کسری بودجه و حذف تعهدات شبه بودجه ای در پیش گرفتند.

بنابراین دولت هزینه های عمرانی خود را به شدت کاهش داد و بانک مرکزی نیز از تامین مالی پروژه های جدید مسکن مهر معاف شد. البته همان طور که رئیس کل بانک مرکزی اعلام کرد این اقدامات رشد نقدینگی را کاهش نداد و رشد نقدینگی در سال 1392، 1/29 درصد بود و انتظار می رود اگر اتفاق خاصی رخ ندهد این روند در سال 1393 نیز ادامه یابد.

در نتیجه تغییر در سیاست خارجی دولت، انتظارات در جهت کاهش تورم شکل گرفت و منجر به کاهش شدید تورم شد. تغییر در سیاست خارجی و کاهش احتمال اعمال تحریم های جدید باعث شد انتظارات در مورد کاهش درآمدهای ارزی و کسری حساب جاری تصحیح شده و بازار ارز پس از ماه ها تلاطم به ثبات نسبی برسد. از آنجا که به طور سنتی در کوتاه مدت نرخ ارز یکی از لنگرهای اسمی موثر است، ثبات در بازار ارز به تثبیت بیشتر قیمت ها انجامید. در نتیجه، تورم نقطه به نقطه در پایان تیرماه 1393، به 6/14 درصد رسید که نسبت به ماه مشابه سال گذشته 4/29 واحد درصد کاهش نشان می دهد. ذکر این نکته لازم است که تورم در حالی کاهش یافته که همچنان حجم اقتصاد در حال کوچک تر شدن است؛ البته با سرعت کمتر و دولت فاز دوم اصلاح یارانه ها را در اردیبهشت ماه آغاز کرد؛ بنابراین از طرف عرضه اقتصاد فشار برای افزایش قیمت ها همچنان وجود داشته است.

با توجه به تحولات صورت گرفته در بخش پولی اقتصاد، احتمال تحقق این پیش بینی تقویت می شود که تورم تا پایان سال 1393 به سطحی زیر 20 درصد کاهش یابد، اما در ماه های اخیر تورم درجه بالاتری از ماندگاری را از خود بروز می دهد که این امر نشان از سخت تر شدن کاهش تورم در ماه های آینده دارد. این پدیده پیش تر توسط کارشناسان پیش بینی شده بود که به واسطه مشکلات ساختاری در بودجه ریزی دولت و همچنین رابطه بانک مرکزی با شبکه بانکی تورم در مقابل کاهش های بیشتر مقاومت خواهد داشت. با وجود مطالب پیش گفته، نگرانی ها نسبت به کاهش تورم در افق بلندمدت تر همچنان وجود دارد؛ چرا که دستاورد دولت در کاهش تورم بیشتر ناشی از بهبود انتظارات تورمی و کاهش التهابات بازار ارز بوده است. با توجه به تجربه ناموفق ایران در استفاده از لنگر اسمی نرخ ارز برای تثبیت قیمت ها در بلندمدت، به رغم تجربه موفق آن در کوتاه مدت، نگرانی ها برای افزایش تورم و بی ثبانی قیمت ها همچنان پابرجا است.