حریم «قره حسنلو» چرا بلاتکلیف مانده است؟

معاون میراث‌فرهنگی استان اردبیل درباره بلاتکلیفی حریم محوطه تاریخی «قره حسنلو» توضیحاتی ارائه کرد و از طراحی یک سازه حفاظتی برای بنای خشتی آیینی کشف‌شده در این محوطه خبر داد.

کد خبر: ۶۰۵۰۵۲

تاریخ: ۲۰ فروردين ۱۴۰۲ - ۱۵:۱۲

محوطه باستانی «قره‌حسنلو» در سال گذشته حاشیه‌های زیادی را پشت سر گذاشت و پس از رهایی از نگرانی‌هایی که درباره فعالیت کارخانه فولاد در پیرامون آن وجود داشت، سرانجام به ثبت ملی رسید. با آن‌که از مردادماه ۱۴۰۱ وعده تعیین حریم آن داده شد، اما با گذشت ماه‌ها از این وعده، معاون میراث‌فرهنگی اردبیل در بهمن ۱۴۰۱ اعلام کرد که پرونده حریم این محوطه اگر به تایید شورای فنی برسد، تا پایان سال ۱۴۰۱ مصوب می‌شود و قرار است جلسه شورای حریم وزارتخانه تا پایان سال تشکیل شود و حریم «قره‌حسنلو» مصوب شود.

این در حالی است که روح‌الله محمدی ـ معاون میراث‌فرهنگی استان اردبیل ـ درباره آخرین وضعیت تعیین حریم محوطه تاریخی «قره‌حسنلو» به ایران اکونومیست گفت: جلسه شورای حریم وزارتخانه در سال گذشته تشکیل نشده است و تصویب حریم «قره‌حسنلو» در سال گذشته انجام نشد. منتظر هستیم این جلسه به‌زودی تشکیل شود و حریم این محوطه باستانی مصوب شود.

معاون میراث فرهنگی اردبیل همچنین درباره آخرین نتایج کاوش در محوطه تاریخی «قره حسنلو» اظهار کرد: با توجه به این‌که در آخرین کاوش باستان‌شناسی «قره‌حسنلو»، بنای خشتی آیینی با وسعت ۹۰۰ مترمربع از عصر آهن و اشکانی کشف شد، قرار شد یک سازه حفاظتی برای آن طراحی شود. در حال حاضر طرح این سازه در شورای فنی وزارتخانه در حال نهایی شدن است. این سازه با همکاری کارخانه فولاد و میراث فرهنگی برای حفاظت از بنای خشتی در برابر بارندگی و عوامل محیطی آماده خواهد شد.

محمدی ادامه داد: «قلعه یِری کوراییم» نیز از جمله محوطه‌های در حال کاوش در اردبیل است. این محوطه تاریخی اسلامی در مسیر راه تجاری، ارتباطی و تاریخی میانه به قفقاز قرار گرفته است، که برای شناسایی فرهنگ‌های تاریخی آن کاوش باستان‌شناسی می‌شود. در واقع این کاوش برای گاه‌نگاری و تعیین قدمت فرهنگ‌ها و تمدن‌هایی که در دشت اردبیل بودند، خیلی کمک‌کننده است.

او همچنین درباره وضعیت مرمت بناهای تاریخی اردبیل در سال ۱۴۰۲ نیز گفت: روی طرح مرمتی چند بنای تاریخی از سال گذشته کار کردیم و امسال این طرح‌ها آماده اجرا هستند.  خانه تاریخی «مبشری»، از جمله خانه‌های تاریخی اردبیل است که تا چند ماه آینده مرمت آن آغاز می‌شود. همچنین مرمت «کهنه قلعه» در مشکین شهر در حال انجام است و «کاروانسرای سنگی صائین» در شهرستان «نیر» از جمله بناهایی است که سال گذشته مرمت آن آغاز شده و باید در سال جدید تکمیل شود. همچنین یکسری بنا مانند «بقعه شیخ صفی‌الدین اردبیلی» و «بقعه شیخ حیدر» در مشکین‌شهر و «جمعه مسجد» هم داریم که مرمت آن‌ها جزو برنامه‌های هر سال میراث‌فرهنگی است.

محمدی افزود: خانه‌های تاریخی «آصف»، «شریعت» و «خادم‌باشی» نیز که به صندوق احیاء واگذار شده‌اند، در حال مرمت هستند.

معاون میراث‌فرهنگی اردبیل همچنین درباره اولویت‌های ثبت آثار ملیِ این استان در سال جدید بیان کرد: چند محوطه‌ تاریخی در شهرستان «نیر» در حوزه غیرمنقول، چند درخت چنار، گردو و اُرس در حوزه میراث طبیعی و در حوزه میراث منقول نیز حدود ۱۵ تا ۲۰ چینی اردبیلی با قدمتی از دوران صفوی باید به ثبت ملی برسند. در حوزه میراث ناملموس نیز یک مراسم آیینی مربوط به نوروز در شهرستان خلخال داریم که پرونده آن را تهیه کرده‌ایم. همچنین پرونده مهارت پخت نان محلی «کومه» در مشکین‌شهر و مهارت ساخت ابزار دیل (نوعی ابزار برای شکار بلدرچین نر بوده، به این صورت که با این ابزار صدای پرنده ماده بلدرچین را در می‌آوردند و بلدرچین نر را شکار می‌کردند) برای ثبت آماده شده است.