رمزگشایی از قمار اروپا در مقابل چین

چین بیش از روسیه به اتحادیه اروپا نیاز دارد. حمایت چین از روسیه بیش از همه مصرف داخلی دارد اما در دراز مدت تحقق منافع چین در گرو رابطه اش با غرب است نه مسکو.

کد خبر: ۶۰۵۰۴۳

تاریخ: ۲۰ فروردين ۱۴۰۲ - ۱۴:۵۳

با توجه به موضع سخت اتحادیه اروپا در ارتباط با روسیه، کم تر کسی تصور می کرد روزی کشورهای قاره سبز دست به دامان پکن شوند، بازیگری که رابطه اش با مسکو را شراکتی طولانی مدت توصیف کرده است.

وابستگی اقتصادی دست های اروپا را بسته است

روابط چین و اتحادیه اروپا در یک دهه گذشته پیچیدگی های بسیاری را تجربه کرده است، در حالی که پس از سال ها رایزنی در سال 2020 قرارداد سرمایه گذاری منعقد شده بود، امروز به واسطه اختلاف های سیاسی، اتحادیه اروپا چین را رقیب سیستمی اش نامیده و به همین دلیل دولت پکن اعضای پارلمان اروپا را به واسطه رویکرد انتقادی شان در باب مسلمانان اویغور هدف تحریم قرار داد.طبیعتا چنین تنشی موجب شد تا روابط طرفین سرد شود.

با این همه اعضای اتحادیه اروپا به واسطه روابط اقتصادی خوبی که با چین داشتند، و همچنین جاه طلبی های ژئوپلتیک برای احیای روابط با پکن، بی میل نبودند.

خودمختاری استراتژیک، به سیاست ژئوپلتیک مستقل اروپا اشاره دارد، بخشی از اتحادیه اروپا می خواهد قدرت سوم باشد و میان ایالات متحده و چین گرفتار نشود. با این حال آنگونه که سی ان ان نوشته، شاهین های چینی معمولا تلاش دارند تا مانع از آن شوند که روابط فرااتلانتیکی بی تنش باشد.

چرایی نرمش اروپا در برابر چین

پیش از سفر امانوئل مکرون و اورسولا فون درلاین به چین، انتقادها در باب سیاست سرکوبگرایانه چین در قاره سبز بسیار بود. فون درلاین گفته بود که فرایند اصلاحات در پکن به بن بست رسیده و این کشور به جای تکیه بر امنیت ملی و همکاری بین المللی در تلاش است تا نظم جهانی را به گونه ای که خود در مرکز آن قرار بگیرد، بازتعریف کند.

با این همه رئیس کمیسیون اتحادیه اروپا تاکید کرد که هیچکدام از این مقوله ها دلیل موجهی برای جدا شدن اروپا از ایالات متحده نیست.

اتحادیه اروپا برخلاف انتظارها و با توجه به وابستگی اقتصادی که به روسیه داشت، در برابر این کشور موضعی سخت اتخاذ کرد. اما چنین رویکردی در ارتباط با چین تکرار نشد.

یکی از دیپلمات های اروپایی درباره چرایی این مقوله به سی ان ان گفت که اروپا از منظر جغرافیایی، اقتصادی یا استراتژیک در موقعیتی نیست که بتواند از سیاست ایالات متحده در ارتباط با چین پیروی کنیم. به همین دلیل این قاره نمی تواند همزمان از چین و روسیه فاصله بگیرد.

دیپلمات دیگر اروپایی در این باره گفت که اگر اروپا بخواهد به اهداف بلند مدت خود یعنی تبدیل شدن به یک بازیگر ژئوپلتیکی با قدرت نفوذ بالا دست یابد، بیش از همه نیازمند اقتصاد قوی است.

ارزش ژئوپلتیک در حالی که به لحاظ اقتصادی در موضع ضعف باشیم، هیچ است.دیگری تاکید داشت که اروپا کارهایی را بدون چین نمی تواند انجام دهد بالاخص در حوزه اقلیمی.

به باور او چین هم بیش از روسیه به اتحادیه اروپا نیاز دارد. این سیاستمدار اروپایی افزود، حمایت چین از روسیه بیش از همه مصرف داخلی دارد اما در دراز مدت تحقق منافع چین در گرو رابطه اش با غرب است نه مسکو.

گروهی از ناظران بر این باورند که قدرت چین در اقتصاد این کشور نهفته است. این کشور می خواهد به عنوان قدرتی مسئول شناخته شود و تمایلی به برهم زدن نظم جهانی ندارد و همین گزاره برای اروپا فرصت ساز است. یکی از مقام های با نفوذ اتحادیه اروپا به سی ان ان گفت که اگر اروپا همزمان با روسیه با چین نیز درگیر شود، به لحاظ ژئوپلتیک با چالش روبرو خواهد شد. به همین دلیل از سفر مکرون به پکن حمایت شد چرا که اروپا به دنبال اصلاح رابطه اش با چین است هرچند نگرانی ها درباره این که ماجرا به کجا ختم می شود، وجود دارد.

هراس از کنش شاهین‌های چینی

شاهین های پکن هم نگرانی های مشابهی دارند با این همه باورشان این است که اروپا نمی توانند مشابه کاری که با روسیه انجام داده را با چین انجام دهند.

گروهی از دیپلمات های اروپایی بر این باورند که باید مانع از آن شد تا پکن از خط قرمر رد شده و به مسکو در جنگ اوکراین کمک کند. با این همه هستند گروهی از تحلیلگران اروپایی که هراس دارند چین با ایفای نقش میانجی میان روسیه و اوکراین، از فعلش به عنوان کودتای تبلیغاتی استفاده کند.

آلیچا باچولسکا، کارشناس سیاست فعال در شورای روابط خارجی اروپا در این باره به سی ان ان گفت که تلاش برای تغییر مواضع پکن در ارتباط با جنگ اوکراین دشوار است، با ان همه اروپا به واسطه نیازش به تعامل اقتصادی با پکن ناچار است در این باره قمار کند.

پس بهتر آن است که قاره سبز تنوع اقتصادی اش را افزایش دهد تا بدین طریق وابستگی اش به چین کاهش یابد. از زمانی که پوتین فرمان حمله به اوکراین را صادر کرد، سوال های بسیاری درباره نظم جهانی به رهبری ایالات متحده مطرح شده هرچند سوال ها درباره نقش چین نیز بیشتر شده، در چنین شرایطی این مقوله که اروپا کجای این جهان چند قطبی قرار دارد هم پیچیده تر شده و هم پر ریسک تر.

اقتصادنیوز