سلامت انسان بدون سلامت محیط زیست امکان پذیر نیست

عضو هیئت علمی و استاد ارتقای سلامت دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با بیان اینکه سلامت انسان و سایر مخلوقات در هم تنیده است، ‌ تصریح کرد: هیچ جایی در کره زمین سلامتی افراد فقط با مراقبت‌های بهداشتی درمانی تامین نشده و نخواهد شد؛ بنابراین سلامت برای همه و همه برای سلامت هم یک هدف ارزشمند و هم ضرورتی برای پایداری و توسعه جوامع بشری است.

کد خبر: ۶۰۴۲۸۲

تاریخ: ۱۹ فروردين ۱۴۰۲ - ۱۱:۲۵

دکتر نسترن کشاورز محمدی در گفت‌وگو با ایران اکونومیست، با بیان اینکه سلامتی یکی از حقوق اولیه بشر است و برای زندگی شرافتمندانه، پویا و لذت‌بخش افراد نقشی حیاتی دارد، یادآور شد: به مناسبت سالروز تاسیس سازمان جهانی بهداشت در ۷ اوریل مصادف ۱۸ فروردین، هر سال چنین روزی روز جهانی سلامت اعلام ‌می‌شود و شعاری برای جلب توجه همگان تعیین ‌می‌گردد. شعار امسال «سلامت برای همه» است؛ یعنی هر فرد در هر جایی که هست بتواند به بالاترین سطح سلامت و خوب بودن دست یابد.

وی با اشاره به این مفهوم که همه انسان‌ها صرف نظر از جنسیت، قومیت، سطح اقتصادی، گرایش‌های فرهنگی، سیاسی و اجتماعی باید در هر زمان و در هر مکان به خدمات و امکانات لازم برای کسب این حق دسترسی آسان داشته باشند، ‌ تصریح کرد: از جمله مهم‌ترین این شرایط و امکانات دسترسی عادلانه و آسان به آب کافی و سالم، هوای پاک، غذای کافی و سالم، خدمات بهداشتی درمانی اولیه با کیفیت، مسکن مناسب و درآمد است. این دسترسی مستلزم زیستن در جامعه‌ای امن در صلح با اقتصاد و حاکمیتی پویا، عدالت محور و محیط زیستی پایدار است.

مشاور سازمان جهانی بهداشت و دبیر کمیته علمی کرسی جهانی سلامت و سواد یونسکو در ادامه با استناد به سازمان جهانی بهداشت یادآور شد: حدود یک سوم انسان‌ها در جهان به خدمات بهداشتی درمانی اولیه دسترسی ندارند و برای میلیون‌ها نفر این دسترسی به قیمت‌های طاقت فرسا و از دست دادن سرمایه‌های زندگی خود و فقیر و فقیرتر شدن آنها تمام ‌می‌شود.

کشاورز محمدی افزود: حقیقت این است تا زمانی که ناعدالتی در سلامت، که خود ریشه در ناعدالتی در شرایط اجتماعی اقتصادی دارد، رفع نشود، تا زمانی که از سلامت و پایداری محیط زیست از طریق حفاظت از سلامت خاک، آب و هوا، گیاهان و جانوران با حفظ تنوع زیستی آن‌ها مراقبت نشود، دسترسی به سلامت برای بسیاری از افراد غیر ممکن یا بسیار گران و سخت خواهد بود.

وی با اشاره به اینکه این اقدامات مستلزم داشتن نگرش "سلامت واحد"  نسبت به سلامت انسان و سایر اجزای محیط زیست است، تصریح کرد: این باور متکی به شواهد علمی است که سلامت انسان بدون سلامت محیط زیست امکان پذیر نیست.

استاد ارتقای سلامت دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با بیان اینکه یک شرط اساسی دسترسی سلامت برای همه، "همه برای سلامت" است، گفت: همه یعنی همه بخش‌های محیط زیستی، اقتصادی، سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و نه فقط بخش بهداشت و درمان کشور، همه یعنی سلامت همه اجزای اکوسیستم باید تامین شود تا سلامت همه انسان‌ها ممکن شود.

وی با اشاره به سازمان جهانی بهداشت یادآور شد: عوامل مرتبط با محیط زیست مسئول حدود یک چهارم بیماری‌ها هستند. با توجه به اینکه فقط یک چهارم عوامل موثر بر سلامت عوامل فردی و پزشکی هستند، شاید بتوان استدلال نمود که مراقبت از سلامت محیط زیست به اندازه خدمات بهداشتی درمانی در تامین، حفظ و ارتقای سلامت جامعه نقش دارد.

کشاورز محمدی توضیح بیشتری داد و افزود: بنابراین توجه به کیفیت و ارتقای هوایی که استنشاق می‌کنیم، آبی که ‌می‌نوشیم، غذایی که ‌می‌خوریم، کمیت و کیفیت خاکی که برای تولید محصولات غذایی در دسترس است و وضعیت تنوع زیستی گیاهان و جانوران، به اندازه توجه به قند، چربی و فشار خون ما مهم و نیازمند اقدامات لازم هستند.

وی در پایان گفت: سازمان جهانی بهداشت به کشورها توصیه نموده است، اقدامات زیر را در راستای رسیدن به هدف «سلامت برای همه» انجام دهند:

- تغییر اقتصادهای مبتنی بر سود و آلودگی محیط زیست به اقتصادهایی مبتنی بر انصاف و رفاه

- سنجش موفقیت با میزان رفاه مردم و محیط‌های سالم

- مشارکت دادن و توانمندسازی افراد، خانواده‌ها و جوامع برای افزایش مشارکت اجتماعی و افزایش خودمراقبتی در سلامت

- جلب مشارکت آگاهانه و فعال مردم در تصمیمات

- تقویت سیستم‌های سلامت ملی یکپارچه با استفاده از رویکرد PHC برای ارائه خدمات با کیفیت ضروری با حمایت مالی، با برنامه‌ریزی عدالت محور، حساس به جنسیت و مبتنی بر حقوق برای دسترسی و مشارکت با افرادی که بیشترین نیاز را دارند و بهبود سلامت و رفاه همه مردم در تمام سنین

- قادر سازی فعالان غیردولتی جهت شرکت در برنامه‌ریزی تحت رهبری دولت، بررسی پیشرفت یا اجرای پوشش همگانی بیمه