ریزش و رویش مقاصد نوروزی

سفرهای نوروزی در سال جدید حاکی از رشد ۶ درصدی سفرهای جاده ای است، با این حال تفاوت های چشمگیری در نوع و سبک سفرهای نوروزی در مقایسه با سال‌های گذشته مشاهده شده که «دنیای‌اقتصاد» بر اساس سه محور به بررسی آن می‌پردازد.

کد خبر: ۶۰۲۰۸۲

تاریخ: ۱۴ فروردين ۱۴۰۲ - ۰۹:۲۶

بر اساس آمارهای ارائه شده از سوی پایگاه خبری وزارت راه و شهرسازی در بازه زمانی ۱۲روزه طرح نوروزی از ۲۴ اسفند ۱۴۰۱ تا ۶ فروردین ۱۴۰۲، تردد وسایل حمل‌ونقل جاده ای حدود ۶‌درصد در مقایسه با سال گذشته افزایش یافته و بیش از ۸/ ۲۶ میلیون وسیله نقلیه در سطح کشور تردد داشته است. این آمارها نشان می‌دهند که متوسط تردد بین استانی در این بازه زمانی با ۲/ ۲ میلیون وسیله نقلیه رشد ۶درصدی نسبت به مدت مشابه سال گذشته داشته و این رقم برای سال ۱۴۰۰ افزایش ۶۲ درصدی داشته است. بررسی های «دنیای‌اقتصاد» در سفرهای نوروزی سال گذشته نشان می‌دهد که حدود ۶ میلیون خانوار در نوروز ۱۴۰۱ به سفر رفتند که رشد ۶درصدی در سال جدید در بازه زمانی ۱۲ روزه افزایش کمتر از نیم میلیون مسافر را نشان می‌دهد. اگرچه آمار دقیقی از سفرهای نوروزی هنوز ارائه نشده و آمارهای موجود بر اساس ترددهای جاده ای و تا نیمه نوروز است که احتمال خطا و نبود آمار دقیق بسیار بالاست، اما ترددهای بین استانی نشان می‌دهد که بیشترین میزان سفرها با خودروهای شخصی صورت گرفته و استفاده از حمل‌ونقل عمومی به حداقل رسیده است.

اگرچه آمارهای ارائه شده از سوی نهادهای مرتبط حاکی از «افزایش سفرها با حمل‌ونقل عمومی» به ویژه جاده ای است، اما مشاهدات میدانی نشان می‌دهد که وسایل نقلیه عمومی همچون اتوبوس در جاده ها در مقایسه با سال‌های گذشته بسیار کمتر تردد داشته و از ۲۰ روز قبل از عید و تا ایام نوروز، بلیت اتوبوس عمدتا ناموجود بوده یا بسیار کم به فروش می رسید. این موضوع نسبت به دیگر وسایل حمل‌ونقل همچون سفرهای ریلی و هوایی نیز صدق می کرد. در ظاهر بر اساس آمارهای ارائه‌شده، شاهد افزایش سفرهای هوایی و ریلی بوده ایم، اما در واقع حتی تا یک روز قبل از آغاز سال نو، همچنان با کمبود بلیت ها و پروازها و... مواجه بودیم.

تغییرمقاصد گردشگری
محور دوم مورد بررسی «دنیای‌اقتصاد» ریزش و رویش مقاصد سفرهای نورزی است که، بر اساس آمارها و مشاهدات مقاصد سفرهای نوروزی با تغییرات قابل‌توجهی همراه شده است. آمارهای تردد بین جاده ای وزارت راه و شهرسازی در سال گذشته نشان می‌دهد که بیشترین میزان سفرها به استان های مازندران، گیلان، خراسان رضوی، فارس، یزد، بوشهر و خوزستان بوده است. اما آمارهای ارائه شده در نوروز امسال حاکی از ریزش مسافر در مقاصد پرسفری همچون خراسان رضوی و یزد است و در مقابل برخی مقاصد همچون هرمزگان و آذربایجان شرقی با رویش قابل‌توجهی مواجه شدند. میزان ترددهای جاده ای نشان می‌دهد که دو استان مازندران و گیلان همچنان به عنوان پرسفرترین مقاصد به قوت خود باقی است اما هرمزگان در رتبه سوم بیشترین تردد قرار گرفت. خراسان رضوی، فارس، خوزستان، بوشهر و آذربایجان شرقی رتبه‌های بعدی استان های پرتردد را به خود اختصاص دادند.

بنابراین، آنچه در این زمینه بسیار مورد توجه قرار می‌گیرد اینکه، ذائقه و سبک سفرها در حال تغییر است و مقاصد جدید جایگزین مقاصد سنتی می‌شود. طبیعت گردی و سفر به نقاط بکر جایگزین مقاصد شهری شده، از این رو، سفرهای جاده ای طولانی در خارج از شهرها در کنار سواحل و جزایر، یا جنگل و مناطق برون‌شهری و علاقه‌مندی به بوم‌گردی و جوامع محلی افزایش چشمگیری را نشان می‌دهد. این را می‌توان از تردد بیش از ۱/ ۲ میلیون مسافر از طریق شناورهای مسافری و تفریحی طی ۱۲ روز طرح نوروزی از ۲۴ اسفند ۱۴۰۱ تا ۶فروردین ۱۴۰۲ مشاهده کرد. سفرهای دریایی و جزیره گردی در استان های جنوبی به‌ویژه در هرمزگان طی چند سال اخیر به یکی از مهم‌ترین مقاصد سفرهای نوروزی تبدیل شده است. این تغییر سبک و نوع سفر پس از همه‌گیری کرونا در سراسر جهان کاملا مشهود است و طی سه سال اخیر، سفرها به سمت روستاگردی، سفرهای ساحلی و مناطق بکر تغییر جهت داد و سفرهای شهری نتوانست مانند سال‌های پیشاکرونا، به قطب اول سفرها تبدیل شود و در حال حاضر در انتخاب های چندم گردشگران قرار دارد.

ماجرای دوپینگ ترددهای جاده‌ای
«کیفیت سفرها» در تعطیلات نوروز دیگر محور مورد بررسی «دنیای‌اقتصاد» است که در مقایسه با سال‌های گذشته با تغییرات قابل‌توجهی مواجه شده است. بررسی ها نشان می‌دهد که کیفیت سفرها تنزل یافته و اقامت در سفرها بیش از آنکه در مراکز اقامتی رسمی و حتی غیررسمی انجام شود، به صورت کمپ یا چادر در مقاصد صورت گرفته است. اقامت به شکل چادرمانی حتی در مراکز غیرمجاز بیش از هر زمان دیگری به چشم می خورد و در مقابل هتل ها و مراکز اقامتی رسمی با وجود افزایش سفرها و در اوج سفرهای نوروزی نتوانستند ظرفیت اتاق های خود را به حداکثر برسانند و از استقبال بسیار کمتری نسبت به سال‌های گذشته برخوردار شدند.

آمارهای ارائه‌شده نشان می‌دهد که تنها ۳‌درصد از گردشگران، در سفرهای خود از اقامتگاه های رسمی بهره می بردند که با توجه به افزایش تورم، مشکلات اقتصادی و به حداقل رسیدن شرایط معیشت خانوارها این میزان روند کاهشی پیدا کرده و حتی دیگر علاقه‌مند به اقامت در مراکز اقامتی غیررسمی همچون ویلا نیستند و چادرزنی به صورت چشمگیری جایگزین تمامی انواع اشکال اقامتی خواهد شد. این در حالی است که پیش از آغاز سال نو و سفرهای نوروزی متولی گردشگری خبر از رزرو شدن تمامی اقامتگاه‌های رسمی و استقبال چشمگیر گردشگران نوروزی در مقایسه با سال‌های گذشته داده بود و تنها یک روز پس از آغاز تعطیلات، انجمن های اقامتی آمارهای خلاف گفته متولی گردشگری مبنی بر عدم‌استقبال مسافران نوروزی از هتل ها و مراکز اقامتی رسمی را ارائه دادند.

همچنین شکل سفرها بیشتر به سمت سفرهای شخصی با خودرو تغییر یافته و خانوارها باتوجه به اهمیت کاهش هزینه ها در سفر، خودرو را جایگزین وسایل حمل‌ونقل عمومی کردند و سفرهای جاده ای طولانی از شمال به جنوب و بالعکس در ایام نوروز ۱۴۰۲ بیش از هر زمانی به چشم آمد.

اما نکته قابل‌توجه در افزایش ترددها، آمارهای عجیب ارائه‌شده از سوی فرمانده کل نیروی انتظامی کشور است که میزان تردد جاده ای استانی و بین استانی در ایام نوروز را حدود ۳۷۰ میلیون اعلام کرد. با نگاهی به آمارهای سفرهای نوروزی در سال ۱۴۰۱ در بازه زمانی ۲۰ روزه سفرهای نوروزی سال گذشته، حدود ۳۲ میلیون تردد نوروزی به ثبت رسید که این آمار در سال جدید نهایت به ۳۵ میلیون تردد افزایش یابد. در آمار سفرهای نوروزی آنچه مورد اهمیت قرار دارد، میزان تردد بین استانی است و ترددهای بین شهری یا شهری و روستایی نمی‌توانند در آمار سفرها قرار بگیرند و تردد ۳۷۰ میلیون وسیله نقلیه با واقعیت موجود و حتی تعداد وسایل نقلیه در تضاد کامل قرار دارد. زیرا هر ترددی به معنای سفر نیست و این موضوع می‌تواند در ارائه آمارهای واقعی و درست، خلل وارد کند.

دنیای‌اقتصاد