وقایع پیروزی انقلاب تا رأی «آری» به جمهوری اسلامی را در ۳ مستند تماشا کنید + فیلم

۱۲ فروردین ماه ۱۳۵۸، ملت ایران پس از سال‌ها طعم برگزاری یک انتخابات را چشید؛ از ۲۲ بهمن ۵۷ تا روز برگزاری رفراندوم، سخنان زیادی درباره حکومت آینده ایران مطرح شد.

کد خبر: ۶۰۱۷۴۸

تاریخ: ۱۲ فروردين ۱۴۰۲ - ۱۳:۴۶

به گزارش خبرنگار فرهنگی ایران اکونومیست، 12 فروردین ماه را باید یکی از مهم‌ترین روزها در تاریخ جمهوری اسلامی بدانیم. انقلابی که با حضور مردم در 22 بهمن سال 1357 به پیروزی رسید و نظام شاهنشاهی را کنار زد، در روز 12 فروردین ماه 1358 به بار نشست و مردم با حضور میلیونی خود پای صندوق‌های رأی برای شرکت در یک همه‌پرسی مهم، به «جمهوری اسلامی» آری گفتند.

حدوداً 50 روز از پیروزی انقلاب اسلامی گذشته بود که مردم ایران برای نخستین بار طعم شرکت در انتخابات و مشارکت در تعیین حکومت را چشیدند. به پیشنهاد امام خمینی (ره)، در روزهای 10 و 11 فروردین 1358 در سراسر ایران و خارج از کشور یک همه‌پرسی برگزار شد و با اعلام نتایج در روز 12 فروردین مشخص شد که 98.2 درصد از شرکت‌کنندگان در این رفراندوم، رأی آری به جمهوری اسلامی داده و موافقت خود را برای برقراری این نظام در کشورمان اعلام کردند. برهمین اساس، این روز را «روز جمهوری اسلامی» نامیدند.

در سیر تاریخی از 22 بهمن 1357 تا فروردین ماه سال 1358 اتفاقات زیادی رخ داد. صحبت بر سر اینکه حکومت آینده چگونه باید باشد و چه عنوانی را به خود اختصاص بدهد، مهم‌ترین سؤال مردم، فعالان سیاسی و جناح‌ها بود؛ از سویی دیگر، امام خمینی با طرح همه‌پرسی همگانی از مردم برای تعیین سرنوشت سیاسی کشور خود راهی را برای اعلام نظر سراسری ایرانیان باز کرد.

برای بیان اتفاقاتی که از 22 بهمن 1357 تا روز جمهوری اسلامی در 12 فروردین 1358رخ داد، سراغ فیلم‌‌های مستندی رفته‌ایم که با این موضوع ساخته شده‌اند و هر کدام بخش‌هایی متنوع از تاریخ ایران در بازه زمانی مذکور را بیان کرده‌اند.

دموکراسی غربی یا جمهوری اسلامی؟!

مستند «روز عید» به تهیه‌کنندگی و کارگردان مریم السادات مؤمن‌زاده از جمله مستندهایی است که با همین موضوع ساخته شده است.

محوری‌ترین موضوع مطرح شده در این مستند سخنان مهمی است که امام خمینی بیان می‌کند؛ امام در یکی از سخنرانی‌های خود که تصاویر آن در این مستند به نمایش درآمده، اشاره می‌کند که مدل حکومت غربی در ایران کارآمد نیست و حکومت جمهوری اسلامی نسخه پیشرفته‌تری نسبت به حکومت لیبرال دموکراسی غربی است. امام خمینی (ره) در همین سخنرانی از مردم می‌خواهد تا در انتخابات تعیین نوع حکومت ایران شرکت کنند تا خواسته نهایی اکثریت مردم مشخص شود. بازرگان نیز به عنوان مسئول برگزاری این همه‌پرسی انتخاب می‌شود.

تصاویر آرشیوی از گفت‌وگو با مردم پای صندوق رأی و سخنان و دلایل آنان برای انتخاب جمهوری اسلامی یا عدم انتخاب آن بخش مهمی از این مستند را تشکیل داده است.

مستند «روز عید» را در زیر می‌توانید ببینید.

'نقطه عطف' و روایتی از تاریخ انقلاب

مستند «نقطه عطف»، اثر دیگری است که با همین موضوع ساخته شده است. در بخشی از این مستند یک موضوع مهم مطرح می‌شود؛ با صدور فرمان امام خمینی (ره) برای برگزاری همه‌پرسی در سراسر کشور، صحبت‌ها بر سر نام و عنوان حکومت آینده ایران بالا گرفته و بعضاً اختلافاتی نیز بروز می‌کند.

مستند با ارجاع به مصاحبه‌ها و تیتر جراید در آن روزها، سراغ روایت تاریخ می‌رود. مثلاً تیتر یکی از روزنامه این است که «حکومت آینده چیست؛ جمهوری اسلامی یا جمهوری دموکراتیک سوسیالیستی؟» حتی در این بین، صحبت از برقراری حکومت جمهوری ملی اسلامی ایران نیز به میان می‌آید. همچنین تلاش‌های ضدانقلاب و طاغوت برای برهم زدن فرآیند همه‌پرسی و استمرار نظام شاهنشاهی در کشور به تصویر کشیده می‌شود.

در نقطه مقابل، تصاویر آرشیوی از سخنرانی‌های امام خمینی، آیت الله مطهری، آیت‌الله بهشتی، آیت الله طالقانی و ... به نمایش درمی‌آید. در این سخنرانی‌ها دلایل لزوم تشکیل حکومت جمهوری اسلامی تشریح می‌شود.

مستند 'نقطه عطف' را در زیر می‌توانید ببینید.

روز 10 و 11 فروردین در ایران چه گذشت؟

مستند تلویزیونی «خِشت اول» به کارگردانی و گویندگی علی اثباتی نیز به اتفاقات رخ داده در رفراندوم ایران در 10 و 11 فروردین می‌پردازد.

این مستند در قالب روایی- تصویری، روایتگر نحوه برگزاری این انتخابات شده است. چگونگی رساندن تعرفه به نقاط صعب‌العبور برای شرکت همه آحاد مردم ایران در این همه‌پرسی و گزارشی دقیق از تعداد آرای «آری» و «نه»، بخش دیگری از این مستند است.

مستند 'خشت اول' از اینجا قابل مشاهده است.

علاوه بر اینها، مستندهای دیگری نیز با محوریت روز جمهوری اسلامی ساخته شده است که از آن جمله می‌توان به مستند «تصمیم» و «رؤیای جمهوری» اشاره کرد.