پاسخ مثبت والدین به خواسته‌های نابجای فرزند؛ به نوجوان «جایزه» دهید نه «باج»!

یک روانشناس با اشاره به اینکه بعضا والدین در برابر خواسته‌های نابجای نوجوانان تسلیم می‌شوند و پیش از آنکه رفتار مناسب و شایسته‌ای از سوی نوجوان ببینند، خواسته‌های اضافی و نابجای او را برآورده می‌کنند، گفت: والدین باید برآورده کردن خواسته‌های اضافی نوجوان را به بعد از بروز یک رفتار شایسته از طرف نوجوان که مستحق پاداش است، موکول کنند و اینگونه به او جایزه دهند، نه باج.

کد خبر: ۶۰۰۴۹۶

تاریخ: ۰۷ فروردين ۱۴۰۲ - ۱۰:۲۴

شبنم طلوعی در گفت و گو با ایران اکونومیست، درباره تسلیم شدن والدین در برابر خواسته‌های نابه‌جا و اضافی نوجوانان، اظهار کرد: برآورده کردن خواسته‌های نابه‌جا یا اضافی نوجوان قبل از آنکه از سوی او یک رفتار مناسب و شایسته بروز کند، باج دادن تعریف می‌شود ولی اگر این خواسته‌های اضافی پس از بروز یک رفتار شایسته از سوی نوجوان برآورده شود، پاداش نام می‌گیرد.

وی با تاکید بر اینکه والدین باید برآوردن خواسته‌های اضافی و نابه‌جا نوجوان را به زمانی که از سوی او یک رفتار شایسته قابل تقدیر بروز کند موکول کنند، تصریح کرد که باج دادن و جایزه دادن باید برای نوجوان فرق داشته باشد.

این روانشناس در عین حال به تغییرات هورمونی در دوران نوجوانی نیز اشاره کرد و توضیح داد: والدین باید با نوجوانان خود که درگیر تغییرات متاثر از هورمون‌های بدنی هستند، رفتار و روابط انعطاف پذیر داشته باشند. گوش شنوا برای آنها باشند و با آنها همدلی کنند. اعتماد سازی در این زمینه بسیار مهم است چراکه حل چنین اختلافاتی نظیر این مورد یاد شده جز با روابط دو طرفه مناسب میسر نخواهد شد.

طلوعی معتقد است که والدین باید نوجوان را وارد دنیای بزرگسالی کنند و به او فرصت اظهار نظر در موضوعات مختلف را بدهند.

وی خطاب به والدین ادامه داد: درمورد کارهای گوناگون با نوجوان مشورت کنید تا ضمن احترام به شخصیت و حفظ استقلال او، حس مسئولیت پذیری و اعتماد به نفس نوجوان را تقویت کنید. مشورت با نوجوان او را به دنیای بزرگسالی وارد می‌کند و از سوی دیگر این تلاقی اندیشه‌ نوجوان با اندیشه‌ والدین نهایتا منجر به این می‌شود که نگرش صحیح‌تری در هر دو طرف ایجاد شود.

توقعات مالی نوجوان را با «مشورت» در خصوص بودجه خانواده منعطف کنید

این روانشناس با تاکید بر اینکه والدین به جای حل تنش‌زای مشکلات، باید نظرات خود و نوجوان را در جریان گفت‌وگو به یکدیگر نزدیک کنند، خاطر نشان کرد: این مشورت کردن را می‌توان در حیطه توقعات مالی نوجوان از خانواده نیز وارد کرد. برخی از نوجوانان توقعات بی‌جا و زیاده خواهانه مالی از والدین خود دارند. در این موارد والدین می‌توانند از نوجوان در زمینه برنامه ریزی برای خرید اقلام مصرفی خانه و خوراک خانواده کمک بگیرند و او را در جریان مخارج خانواده قرار دهند. اینگونه نوجوان نسبت به مواردی نظیر بودجه خانواده مطلع می‌شود و متناسب با این بودجه برای خواسته‌های خود برنامه‌ ریزی می‌کند.

طلوعی با بیان اینکه طبق شیوه مذکور نوجوان نسبت به وضعیت اقتصادی خانواده خود شناخت بهتری پیدا می‌کند، افزود: اینگونه کم کم توقعات نوجوان به حد طبیعی می‌رسد چراکه دیگر در ذهن خود بودجه خانواده را نامحدود در نظر نمی‌گیرد. در این روش والدین غیر مستقیم به فرزند خود تفهیم می‌کنند که توقعات بیش از اندازه نداشته باشد و در حین انجام این تکنیک می‌توانند دلیل مخالفت خود را با خواسته‌های بیش از اندازه، غیر منطقی و نابه‌جای نوجوان مطرح کنند.

وی در پایان سخنان خود توصیه کرد: تکنیک‌های گفته شده به والدین کمک می‌کند تا خواسته‌های غیر منطقی نوجوان را مدیریت کنند اما در کل به هنگام مواجهه با چنین درخواست‌هایی بهتر است والدین برآورده کردن این خواسته‌ها را به بروز رفتاری مناسب از سوی نوجوان موکول کنند و با او قرار بگذارند اگر فلان رفتار مناسب و شایسته طی چندین مرتبه از سوی او بروز کند، این خواسته او نیز برآورده خواهد شد. این اتفاقات رفتاری باید در چند مرحله تکرار شود و  موکول به یکبار نباشد. همچنین به نوجوانان و والدین توصیه می‌شود که در کلاس‌های آموزشی "ارتباط والد و نوجوان" شرکت کنند تا بتوانند مسائل خود را به درستی حل کنند.