سیستان و بلوچستان در سالی که گذشت

از حق آبه ای که طالبان دریغ می کنند تا حوادث تلخ زاهدان

سال ۱۴۰۱ همراه با حوادث تلخ و شیرینی برای مردم سیستان و بلوچستان بود، حوادث و رویدادهایی که احتمالا در تاریخ می‌ماند، در این گزارش مروری گذرا بر مهم‌ترین رویدادهای ۱۴۰۱ سیستان و بلوچستان می‌کنیم.

کد خبر: ۶۰۰۲۱۰

تاریخ: ۰۶ فروردين ۱۴۰۲ - ۱۰:۲۷

به گزارش ایران اکونومیست از زاهدان، رهبر معظم انقلاب سال 1402 را سال مهار تورم و رشد تولید نامگذاری کردند، ادامه نام‌گذاری‌های اقتصادی ایشان در سال‌های گذشته؛ اما در سال 1401 سیستان و بلوچستان چه کارنامه‌ای دارد سالی که به تولید،دانش بنیان و اشتغال آفرین نام گرفته بود.

مجتبی جهانتیغ فعال رسانه‌ای درباره عملکرد سیستان و بلوچستان در 1401 می‌گوید: درباره موفقیت‌های برزگ 1401 به نظرم راه آهن زاهدان-خاش که بخشی از رویای دیرینه کریدور شمال-جنوب بود تحقق یافت و باید تمام اهتمام پای کار بیاید تا افتتاح کامل خط زاهدان-چابهار صورت گیرد،همچین در سال 1401 شفافیت اقتصادی هم گسترش پیدا کرد و صورت‌های مالی بنگاه‌ها و بانک‌ها شفاف شد تا در دسترس پژوهشگران اقتصادی و نقادان قرار گیرد که اقدام پسندیده‌ای منتها اخیرا مطلع شدم که در بودجه 1402 مجلس این شفافیت را حذف کرده که به نظرم اقدام نادرستی است و لازمه تحول اقتصادی، شفافیت اقتصادی است که باید اتفاق بیافتد.

وی افزود: در حوزه صدور مجوز کسب و کارها هم سال 1401 یک اتفاق بزرگ رخ داد و آن برخط شدن صدور مجوزها و حذف بروکراسی‌های مرسوم زمانبر بود؛ در زمینه ناکامی‌ها هم به نظر مهم‌ترین ناکامی ما همین رشد سرسام آور تورم است که در شعار سال رهبری هم مشخص است، زمانی که تورم مهار نشود کشور را زمین سوخته می‌کند و عملا ما در بسیاری از فعالیت‌های اقتصادی ناکام می‌مانیم و برای مناطق کمتر برخوداری مانند سیستان و بلوچستان که غالب مردم کشاورز و دامدار و کم درآمد هستند تورم به شدت به مردم فشار می‌آورد.

مروری گذرا بر مهم‌ترین رویدادهای سال 1401

در ادامه مروی گذرا می‌کنیم بر مهم‌ترین رویدادهای 12 ماهه گذشته در سیستان و بلوچستان:

فروردین‌ماه- فوت «مریم کریمی» از اسطوره‌های سوزن‌دوزی بلوچستان

فروردین ماه- جمعی از مخترعین و مبتکران زاهدان دستگاه هیدروژنی خود تامین، دستگاهی آب می‌سازند و برق تولید می‌کند را اختراع کردند.

اردیبهشت ‌ماه-محمود آبسالان محافظ سردار الماسی فرمانده تیپ نیروهای مخصوص 110 سلمان فارسی بر اثر تیراندازی افراد ناشناس به خودرو سردار الماسی در سحرگاه 21 رمضان همزمان با شب‌های قدر به شهادت رسید.

اردیبهشت ماه- مردم سراسر سیستان و بلوچستان حضوری گسترده در راهپیمایی روز قدس داشتند.

اواسط تیرماه تیرماه-طوفان شدید در شهرستان هیرمند موجب قطعی برق و آب شد و زندگی مردم در این شهرستان را مختل کرد.

7 شهریورماه-اولین چاه ژرف سیستان به بهره برداری رسید و آب خود را به شبکه وارد کرد.

اواخر شهریورماه-بیش‌از 27 هزار زائر اربعین از مرزهای ریمدان و میرجاوه وارد استان شدند.

6 و 8 مهرماه-آشوب‌های گسترده از چابهار شروع شد و به زاهدان سرایت کرد و موجب خسارت گسترده به اموال عمومی شد.

8 مهرماه-فرمانده اطلاعات سپاه سیستان و بلوچستان و همرزمانش در آشوب‌های 8 مهرماه زاهدان به شهادت رسیدند.

12مهرماه-سران طوایف سیستان و بلوچستان در همایشی بزرگ شرکت کردند و از آشوب و آسیب برائت جستند.

14مهرماه-وزیر کشور که به دستور رییس جمهور برای بررسی حوادث زاهدان به استان سفر کرد در 14 مهرماه با مولوی عبدالحمید دیدار و گفت و گو کرد.

14آبان‌ماه-طرح گازرسانی به خاش افتتاح شد.

18آبان-در پی نصب و انتصابات بعد از حوادث زاهدان، سردار قنبری جایگزین سردار طاهری به عنوان فرمانده انتظامی سیستان و بلوچستان منصوب شد.

19آبان-راه آهن خاش-زاهدان رسما افتتاح شد

19آذرماه-مولوی ریگی امام جماعت اهل سنت مسجد امام حسین خاش به دست افراد ناشناس به شهادت رسید.

8دی‌ماه-محمد کرمی جایگزین حسین مدرس خیابانی به عنوان استاندار سیستان و بلوچستان منصوب شد.

20دی ماه- سردار مرتضوی جایگزین کرمی به عنوان فرمانده قرارگاه قدس سپاه پاسداران در جنوب شرق کشور منصوب شود.

4 بهمن‌ماه-درپی جریان‌سازی‌های رسانه‌ای از وضعیت وخیم سوخت در سیستان و بلوچستان، معاون اول رییس جمهور با دستور رییس جمهور به همراه جمعی از وزرا به استان سفر کرد.

22بهمن‌ماه-راهپیمایی 22 بهمن 1401 در در شهرها و روستاها و نقاط کمتر دیده شده سیستان و بلوچستان همه‌جانبه، پرشور و متفاوت با سال‌های گذشته برگزار شد.

1اسفندماه-صف‌های طویل کامیون‌های صادرتی در مرز ریمدان خبرساز شد؛ بیش از 5 کیلومتر صف در مرز تشکیل شد.

اواخر اسفنند-چابهار شاهد حضور هیئت‌های اقتصادی از افغانستان و ژاپن بود.

حوادث تلخ و ناگوار در 6 ماهه دوم سال و حضور نمایندگان رهبر معظم انقلاب

6 ماهه دوم سال 1401 با حوادثی تلخ و ناگوار همراه بود، از ماجرای فرمانده انتظامی خطا کرده چابهار تا جمعه 8 مهر زاهدان؛ تعدادی شهید و تعدادی زخمی شدند، همه این حوادث تلخ به خاطر قصور،تمرد و خطای تعدادی از مدیران اجرایی و مامورین انتظامی رخ داد تاجایی که رهبر معظم انقلاب یک هیئت اعزامی ویژه برای بررسی ماجرا فرستادند.

در هفته حضور هیئت اعزامی رهبر معظم انقلاب به استان 200 نفر از بازداشت شدگان حوادث زاهدان آزاد و عفو شدند و در هفته‌های قبل و بعد از آن هم بیش از 700 نفر مورد عفو قرار گرفتند.

همچنین در پی حوادث زاهدان چندین فرمانده انتظامی و مدیر عزل و یا تغییر کردند از جمله فرمانده کلانتری 16 زاهدان برکنار شد، فرمانده انتظامی شهرستان زاهدان عزل شد، فرمانده انتظامی سیستان و بلوچستان جایگزین شد، استاندار سیستان و بلوچستان تغییر کرد و به گفته رییس سازمان قضایی نیروهای مسلح فرمانده انتظامی خطا کرده چابهار با 4 جرم متفاوت هر کدام به 15 ماه حبس محکوم شده و مامورین کلانتری 16 زاهدان هم در زندان و منتظر صدور حکم هستند.

همه این جابه جایی ها در کنار حضور پدرانه هیئت رهبر معظم انقلاب برای التیمامی بر سر مردم رنج دیده استان که کم آسیب ندیدند البته بعد از سفر هیئت رهبر معظم انقلاب کسانی که در استان تریبون‌دار بودند و انتظار می‌رفت پیگیر حقوق جان باختگان 8 مهرماه و پیگیر احقاق حقوق مردم رنج دیده باشند مسایل نه چندان مرتبط با استان و در بعضی موارد متضاد با اسلام را در بوق و کرنا کردند برای مثال از حقانیت بهایی‌ها گفتند، رژیم اشغالگر قدس شریف را به رسمیت شناختند و از ادعاهایی سراسر نادرست گفتند.

اتفاقات خوب اقتصادی و بهره‌برداری از پروژه‌های استراتژیک زیرساختی

خط گاز ایرانشهر-چابهار که از سال 95 آغاز شد بالاخره در اسفندماه به چابهار رسید.گازرسانی به شرق کشور و سیستان و بلوچستان با اجرای طرح عظیم انتقال گاز از عسلویه به این استان به طول 907 کیلومتر با لوله‌هایی به قطر 56 اینچ در شهریور 89 به بهره‌ برداری رسید.

از مهمترین دستاوردهای دولت سیزدهم در حوزه خطوط انتقال گاز بین شهری، بهره برداری از خط انتقال گاز زاهدان به زابل و همچنین بهره‌برداری از خط انتقال گاز ایرانشهر - پاییزان - خاش و خاش - میرجاوه در آبان ماه سالجاری، با هدف بهره مندی مردم شهرستان‌های خاش، میرجاوه، زابل، هیرمند، نیمروز، زهک و هامون و همچنین صنایع و صنوف مستقر در این شهرستان‌ها از گاز طبیعی است.

طرح انتقال گاز از زاهدان به زابل نیز به عنوان یکی از آرزوهای دیرینه مردم سیستان به منظور تامین گاز شهرها و روستاهای واقع در مسیر خط لوله شهر زابل و کارخانه سیمان سیستان طراحی و اجرا شده است.خط انتقال گاز شهری ششم شهریور ماه امسال در منطقه سیستان افتتاح شد و زابل در مجموع 500 کیلومتر شبکه گازرسانی نیاز داشت که تا کنون از 466کیلومتر کارشده 250 کیلومتر گازدار است

خط لوله 36 اینچ انتقال گاز زاهدان - دوراهی دشتک - زابل به طول 110 کیلومتر نیز با اعتبار 2 هزار و 400میلیارد تومان با تلاش قرارگاه سازندگی خاتم‌ الانبیاء (ص) امسال در هفته دولت به بهره‌ برداری رسید.

ایرانشهر در شهریور 89 گازدار شده و شرایط گازی آن تقریبا مانند زاهدان است و بمپور و محمدان گازدار بوده و در بزمان نیز گازرسانی انجام و در مرحله اتمام عملیات اجرایی و گازدار شدن شهر است.

در حوزه ایرانشهر نیز شهرک صنعتی این شهرستان گازدار شده و صنایع مستقر می‌توانند از آن استفاده کنند.گاز به شهرک صنعتی زاهدان نیز رسیده و واحدهای صنعتی باید برای دریافت اشتراک پذیری گاز طبیعی اقدام کنند.در زاهدان 410 صنعت هدف وجود دارد که از این تعداد 93 صنعت مصرف کننده عمده گاز، سه مصرف کننده نیروگاهی، 88 صنعت در دست اجرا و 203 صنعت دارای قابلیت گازدار شدن است.

در ادامه اجرا و تکمیل این پروژه‌ها، قطعات سوم و چهارم طرح انتقال گاز ایرانشهر - مکران - چابهار – کنارک به طول 290 کیلومتر و بیش از 410 میلیون دلار سرمایه‌گذاری که طرحی راهبردی بشمار می‌آید آماده بهره برداری است که با بهره‌برداری از آن افزون بر تامین انرژی مورد نیاز واحدهای پتروشیمی و نیروگاهی، فرصت‌های رشد برای تجارت دریایی مهیا می‌شود تا سنگ‌ بنای توسعه متوازن و پایدار در جنوب شرق ایران محکم‌تر بنا شده و فعالان اقتصادی، صنعتی و گردشگری به‌ منظور سرمایه‌گذاری، رهسپار جوانترین استان کشور شوند.

انتظار 6 ساله برای رسیدن گاز درحالی تمام شد که تقریبا دو برابر آن یعنی 12 سال بعد از شروع به ساخت راه آهن چابهار-زاهدان که از سال 1389 شروع شد بالاخره چشم مردم به قطار روشن شد؛ راه آهن زاهدان-خاش به عنوان قطعه هشتم این خط آذرماه امسال افتتاح شد.هرچند هنوز تا رسیدن قطار به چابهار زمان نیاز است اما بالاخره بخشی از رویای کریدور شمال-جنوب در 1401 محقق شد؛ شرکت توسعه زیرساختهای حمل و نقلی کشور اعلام کرده پروژه راه آهن چابهار-زاهدان جدود 70 درصد پیشرفت فیزیکی دارد و بخش‌های مهم کار انجام شده است.

سیستان و بلوچستان در ساخت مسکن ملی هم در 1401 طبق آمار وزارت راه رکوددار شد و خانه های مردم در 6 ماهه اول 1402 تحویل می‌شود. بیش‌از 250 کیلومتر بزرگراه هم برای استانی ساخته شد که کمترین سرانه بزرگراه و راه اصلی را در کشور دارد و توجهی هم تا پیش از این به آن نمی‌شد، نشان به آن نشان که وزارت راه در آمار سالانه اش اعلام کرده: از سال 1381 تا 1397 یعنی 16 سال فقط 175 کیلومتر بزرگراه ساخته شده اما از سال 98تا 1401 بیش از 207 کیلومتر بزرگراه ساخته شده، نشانه هایی امیداوار کننده که دولت میخواهد سیستان و بلوچستان کمتر از جاده های نامناسب و یکطرفه غیراستانداردش رنج و غم ببیند

تحول میدان در مَکُران در یک سال گذشته محسوس بود، صیادان بلوچ که اردیبشهت 1394 در بند گروه تروریستی الشباب شاخه القاعده در شاخ آفریقا و سومالی گرفتار بودند و به دلیل عدم تماس با خانواده‌هایشان در این 8 سال کمتر کسی از زنده بودنشان امیداوار بود، در دی ماه امسال آزاد شدند.

ریمدان در 1401 یک قدم بزرگ برداشت، این مرز که از زمان افتتاحش در سال 1399 آهسته آهسته جلو می‌رفت امسال یک جهش کرد؛ روزانه 600 کامیون صادراتی ایران میهمان مرز ریمدان هستند، آمار این کامیون‌ها در سال 1398 چیزی کمتر از 50 کامیون در روز بوده؛ یک جهش بزرگ برای مرزی که کمتر به آن توجه شد. این مرز در شهریور ماه 1401 برای اولین بار میزبان 15 هزار زائر اربعین بود، درحال حاضر هم روزانه هزاران زائر، مسافر و دانشجوی ایران و پاکستان از این مرز تردد میکنند.

بندر چابهار در 1401 در ورود کالای اساسی رکورد شکست و حالا تامین کننده 20 درصد از برنج، گندم، جو، ذرت و نهادهای دامی و به معنای کلی تر کالای اساسی مردمان ایران است، کالایی که اگر از چابهار نیاید کشور فلج می‌شود؛ حالا چابهار در کنار بندر شهید رجایی هرمزگان و بندر امام خمینی خوستان امید مردمان ایران برای کالای اساسی است.

فاز اول مجتمع پتروشیمی چابهار هم بعد از سالها انتظار که از سال 1391 شروع شد با رسیدن گاز به آن عیدی افتتاحش را به 1402 میدهد تا با تولید روزانه 8.5 میلیون متانول، چابهار را میزبان کشتی های صادراتی محصولات پتروشیمی کند و سوپاپ اطمینان ایران برای تامین ارز همان کالای اساسی باشد که از چابهار وارد می‌شود.

سال بی‌آبی و صف‌های طولانی

بی آبی در سیستان در 1401 به اوج رسید تاجایی که مردم از وعده وعیدهای بی نتیجه در اعطای حق آبه هیرمند عاصی شدند و تجمعی اعتراضی کردند؛ شرکت و آب و فاضلاب سیستان و بلوچستان اعلام کرده چاه نیمه‌ها به نقطه بحرانی رسیدند و اگر حق آبه هیرمند نیاید تا حداکثر یک سال آینده بیشتر دوام نمی‌آوردند به همین دلیل استاندار سیستان و بلوچستان اعلام کرده اقدامات برای مجزا کردن آب زاهدان از چاه نیمه‌ها با افزایش چاه ها در حرمت یا دشت هامون هیرمند انجام می‌شود.

صف‌های گاز،نان و بنزین هم یک سال دست از سر مردم برنداشت؛ مردم سیستان و بلوچستان همچنان از صف‌هایی رنج می‌برند که در هیچ استانی به این شدت نیست. در نیمه بهمن‌ ماه نفت سفید در دلگان نایاب شد و کلاس‌های درس در زابل نفت کافی برای گرم نگه داشتن کلاس نداشتند، در اوایل دی ماه هم مردم در چابهار با کمبود شدید کپسول گاز و قیمت گزاف آن روبه رو شدند.

در مجموع سیستان و بلوچستان در سال 1401 شاهد رخ‌دادها و اتفاقات تلخ و شیرینی بود که مهم‌ترین آن حوادث زاهدان است که از مسولان و مدیران به ویژه دستگاه قضا انتظار می‌رود مطابق با دستورات و حضور هیئت ویژه اعزامی رهبر معظم انقلاب پرونده حوادث زاهدان را سریعتر نهایی کنند. همچنین آب سیستان و وضعیت وخیم آن و پیگیری حق آبه هیرمند از دیگر موضوعات اولویت‌دار سیستان و بلوچستان و مطابق به آنچه در گزارش گفته شده اگر در 1402 فکری به حال آب سیستان نشود، چاه نیمه‌ها دوام نمی‌آوردند.